De metro van Lissabon (Portugees: Metropolitano de Lisboa) is het oudste metrosysteem van Portugal. De metro van Lissabon werd geopend op 29 december 1959. In 2011 bestaat het netwerk uit 4 lijnen met een totale trajectlengte van 37 km en zijn er 40 stations die aan een lijn gelegen zijn en 6 overstapstations.
Gebruik Het netwerk is opgebouwd uit 4 lijnen, alle met een eigen kleur en naam. De lijnen staan vermeld op een plattegrond die te bekijken is in de stations, op papier en op de website van de exploitant 'Metropolitano de Lisboa. Elke lijn maakt gebruik van eigen sporen, op de overstapstations worden geen perrons gedeeld. Moet men overstappen dan zal men door middel van verbindingsgangen, trappen en liften naar het andere perron moeten lopen. Lissabon kent momenteel 6 overstapstations: Marquês de Pombal, overstappen tussen de blauwe en gele lijn. Baixa/Chiado, overstappen tussen de blauwe en groene lijn. Alameda, overstappen tussen groene en rode lijn Campo Grande, overstappen tussen gele en groene lijn. São Sebastião, overstappen tussen blauwe en rode lijn. Saldanha, overstappen tussen gele en rode lijn.
Tarieven en vervoerbewijzen In de metro van Lissabon bestaan verschillende tarieven:
losse ritten voor bus+metro dagkaarten voor bus+metro, bus+metro+boot naar Cacilhas of bus+metro+stadstreinen. tarieven voor reizen met metro, lift (in Lissabon zijn er liften die als openbaar vervoer worden aangemerkt (bv. Santa Justa-Lift), tram, kabeltram en bus. Zapping, los tegoed op de navegante ocasional dat op bijna alle vervoerders in het hoofdstedelijk gebied te gebruiken is (uitzondering MobiCascais, die een dagkaart op de bus verkoopt), binnen Lissabon zelf voor reizen met metro, de Santa Justa-Lift, tram, kabeltram en bus, en de bootverbindingen op Cais do Sodré, Terreiro do Paço en Belém.
Er zijn verschillende soorten kaarten: de navegante ocasional, een contactloze chipkaart waar losse reizen op geladen kunnen worden (vergelijkbaar met de Nederlandse OV-chipkaart of bijvoorbeeld de Engelse Oyster card). Deze kaart is 1 jaar geldig vanaf het moment van aankoop en kan het hele jaar opnieuw geladen worden met nieuwe losse reizen. De kaart is voor persoonlijk gebruik en kost 50 cent. Ieder los product komt op één van deze kaartjes. de persoonlijke navegante-kaart, een contactloze chipkaart waar abonnementen op geladen kunnen worden, vergelijkbaar met de persoonlijke OV-chipkaart. sinds 2024 is het ook mogelijk contactloos in- en uit te checken met je bankkaart.
Voor toeristen is er de "Lisboa Card", een contactloze chipkaart. Met deze kaart kan gereisd worden met metro, lift, bus en tram alsmede met de treinen naar Cascais en Sintra. Daarnaast geeft de kaart toegang tot of korting op de toegangsprijs van diverse musea en monumenten alsmede op tourtochten en aankopen in bepaalde winkels. De kaarten zijn verkrijgbaar met een geldigheidsduur van 1, 2 en 3 dagen.
Geschiedenis Opening 1959 thumb|350px| Metronet van Lissabon, status bij de opening op 29 december 1959. De bouw van de metro van Lissabon is gestart op 7 augustus 1955 en de metro werd in dienst genomen op 29 december 1959 met twee takken die begonnen bij Sete Rios (thans Jardim Zoológico) en Entre Campos die samenkwamen bij Rotunda (thans Marquês de Pombal) om vandaaruit door te rijden naar Restauradores in het centrum van de stad. De totale lengte bedroeg indertijd 6,5 km.
Uitbreiding 1963 thumb|350px| Metronet van Lissabon, status bij eerste uitbreiding in januari 1963. Op 27 januari 1963 werd de lijn in zuidelijke richting verlengd naar station Rossio.
Uitbreiding 1966 thumb|350px| Metronet van Lissabon, status na de uitbreiding in september 1966. Op 26 september 1966 werd de zuidelijke tak verder verlengd in noordoostelijke richting met de stations Socorro (thans Martim Moniz), Intendente en Anjos.
