miniatuur|Het openscheuren van het velum partiale bij een bruine ringboleet
Het velum partiale (partieel velum of partiële sluier) is een tijdelijke structuur van hyfen die bij sommige paddenstoelen het zich ontwikkelende hymenium beschermt. Bij gesteelde paddenstoelen loopt het doorgaans van de steel naar de rand van de hoed en bedekt het tijdens de ontwikkeling de lamellen, buisjes of andere sporenvormende oppervlakken.
Het velum partiale verschilt van het velum universale, dat het jonge vruchtlichaam geheel of grotendeels omhult. Bij sommige soorten komen zowel een velum partiale als een velum universale voor.
Tijdens het uitgroeien van het vruchtlichaam scheurt het velum partiale open. Het kan vliezig, vezelig of spinnenwebachtig zijn. Een spinnenwebachtig velum partiale, zoals bij veel soorten uit het geslacht Cortinarius, wordt een cortina genoemd. Resten van het velum kunnen verdwijnen, als vezels of een ringzone op de steel achterblijven, of een blijvende annulus (ring) vormen. Ook kunnen resten aan de rand van de hoed achterblijven.
De aanwezigheid, structuur en resten van het velum partiale zijn belangrijke kenmerken bij de determinatie van paddenstoelen.
Zie ook Velum (mycologie) Velum universale Annulus (mycologie) Cortina (mycologie)
Categorie:Schimmelmorfologie