Economie van NigeriaMunteenheidNigeriaanse nairaFiscaal jaar1 april–31 maartInternationale organisatiesAfrikaanse Unie, Ecowas en WTOStatistiekenBruto binnenlands product (bbp)US$ 476 miljard (2023)Bbp in koopkrachtpariteit (kkp)US$ 1327 miljard (2023)Stijging van het bbp2,9% (2023)Bbp per inwoner (kkp)US$ 5718 (2023)Bbp per sectorlandbouw 22%, industrie 24% en dienstensector 54% (schatting 2020)Inflatie21,1% (december 2023)Aandeel bevolking dat onder de armoedegrens leeft40% (schatting 2018)Ontwikkelingsindex0,55 (zeer laag, 2022)Beroepsbevolking113 miljoen (schatting 2024)Beroepsbevolking per sectorlandbouw 31% (2010), industrie 11% (2010) en dienstensector 58% (2010)Werkloosheidscijfer3,0% (december 2023)Buitenlandse handelExportUS$ 60,3 miljard (2023)Belangrijkste afzetmarkten Verenigde Staten (10%), Spanje (9%), Frankrijk (8%), Nederland (7%) en India (6%) (2023)ImportUS$ 65,4 miljard (2023)Belangrijkste aanvoermarktenVolksrepubliek China (26%), Singapore (14%), België (8%), India (6%) en Verenigde Staten (4%) (2023)StaatsfinanciënSchuld40% van het bbp (2023)Inkomsten9,0% van het bbp (2023)Uitgaven14,4% van het bbp (2023)
De economie van Nigeria is sterk afhankelijk van de productie van olie. Nigeria heeft een geschiedenis waarin de ene crisis de andere opvolgt. In 1960 verklaarde het zichzelf onafhankelijk van het Verenigd Koninkrijk. Het bestuur van Nigeria is lange tijd in handen geweest van verschillende militaire leiders, maar sinds 1999 is er een democratisch regime. In het land is corruptie een groot probleem.
Algemeen 2002 2003 2004 2005 2006 BBP (US$ mrd) 46,7 58,3 72,1 91,3 116,4 Reële groei BBP (%) 3,8 10,4 6,4 6,2 5,6 Inflatie (%) 13,0 14,1 15,0 17,9 8,7 Bevolking (mln) 129,9 133,2 136,5 139,8 144,0 Inkomen per hoofd (US$) 360 438 528 653 808 Totale buitenlandse schuld (US$ bn) 30,5 35,0 35,9 22,3 5,8 Wisselkoers (N:US$) 120,58 129,22 132,89 131,27 127,38 Tabel 1: economische kerngegevens NigeriaThe Economist Een groot en belangrijk onderdeel van Nigeria is de Nigerdelta, een gebied rijk aan vruchtbare grond en bodemschatten zoals olie, gas, kolen, tin, ijzer en zink. Shell is al jarenlang de belangrijkste olieproducent in Nigeria.
Nigeria is sterk afhankelijk van zijn olieproductie. Voor de olievondsten was Nigeria een netto voedselexporteur dankzij de rijkelijk aanwezige vruchtbare grond, maar de landbouw en andere sectoren buiten de oliewinning zijn steeds meer achterop geraakt. Andere mogelijkheden voor mijnbouw (zink, tin, ijzer etc) worden nauwelijks benut. Door jarenlange leiding door een niet adequate overheid heeft Nigeria nauwelijks infrastructuur en een ondermaats onderwijssysteem.
Corruptie is een belangrijk probleem. Sinds 2012 is de positie van Nigeria op de Corruptieperceptie-index (CPI) nauwelijks verbeterd. In 2023 stond het op de 140ste plaats van de 180 landen die in de index zijn opgenomen.
Beroepsbevolking Wereldwijd staat Nigeria op de zesde plaats gemeten naar aantal inwoners. In Afrika telt Nigeria de meeste inwoners, ongeveer tweemaal zoveel als nummer twee op de lijst Ethiopië. Nigeria heeft daarmee van Afrika ook de grootste beroepsbevolking van 113 miljoen mensen in 2024. Hier zijn alle mensen die ouder zijn dan 15 jaar en werk hebben of werk zoeken inbegrepen. Daarvan was naar schatting 3% werkloos. 70% werkt in de landbouw, 10% in de industrie en 20% in de diensten- en/of vluchtsector. De bevolking is laagopgeleid door een slecht functionerend onderwijssysteem. Iets meer dan een derde deel van de bevolking kan niet lezen of schrijven, analfabetisme bij vrouwen ligt 10%-punt boven dit gemiddelde en voor mannen ligt het er 10%-punt onder.
