miniatuur|Schuifpuzzel
De schuifpuzzel is een puzzel, meestal op een bord van 4 keer 4 velden met 15 verschillende tegels, waarbij één veld is leeggelaten, en dan ook 15-puzzel genoemd, maar ook voorkomend in andere afmetingen. In de gebruikelijke variant staan op de 15 tegels de getallen 1 tot en met 15, maar er kunnen ook letters of delen van een afbeelding op de tegels staan. Het is in dat geval is de bedoeling de tegels zo te verschuiven dat er een woord of zin van 15 letters verschijnt of een afbeelding. Steeds kan een tegel naar het lege veld worden geschoven, waarmee de plaats van de tegel en die van het lege veld dus worden verwisseld. Het wordt in het geval van een afbeelding een soort legpuzzel. Het spel is om eerst de tegels een groot aantal keer te verschuiven, zodat ze in een schijnbaar willekeurige volgorde op het bord staan, maar daarna de tegels weer in de goede volgorde op het bord terug te schuiven.
De puzzel werd ook de 14-15-puzzel genoemd. Het spreekt voor zich dat wanneer de tegels vanuit een bepaalde beginpositie, bijvoorbeeld met de getallen 1 tot en met 15 in de goede volgorde, een groot aantal keer wordt verschoven, het daarna weer mogelijk is ze weer naar de beginpositie terug te schuiven. Maar verwissel in deze beginpositie de 14 en de 15, dan is het niet meer mogelijk de puzzel naar de beginpositie met 1 tot en met 15 in de goede volgorde terug te krijgen.
Het spel kan online worden gespeeld. Er zijn verscheidene apps met de schuifpuzzel.Zoek bijvoorbeeld op 'schuifpuzzel online'. Het speelveld kan in afmeting variëren. Behalve het oplossen op zich kan het gaan om de puzzel met zo min mogelijk keer schuiven op te lossen. Soms wordt het in één keer verschuiven van een rijtje van twee of meer tegels als één keer schuiven geteld.
Geschiedenis miniatuur|Kennelijk verkeerd om, Loyd heeft de 14 en de 15 verwisseld
De oorspronkelijke uitgave bestond uit losse blokjes in een vierkant bakje. Het was dus mogelijk de blokjes eruit te halen, te schudden en terug te doen.
De puzzel is aan het einde van de 19e eeuw bekend geworden, vooral door toedoen van Sam Loyd, die claimde de uitvinder te zijn. In 1880 was de puzzel vooral in Amerika een enorme rage, zowel bij volwassenen als kinderen:
Uitvoering Tegenwoordig is de puzzel vaak geconstrueerd met plastic blokjes die met rails aan elkaar zitten zodat je alleen kunt schuiven en niet kunt valsspelen door een blokje op te tillen. Het is overigens niet onmogelijk de puzzel te demonteren.
Bij uitbreiding is een schuifpuzzel een puzzel waarin je op een bord blokjes moet verschuiven, bijvoorbeeld Rush Hour, Lunar lockout en Sokoban. De genoemde drie werken volgens hetzelfde principe als 'de' schuifpuzzel, maar kennen restricties, door opdrachten voor de speler, de vorm van de speelstenen, hindernissen op het bord of beperkingen in de beweeglijkheid. Ook deze schuifpuzzels zijn als apps te vinden in de verschillende appstores, zodat ze ook digitaal te spelen zijn op de telefoon of tablet.
Optimale zettenreeksen Voor een bord van vier bij vier is het volgende aangetoond over optimale zettenreeksen: Bij verschuivingen van alleen maar een tegel tegelijk is elke positie in 80 zetten op te lossen. Er zijn zes posities waarvoor 80 nodig zijn., , an . The parallel search bench ZRAM and its applications, 1999. in Annals of Operations Research 90, blz 45–63. Bij verschuivingen met meer dan een tegel in een richting kan de puzzel vanuit elke positie in 43 zetten worden opgelost. Er zijn zestien posities waarvoor 43 zetten nodig zijn.. The Fifteen Puzzle can be solved in 43 "moves", 2010.
Overige De Franse naam voor de puzzel wordt internationaal gebruikt voor een operatie in de combinatoriek: jeu de taquin.
Websites Number Slider. online schuifpuzzel met velden van verschillende afmetingen
Categorie:Mechanische puzzel Categorie:Puzzelspel