Luik (Frans: Liège of Liége (verouderd); Duits: Lüttich) is een provincie van België, gelegen in Wallonië, met als hoofdstad de gelijknamige stad Luik. De provincie telde 1.125.300 inwoners op 1 januari 2026.
Geschiedenis De basis van de provincie was het Franse departement Ourthe. Na de Slag bij Waterloo (1815) werd het grootste deel daarvan de Nederlandse provincie Luik. De oostelijke kantons van het departement (Eupen, Malmedy, Sankt Vith, Kronenburg en Schleiden) werden aan Pruisen toegewezen. Na de Belgische afscheuring in 1830 bleef de provincie Luik onveranderd bestaan. Na de Eerste Wereldoorlog stond Pruisen Eupen, Malmedy en Sankt Vith af aan België; deze Oostkantons werden weer bij Luik gevoegd. In 1962 werden na de vaststelling van de taalgrens enkele gemeenten uitgeruild met de provincie Limburg (o.a. Voeren) en overgeheveld naar de provincie Brabant (o.a. Landen).
In juli 2021 werd de provincie getroffen door overstromingen, die minstens 36 slachtoffers maakte en vele huizen verwoestte.
Geografie De provincie grenst in het noorden aan zowel Belgisch Limburg als kleine stukjes van Nederlands Limburg nabij Maastricht en Vaals, in het oosten grenst het aan de Duitse deelstaten Noordrijn-Westfalen en Rijnland-Palts, in het zuiden aan het Groothertogdom Luxemburg en de Belgische provincie Luxemburg, en in het westen aan de eveneens Belgische provincies Namen, Waals-Brabant en Vlaams-Brabant.
In het uiterste oosten, tegen de Duitse grens, bevinden zich de Oostkantons, een aantal gemeenten die de Duitstalige Gemeenschap vormen. De provincie is verder bekend om het natuurschoon en de toeristische aantrekkingskracht van de Ardennen. Ooit was het een belangrijk mijngebied. De belangrijke rivieren zijn de Maas, de Jeker, de Mehaigne, de Hoyoux, de Vesder, de Ourthe en de Amblève. In de Hoge Venen ligt met 694 meter het hoogste punt van België, namelijk het Signaal van Botrange.
Administratieve indeling Arrondissementen Administratieve arrondissementen De provincie Luik heeft vier administratieve arrondissementen:
Bevolking per arrondissement ArrondissementInwoners (1/1/2026)Opp. km²Inw./km²Borgworm84.405390,41216,2Hoei116.474661,20176,2Luik632.646795,91794,9Verviers291.7752009,60145,2Provincie Luik1.125.3003.857,12291,7
Gerechtelijke arrondissementen De provincie Luik heeft twee gerechtelijke arrondissementen:
Met ingang vanaf 1 april 2014 valt de provinciegrens van Luik zonder het gerechtelijk arrondissement Eupen samen met de grens van het nieuwe gerechtelijk arrondissement Luik. De drie voormalige gerechtelijke arrondissementen van Luik (Hoei, Luik en Verviers) zullen blijven verder bestaan in de vorm van gerechtelijke arrondissementsafdelingen. Het gerechtelijk arrondissement Eupen bleef ook na de gewijzigde gerechtelijke indeling van 2014 een zelfstandig gerechtelijk arrondissement.
Gemeenten thumb|left Gemeenten met een stadstitel hebben "(stad)" achter de naam
Aangrenzende provincies
Demografie Evolutie van het inwonertal Met ongeveer 1.100.000 inwoners is Luik naar bevolking gemeten de zesde provincie van het land. Als gevolg van de sterke ontwikkeling van de Luikse mijn en staalindustrie verdriedubbelde de bevolking in de eerste honderd jaar na de onafhankelijkheid van België, vanaf 1930 treedt tot 1970 een stagnatie op en nadien met de teloorgang van de mijnbouw en de crisis in de staalindustrie zelfs een lichte terugval. Pas aan het eind van de 20e eeuw knoopt men terug aan met een bescheiden groei. Sinds de onafhankelijkheid is de bevolkingsgroei ongeveer gelijk aan deze voor het hele land. Tot de gemeentefusies van 1977 was de stad Luik met ongeveer 160.000 inwoners, veruit de grootste Waalse stad, kort nadien heeft het deze plaats nipt verloren aan Charleroi.