Ontwikkeling en armoede Het inkomen per hoofd is vergelijkbaar met dat van andere onderontwikkelde landen, ondanks de inkomsten uit de oliewinning. In 2024 was dit iets meer dan US$ 800 per hoofd van de bevolking. Dit was iets lager dan in 1980, maar de schommelingen zijn groot en in 2014 lag de piek op iets meer dan US$ 3000. Deelname aan het basisonderwijs is ook vergelijkbaar. In 2020 was de levensverwachting bij geboorte 53 jaar, een lichte verbetering ten opzichte van 1990 toen het nog 45,7 jaar was. Op het gebied van toegang tot schoon drinkwater blijft Nigeria achter, ondanks dat er veel water aanwezig is.
Internationale samenwerking Export 2005(52,691 US$) % totaal Import 2005(25,378 mln US$) %totaal Olie 88,6 Industrieproducten 27,1 Gas (LNG) 9,8 Chemicaliën 20,4 Machines entransportmiddelen 18,5 Bestemmingen % totaal Herkomsten % totaal VS 54,0 China 10,5 Brazilië 10,4 VS 7,4 Spanje 8,3 VK 6,9 Frankrijk 3,2 Nederland 6,2 Frankrijk 5,9 Brazilië 4,3 Duitsland 4,2 Tabel 2: import en export in 2005 Nigeria neemt onder andere deel aan de volgende aantal samenwerkingsverbanden: Kyoto ACP OPEC IMF ECOWAS WHO WTO VN UNCTAD G24
Ecowas is een organisatie die streeft naar samenwerking van een aantal Afrikaanse landen. Zij streven naar een gemeenschappelijke munt. Ze hebben vorderingen gemaakt met het invoeren van een gemeenschappelijk paspoort. Verder hebben ze toegezegd elkaar te helpen op het gebied van defensie. De ACP-overeenkomst is een initiatief van Europa. Zij hebben een overeenkomst getekend met een aantal onderontwikkelde landen. Doel van deze overeenkomst is het terugdringen van armoede door het bevorderen van ontwikkeling in deze landen en hun toegang bieden tot de wereldeconomie. De EU heeft de ACP-landen de afgelopen eenzijdig handelsvoordelen gegeven en hen financieel ondersteund door middel van ontwikkelingsprojecten. Vanaf 2008 komen alle handelsbarrières tussen de ACP-landen en de EU te vervallen. De G77 zijn een los samenwerkingsverband tussen ontwikkelingslanden. Deze heeft als doel om bij met name de Verenigde Naties meer één stem te laten horen om zo meer macht te krijgen. De G24 is een deel van deze groep dat hun belangen beschermt in hun contacten met het IMF en de Wereldbank. De deelname aan de OPEC-landen heeft een behoorlijke invloed op de economie in het land. Ten eerste moet Nigeria zich houden aan de exportquota die zijn opgelegd door de OPEC. Verder is vereist in de OPEC dat de overheid een meerderheidsbelang heeft in de oliewinning. Daarom moeten oliemaatschappijen die olie willen winnen een joint venture aangaan met de overheid. Nigeria heeft altijd een meerderheidsbelang in deze joint ventures. Het dagelijks bestuur is in handen van de oliemaatschappijen.
Economische structuur Herkomst BBP 2005 % totaal Bestemming BBP 2005 % totaal Landbouw 38,6 Privéconsumptie 61,9 Veeteelt 2,6 Overheidsconsumptie 15,1 Olie en gas 24,3 Investeringen 16,0 Industrie 3,8 Export goederen endiensten 33,3 Handel 13,6 Import goederen endiensten -26,3 Bank enverzekeringen 4,0 Tabel 3: herkomst en bestemming BBP Zoals hiernaast te zien speelt olie een belangrijke rol in de economie van Nigeria. Nederland wordt genoemd als belangrijke handelspartner voor de import. Dit kan verklaard worden door de invloed van Shell. Deze importeert hoogwaardige machines om olie te kunnen winnen. Daarmee wordt zowel de export als de import sterk gedomineerd door de oliewinning. Verder zijn de Verenigde Staten van Amerika de belangrijkste exportpartner van Nigeria.
In de herkomst van het bbp speelt de landbouw een grote rol. Bij de cijfers uitgesplitst naar herkomst en bestemmingen van het bbp is te zien dat de toegevoegde waarde van de oliesector beduidend minder is dan de exportwaarde. Slechts een deel van de exportopbrengsten komt dus ten goede aan Nigeria.