Uitbreiding 1972 thumb|350px| Metronet van Lissabon, status na de uitbreiding in juni 1972. In juni 1972 werd de zuidelijk tak uitgebreid vanaf Anjos naar Alvalade. Op dit deel werden de stations Arroios, Alameda, Areeiro, Roma en Alvalade geopend.
Uitbreiding 1988 thumb|350px| Metronet van Lissabon, status na de uitbreiding in oktober 1988. In oktober 1988 werden de lijnen uitgebreid richting enerzijds Colégio Militar (thans Colégio Militar-Luz), waarbij de stations Laranjeiras en Alto dos Moinhos werden toegevoegd, en anderzijds richting Cidada Universitária.
Uitbreiding 1993 thumb|350px| Metronet van Lissabon, status na de uitbreiding in april 1993. In 1993 werden de twee oostelijke takken uiteindelijk verlengd naar Campo Grande om zodoende een cirkel te vormen.
Splitsing lijn in 1995 thumb|350px| Metronet van Lissabon, status na de uitbreiding in juli 1995. In 1995 werd station Rotunda gereconstrueerd en hernoemd naar Marquês de Pombal om zodoende het netwerk op te splitsen in 2 lijnen te weten de Blauwe lijn (linha Azul) van Colégio Militar-Luz naar Campo Grande en de Gele Lijn (linha Amarela) van Marquês de Pombal naar Campo Grande.
Verlenging Blauwe lijn in oktober 1997 thumb|350px| Metronet van Lissabon, status na de uitbreiding in oktober 1997. In oktober 1997 werd de Blauwe lijn in noordwestelijke richting verlengd en werden de stations Carnide en Potinha geopend.
Verlenging Gele lijn in december 1997 thumb|350px| Metronet van Lissabon, status na de uitbreiding in december 1997. In december 1997 werd de Gele lijn met een station verlengd in zuidwestelijke richting. Het eindstation aan deze zijde was toen Rato.
Verdere splitsing van de Blauwe lijn in maart 1998 thumb|350px| Metronet van Lissabon, status na de splitsing van de Blauwe lijn in maart 1998. In maart 1998 werd de Blauwe lijn in tweeën gesplitst. Die eindigde sindsdien bij station Baixa-Chiado. Het deel tot aan Campo Grande is de Groene lijn (linha Verde) geworden. Er was toen dus geen verbinding meer tussen de blauwe en groene lijn. Vanaf dit moment kende de Metro van Lissabon dus 3 lijnen
Uitbreiding Blauwe en Groene lijn in april 1998 thumb|350px| Metronet van Lissabon, status na de splitsing en uitbreiding in april 1998. Een maand later werd de volgende uitbreiding geopend. De groene lijn werd in zuidelijk richting verlengd naar station Cais do Sodre onder het gelijknamige spoorwegstation.
Opening nieuwe lijn in 1998 ter gelegenheid van Expo 1998 thumb|350px| Metronet van Lissabon, status na de uitbreiding in mei 1998. In mei 1998 werd een vierde lijn geopend, namelijk de Rode lijn(linha Vermelha) om vanuit Alamada een verbinding te maken met het expositieterrein van Expo 98 bij station Oriente. Oriente is tevens een spoorwegstation.
Opening station Cabo Ruivo aan de Rode lijn in juli 1998 thumb|350px| Metronet van Lissabon, status in juli 1998. Aan de Rode lijn werd een nieuw station genaamd Cabo Ruivo geopend.
Koppelen Blauwe en Groene lijn in november 1998 thumb|350px| Metronet van Lissabon, status in november 1998. In november 1998 werd de Blauwe lijn verlengd tot het station Baixa-Chiado om zodoende de koppeling tussen de Blauwe en Groene lijn weer mogelijk te maken.
Verlenging Groene lijn in november 2002 thumb|350px| Metronet van Lissabon, status in november 2002. In november 2002 kwam de verlenging van de Groene lijn tot station Telheiras gereed.
Verlenging Gele lijn in maart 2004 thumb|350px| Metronet van Lissabon, status in maart 2004. In maart 2004 werd de Gele lijn verlengd in noordelijk richting. De gele lijn eindigde in station Odivelas. De stations Odivelas, Senhor Roubado, Ameixoeira, Lumiar en Quinta das Conchas werden geopend.