Inwoneraantal × 1000
Bron:NIS - Opm:1806 t/m 1970=volkstellingen; vanaf 1980=inwoneraantal op 1 januari 1925:aanhechting van de Oostkantons
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari - 1992 tot heden Jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Index (1992=100)1992 100,01993 100,51994 100,91995 100,91996 100,81997 100,91998 101,11999 101,22000 101,32001 101,42002 101,82003 102,02004 102,32005 102,82006 103,42007 104,12008 104,72009 105,42010 106,12011 107,12012 107,72013 108,12014 108,52015 108,82016 109,22017 109,62018 109,92019 110,02020 110,32021 110,22022 110,42023 110,92024 111,22025 111,62026 111,8
Bevolkingsdichtheid Provincie Luik: Bevolkingsdichtheid per gemeente - 2015
Leeftijdsopbouw thumb|left|Bevolkingspiramide
Politiek Gouverneurs
Nr.GouverneurAmbtstermijnPartij 1 Etienne de Sauvage 1830 1831 Liberalen 2 Jean-François Tielemans(1799-1888) 1831 1832 Liberalen 3 Charles van den Steen de Jehay(1781-1846) 1832 1844 Katholieken 4 Henri de Brouckère(1801-1891) 1844 1846 Liberalen 5 Edmond de la Coste(1788-1870) 1846 1847 Liberale Partij 6 Ferdinand de Macar(1830-1913) 1847 1863 Liberale Partij 7 Charles de Luesemans(1808-1882) 1863 1882 Liberale Partij 8 Léon Pety de Thozée 1882 1908 Liberale Partij 9 Henry Delvaux de Fenffe(1863-1947) 1908 1919 Katholieke Partij 10 Gaston Gregoire 1919 1927 Liberale Partij 11 Henri Pirard(1868-1948) 1927 1937 POB 12 Jules Mathieu(1887-1943) 1937 1940 POB ad interim George Doyen. Gearchiveerd op 24 februari 2024. 1940 1942 Onbekend ad interim Georges Petit. Gearchiveerd op 24 februari 2024. 1942 1944 REX 13 Joseph Leclercq 1944 1953 PSB 14 Pierre Clerdent(1909-2006) 1953 1971 PRL 15 Gilbert Mottard(1926-2011) 1971 1990PS 16 Paul Bolland 1990 2004PS 17 Michel Foret(1948) 2004 2015 MR 18 Hervé Jamar(1965) 2015 heden MR
Provincieraad en deputatie Legislatuur 2024-2030
De provincieraad bestaat uit 56 leden.
De deputatie bestaat uit 5 leden, gevormd door een coalitie bestaande uit MR, PS en Les Engagés: NaamPartijFunctie en bevoegdheden Katty Firquet MRGedeputeerde Regiovorming, Onderwijs, Protocol, Institutionele Zaken en Sport Luc GillardPSGedeputeerde Cultuur, Toerisme, Bijstand aan Gemeenten, Internationale Betrekkingen, Europese Fondsen en Pensioenen Luc LejeuneLes EngagésGedeputeerde Personeel en human resources, Hulpverleningszones en Burgerlijke Veiligheid, Gezondheid en Sociale Zaken André Denis MRGedeputeerde Opleiding, Erfgoed, Infrastructuur, Interne Dienst voor Preventie en Bescherming op het Werk, Duurzame Ontwikkeling, Ecologische en Voedingstransitie, Landbouw en Plattelandsbeleid, Laboratoria en Intercommunales Laura CrapanzanoPSGedeputeerde Begroting, Financiën en Fiscaliteit, Informatica en Digitalisering, Algemene Zaken, Huisvesting, Erediensten en Laïciteit en Communicatie
Verkiezingsresultaten
Zie ook Lijsten van beschermd erfgoed in Luik
Trivia Luik heeft met 84 gemeenten het grootste aantal gemeenten van alle provincies in België.
Afbeeldingen
Externe links
Website van de provincie Luik
Literatuur Maastricht en Luik bezet: een comparatief onderzoek naar vijf aspecten van de Duitse bezetting van Maastricht en Luik tijdens de Tweede Wereldoorlog, Faculty of the Humanities, Leiden University, proefschrift voor de Faculteit der Letteren, 2009, hdl.handle.net Oorlogsburgemeesters 40/44: lokaal bestuur en collaboratie in België, Lannoo, 2004, ,
Referenties