thumb|150px|Beluister de Canon in D thumb|150px|Andere versie in D De Canon in D majeur (volledige Duitse titel: Kanon und Gigue in D-Dur für drei Violinen und Basso Continuo) is het beroemdste stuk van de componist Johann Pachelbel. De Canon in D is de enige canon die Pachelbel geschreven heeft. De muziek is te vinden op vele klassieke cd's, samen met werken als de Air op de G-snaar van Johann Sebastian Bach.
Het hoofdthema in dit stuk wordt gespeeld door de bas. Het gaat hier om een basso ostinato (ostinaat=koppig). In het begin van het stuk wordt dit thema door de bas 'kaal' (zonder begeleidende bovenstemmen) gespeeld. Dit thema wordt in de rest van het stuk steeds 'ostinaat' (zonder enige verandering) herhaald. De drie bovenstemmen zorgen voor de nodige variatie. Bij iedere volgende herhaling van het thema in de bas vindt in de bovenstemmen een verandering plaats van melodische motieven en/of ritmische patronen. De muzikale vorm waarbij sprake is van een basso ostinato heet in de barokmuziek chaconne.
Johann Pachelbel was ook componist van vele orgelwerken, waaronder een chaconne in f klein. Ook in dit stuk voor orgel is sprake van een ostinaat basthema.
De Canon in D van Pachelbel heeft de bijzonderheid dat in de begeleidende bovenstemmen een dalende toonreeks als tweede thema fungeert. De inzetten van dit tweede thema hebben de canon-vorm: ze vinden na elkaar plaats. Aan dit canonische karakter heeft het stuk zijn naam te danken.
Het werk werd door Pachelbel geschreven omstreeks 1680 als een kamermuziekstuk voor drie violen en basso continuo. Er zijn daarna door anderen verschillende transcripties van dit stuk vervaardigd voor andere muziekinstrumenten, zoals orgel en piano.
Tot het stuk behoort ook een gigue, maar deze wordt veel minder vaak gespeeld.
Vooral bekend vanwege het akkoordenschema is de Canon van Pachelbel een van de meest populaire klassieke muziekstukken geworden.
Aangepaste versies Het stuk is veel gebruikt in andere liedjes. Op zichzelf is een akkoordenschemawisseling niet direct een aanpassing van een lied, want dan zouden er erg veel varianten zijn. De volgende nummers volgen (deels) het akkoordenschema van Canon in D – getransponeerd of niet.
Jaar Aanpassing Auteur 1944 Volkslied van de Sovjet-Unie en Rusland Aleksandr Aleksandrov 1966 Spicks & Specks Bee Gees 1967 Don't Sleep In The Subway Petula Clark 1968 Rain and Tears Aphrodite's Child 1968 O Lord, Why Lord ? Los Pop Tops 1969 Tout, tout pour ma chérie Michel Polnareff 1969 Les Champs Élysées Joe Dassin 1969 One Tin Soldier Original Caste 1969 Ride into the Sun The Velvet Underground 1970 Let It Be The Beatles 1970 I'll be there Jackson 5 1971 Take Me Home, Country Roads John Denver 1972 Isn't life strange Moody Blues 1972 Streets of London Ralph McTell 1973 La maladie d'amour Michel Sardou1973Mind GamesJohn Lennon 1974 In the Garden Bob James 1974 No Woman, No Cry Bob Marley 1978 Go West Village People 1978 Alfred J. Kwak Herman van Veen198121st Century ManElectric Light Orchestra 1984 Forever Young Alphaville 1987 Kerstmis Herman Finkers 1988 I Should Be So Lucky Kylie Minogue 1991 All together now The Farm 1993 Cryin' Aerosmith 1993 Go West Pet Shop Boys 1994 Basket Case Green Day 1994 Hook Blues Traveler 1995 Don't Look Back in Anger Oasis 1995 Scatman's world Scatman John 1995 Nirvana El Bosco 1995 I kiss your lips Tokyo Ghetto Pussy 1996 Die Eine Die Firma 1996 Smiling T-Spoon 1996 There's a key 2 Brothers on the 4th Floor 1996 Christmas time 2 Brothers on the 4th Floor 1996 Fairytales 2 Brothers on the 4th Floor 1997 Neon Genesis Evangelion Soundtrack van de film Shiro Sagisu 1997 Je me souviens Menelik 1997 All together now The Farm 1997 C U when you get there Coolio 1997 To Love You More Céline Dion 1998 Love is life Helmut Lotti en Lisa Del Bo 1998 Let the Music heal your Soul Bravo All Stars 1998 Christmas Canon Trans-Siberian Orchestra 1999 L'amour toujours Gigi D'Agostino 2000 Graduation (Friends Forever) Vitamin C 2000 Quest for Kingdom Whispering Gallery 2000 Heyah Mama K3 2001 La Belle et le Bad Boy MC Solaar2001YattaGreen Leaves (Happa-tai)2001Itsumo Nando-demo (aftiteling Spirited Away)Youmi Kimura 2002 Can't Stop Loving You Phil Collins 2002 Stil aan de overkant! Zware Jongens 2003 Where Is the Love? the Black Eyed Peas 2003 Ik wou dat ik jou was Veldhuis & Kemper 2004 Everytime Britney Spears 2004 Volverte a Ver Juanes 2004 All Together Now 2004 The Farm (band) 2004 Concerto d'Amore Jacob de Haan 2005 Die Eine 2005 Die Firma 2005 Big City Life Mattafix 2006 Canon Rock JerryC 2006 Cupido Jan Smit 2006 Pachelbels Canon reclame van Coca-Cola voor het WK voetbal 2006 2007 Canon in D Remix Ronald Jenkees 2008 Life is a Festival Don Diablo 2009 Itsumo Nando Demo , Always with me Hayley Westenra 2009 Breathe Gentle Tiziano Ferro2010The Show Goes OnLupe Fiasco 2010 We Dance On N-Dubz ft. Bodyrox 2011 Zombie Love Song YourFavoriteMartian 2012 It's Raining Tacos Parry Gripp 2017 Bad Things Machine Gun Kelly x Camilia Cabello 2017 ik moet zuipen PartyfrieX ft. Schorre Chef 2018 Marciano's Reign Jedi Mind Tricks featuring Scott Stallone 2019 Memories Maroon 5 2019 Woke Arjen Lubach 2023 Full of life Christine and the Queens 2023 Hier mag allesDonnie & Marco Schuitemaker
De Australische band Axis of Awesome maakte ooit een medley van tientallen op Canon in D geïnspireerde nummers.
Categorie:Compositie van Johann Pachelbel Categorie:Canon (muziek)