Energievoorziening miniatuur|Overzicht van de olieproductie in Nigeria tussen 1965 en 2024
Oliewinning Nadat de olieproductie eind jaren 1960 op gang was gekomen, produceerde het land tussen de 1,5 en 2,5 miljoen vaten olie per dag. In 2010 piekte de productie op 2,5 miljoen vaten en nadien is een structurele neerwaartse trend ingezet. In 2024 was de olieproductie gedaald naar 1,5 miljoen vaten olie per dag.
Oliewinning in Nigeria gaat altijd door middel van joint ventures met de overheid. De grootste joint venture in Nigeria is de Shell Petroleum Development Company of Nigeria Limited (SPDC) en is verantwoordelijk voor 40% van de olieproductie in Nigeria. Shell had een belang van 30% in deze joint venture. Daarnaast heeft Shell concessies in een aantal kleinere maatschappijen en joint ventures. Begin 2024 sloot Shell een overeenkomst om de oliebezittingen op het vasteland van Nigeria aan een consortium van voornamelijk lokale bedrijven te verkopen voor bijna € 1,2 miljard. Het betrof de activiteiten van SPDC. Op zee voor de Nigeriaanse kust blijft Shell wel actief.
De aanwezigheid van Shell is niet zonder kritiek geweest. Shell is beschuldigd van het meewerken aan corruptie en het vervuilen van het milieu. In 2004 heeft Shell toegegeven dat hun manier van zakendoen corruptie heeft gestimuleerd. In 2015 werd bekend dat Shell een schadevergoeding van € 70 miljoen aan het dorp Bodo, in de buurt van Port Harcourt, zou betalen voor geleden milieuschade, die het in 2008 had geleden. Het leidingwater was verontreinigd en vissen was in de omgeving niet meer mogelijk.
Elektriciteit
De elektriciteitsvoorziening in Nigeria is in 2014 geprivatiseerd. In 2020 zorgden zes bedrijven voor de opwekking en elf bedrijven voor de distributie. Het transmissienetwerk is in handen van de Nigeriaanse overheid.
In 2016 produceerde Nigeria 240 miljoen ton olie-equivalent (Mtoe). (1 Mtoe = 11,63 TWh, miljard kilowattuur.) De energiebronnen waren olie en gas 52% en biobrandstof en afval 48%. Dat was veel meer dan nodig voor de energievoorziening, het TPES (total primary energy supply): 150 Mtoe. Van de energie ging ongeveer 20 Mtoe verloren bij elektriciteitsopwekking en andere conversie in de energie industrie. Voor eindgebruikers resteerde 128 Mtoe waarvan 105 Mtoe biobrandstof. Het land exporteerde 88 Mtoe fossiele brandstof meer dan het importeerde.
De uitstoot van kooldioxide was 86 megaton, dat is 0,5 ton per persoon, veel minder dan het wereldgemiddelde 4,4 ton per persoon. IEA Show data table, Select Balances, Key indicators or Electricity
Economisch beleid De laatste jaren heeft Nigeria mede onder druk van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) stappen genomen om de economie te hervormen. De hervormingen zijn naar het model van het IMF zoals vormgegeven in het PRGF (Poverty Reduction and Growth Facility for fiscal and monetary management). Hiertoe werd het NEEDS (National Economic Empowerment Development Strategy) programma opgezet.
De voornaamste punten hierin zijn: Het dereguleren en liberaliseren van de markt Het moderniseren van het bancaire systeem Privatiseren van inefficiënte overheidsinstellingen Het matigen van lonen Regionale onrusten in verband met oliewinning oplossen Het tegengaan van corruptie Het stimuleren van export buiten de olie-industrie Het verminderen van buitenlandse schuld Geleidelijk liberaliseren van importen en harmoniseren van tarieven met ECOWAS. Vereenvoudigen van kredietverlening aan de privésector. Onder andere door garant te staan voor kleine en middelgrote bedrijven.
Wisselkoers en monetair beleid De centrale bank heeft het beleid de laatste jaren herzien. Het streeft nu naar een stabiele wisselkoers en een koers die niet overgewaardeerd is. Verder willen ze door stabiliteit te garanderen een lagere rente bewerkstelligen. Momenteel is de rente nog zeer hoog. De inflatie willen ze onder meer beteugelen door de hoge looneisen te beperken. Verder worden de schulden geherstructureerd. Momenteel is een te groot deel van de buitenlandse schulden kortlopend. Nigeria streeft ernaar om deze om te zetten naar langlopende schulden om zo een evenwichtiger portfolio van schulden op te bouwen. Daarnaast wordt ook het bancaire systeem geherstructureerd. Met name de centrale bank speelt hier een belangrijke rol. Deze moet meer stabiliteit gaan waarborgen.
Schuldsanering