Verlenging blauwe lijn in mei 2004 thumb|350px|Het metronet van Lissabon, status mei 2004. In mei 2004 werd de Blauwe lijn via het nieuwe station Alfornelos verlengd naar het nieuwe eindpunt Amadora Este.
Verlenging blauwe lijn in december 2007 thumb|350px|Het metronet van Lissabon, status december 2007. In december 2007 werd de Blauwe lijn in zuidoostelijke richting verlengd naar Terreiro do Paço en Santa Apolónia. De totale lengte van de metro van Lissabon bedraagt sindsdien 39,0 km.
Verlenging rode lijn in augustus 2009 thumb|350px|Het metronet van Lissabon, status augustus 2009. Op 29 augustus 2009 werd de verlenging van de rode lijn tussen de stations Alameda op de kruising van de rode en de groene lijn en Sao Sebastião op de kruising van rode en de blauwe lijn gerealiseerd. Tevens werd het station Saldanha op de kruising van de rode en de gele lijn aangedaan. Hiervoor zijn op alle drie de stations nieuwe stations gebouwd onder de bestaande stations. De verlenging maakte het mogelijk om naar elk metrostation te reizen met maximaal 1 overstap.
Verlenging rode lijn in juli 2012 thumb|350px|Het metronet van Lissabon, status juli 2012. Op 17 juli 2012 werd de verlenging van de rode lijn tussen de stations Oriente en Aeroporto geopend. Met de 3,3 km lange verlenging komt de lengte van de rode lijn nu tot 17 km. Op de verlenging zijn 3 nieuwe stations geopend te weten: Moscavide, Encarnação and Aeroporto. Met deze verlenging wordt het mogelijk om binnen 16 minuten van het vliegveld van Lissabon naar het centrum van Lissabon te reizen. Het metrobedrijf van Lissabon verwacht met deze verlenging een CO2 reductie van 5000 ton te realiseren omdat het nu mogelijk is om zonder gebruik van taxi of bus vanaf het vliegveld naar het stadscentrum te reizen.
Verlenging blauwe lijn in april 2016 thumb|350px|Het metronet van Lissabon, status april 2016. Op 13 april 2016 werd, na bijna zeven jaar bouwtijd(die gedurende lange tijd had stilgelegen), de uitbreiding Amadora Este – Reboleira eindelijk in gebruik genomen. Met de opening van het nieuwe eindpunt Reboleira heeft het netwerk nu een lengte van 44,2 kilometer en in totaal 56 stations, waarvan zes overstapstations.
Werkzaamheden groene lijn in 2017 Op 19 juli 2017, werd station Arroios gelegen aan de groene lijn gesloten voor uitbreidings- en renovatiewerkzaamheden. Tevens is toen gestart met het rijden van metrotreinstellen met zes rijtuigen op de groene lijn.
Vrijwel het gehele metronet is ondergronds gelegen. Slechts op enkele plaatsten komt de metro bovengronds zoals bij het station Campo Grande. Wel komt de metro enkele keren even bovengronds als een vallei tussen 2 heuvels moet worden overbrugd.
Toekomst In uitvoering thumb|350px|Het toekomstige metronet van Lissabon, planning 2022. Op 14 december 2016 werd besloten om de gele lijn uit te breiden van Rato tot Cais do Sodré. Op de 1,9 km uitbreiding van de lijn zijn ook 2 nieuwe stations gepland te weten Estrela en Santos. De werken zijn pas in 2021 en 2022 geheel aanbesteed. Deze uitbreiding is naar verwachting in 2025 gereed. De Metro van Lissabon zal dan een lengte van 46,1 kilometer hebben en 58 stations hebben.
Met het realiseren van deze uitbreiding zal de indeling van de groene en gele lijn aangepast worden. De gele lijn zal dan lopen van het huidige eindstation van de groene lijn Telheiras via Campe Grande naar het huidige eindstation Odivelas van de gele lijn. De groene lijn zal dan een ringlijn gaan vormen met het overige deel van de huidige gele lijn. Overstapmogelijkheden naar de andere lijnen zijn dan mogelijk op de stations Campo Grande(naar gele lijn), Saldanha(naar rode lijn), Marques de Pombal(naar blauwe lijn), Baixa-Chado(naar blauwe lijn) en Alameda(naar rode lijn)