Rybka is een zeer sterk computerschaakprogramma dat is gemaakt door de Tsjechisch-Amerikaanse internationaal meester Vasik Rajlich. Het programma prijkt sinds zijn release in de top van alle computerschaaklijsten.
In 2011 werd Rajlich beschuldigd van plagiaat van de schaakprogramma's Fruit en Crafty. Rybka werd hiermee door de International Computer Games Association uitgesloten voor toekomstige deelname van het wereldkampioenschap voor schaakcomputers en ook vervielen de uitslagen vanaf 2007, waaronder de vier wereldtitels die het programma op rij won.
Oorsprong naam Het woord Rybka betekent visje in het Tsjechisch. In het fonetisch alfabet wordt het uitgesproken als /'rɪpka/.
Vasik Rajlich werd ooit tijdens een interview door Alexander Schmidt gevraagdUciengines.de: Alexander: “Heb je de naam Rybka gekozen omdat het programma steeds als een visje uit je handen glipte?” Vasik antwoordde: “Wat de naam Rybka betreft - het spijt me maar dat blijft mijn eigen geheimpje.”
Versies Versie Datum Opmerking Rybka 1.0 2 december 2005 beta Rybka 1.2 maart 2006 Rybka 1.2f mei 2006 Rybka 2.0 10 juni 2006 eerste versie voor meerdere processoren Rybka 2.1c augustus 2006 Rybka 2.2 november 2006 Rybka 2.3 februari 2007 Rybka 2.3.1 maart 2007 Rybka 2.3.2 13 juni 2007 Rybka 2.3.2a 18 juni 2007 detectie van zetdwang, bug verholpen Rybka 3.0 18 juli 2008 chess 960, sterkte, evaluatie, zoek efficiëntie Rybka 4 26 mei 2010 Rybka 4.1 7 maart 2011 bugfixes
Team 300px|thumb|Iveta (vrouw van Vasik) en Vasik Rajlich, de maker van Rybka (foto: 2006) Vasik Rajlich, de auteur van Rybka. IM Larry Kaufman, kalibreert de stukwaarden en afruilheuristieken van Rybka. IM Iveta Rajlich, de Rybka-tester, vrouw van Vasik Jeroen Noomen (werkte eerst aan REBEL) de auteur van het openingsboek
Sterkte Rybka was jaren het sterkste computerschaakprogramma. Het stond bovenaan op de computerschaak rating-rankinglijsten: CCRL, CEGT, SSDF, SCCT en CSS.SSDF Ratinglist, geraadpleegd op 22 juli 2012. In 2011 is Houdini Rybka voorbijgestreefd.
Op de SSDF-lijst van 28 juni 2012 is de gemeten sterkte als volgt:
Programma en hardware Rating + - Partijen Deep Rybka 4 x64 2GB Q6600 2,4 GHz 3221 28 26 810 Deep Rybka 3 x64 2GB Q6600 2,4 GHz 3203 24 22 1169 Deep Rybka 3 256MB Athlon 1200 MHz 3079 39 38 332 Rybka 2.3.1 Arena 256MB Athlon 1200 MHz 2919 22 22 1004
Speelstijl De uitzonderlijke sterkte van Rybka ligt met name in de schaakkennis en de beheersing van het positiespel. Rybka weet ongemerkt positioneel voordeel te verkrijgen en dat consequent uit te nutten. Karakteristiek van Rybka's spel zijn kwaliteitsoffers die het maakt en die door andere schaakprogramma's niet worden gevonden.
Rybka Winfinder Er bestaat ook een speciale gemodificeerde Rybka-versie genaamd Rybka Winfinder. Deze versie is tactisch sterker en beheerst de koningsaanval beter dan de standaard Rybka-versie. Echter in normale partijen speelt deze versie duidelijk zwakker.
Rybka 2.3 LK Ten slotte is er ook een Rybka 2.3 LK-versie, waarbij de stukwaardes zijn aangepast door Larry Kaufman. Vanaf versie 2.3.1 zitten deze LK-waarden in de standaard Rybka.
Resultaten Uitslagen 2005 Paderborn - 5½ uit 7 CCT8 - 8 uit 9
2006 PAL/CSS ICT - 8½ uit 9 WCCC in Turijn Dutch open - 8 uit 9 Paderborn - 6½ uit 72007 CCT9 - 6 uit 7 ICT Leiden - 7½ uit 9 WCCC in Amsterdam - 10 uit 11 PAL/CSS - 6 uit 9
2008 CCT10 - 5,5 uit 7 WCCC in Peking - 8 uit 9 NK Leiden - 9 uit 92009 CCT11 - 7,5 uit 9 (main) WCCC in Pamplona - 5 uit 5 WK Chess 960 in Mainz - 14,5 uit 16 NK in Leiden - 7,5 uit 82010 WK in Kanazawa - 8 uit 9 ICCT in Leiden - 8,5 uit 9
2012 ICT 12 in Leiden - 6,5 uit 7 Toernooien Van 27 december tot 30 december 2005 deed Rybka mee aan het 15e ICCC in Paderborn. Rybka won het toernooi met 5,5 uit 7, vóór andere schaakprogramma's, zoals Gandalf, Zappa, Spike, Shredder en Fruit.
Rybka won CCT8 van 25 februari tot 26 februari ongeslagen met een score van 8 uit 9.
In april 2006 op het PAL/CSS advanced chess hoofdtoernooi, behaalde Rybka 1.1 zonder hulp een eerste plaats. In de finale werd Rybka 1.1 tweede en derde, na de schaakcomputer Hydra.
In de 6e Leiden ICT in mei 2006 won Rybka met een score van 8½ uit 9, vóór Sjeng, Gandalf en Shredder.
Tijdens het 14e wereldkampioenschap computerschaak in Turijn in mei 2006 werd Rybka, spelend onder de naam Rajlich, tweede, gelijk eindigend met Shredder en na de wereldkampioen Junior.
In juni 2006 op PAL/CSS freestyle hoofdtoernooi werd het Rybkateam, spelend onder de naam Rajlich, gedeeld eerste samen met Intagrand. In het finale toernooi behaalde het Rybka-team een eerste plaats met een hele punt voorsprong voor de rest van het veld. Alle acht gekwalificeerden voor deze finale gebruikten Rybka.
In 2006, tijdens het Open kampioenschap computerschaak, werd Rybka 2.2 eerste met de perfecte score van 9 uit 9.Rybka in Dutch Open Computer Chess Championship 2006 by Jeroen Noomen
In december 2006 deed Rybka mee aan het 16e ICCC in Paderborn. Rybka won het toernooi met een score van 6½ uit 7.Rybka wint 16e ICCC, wwwcs.uni-paderborn.de
In februari 2007 deed Rybka mee aan CCT9 en won met 6 uit 7.Rybka by Vasik Rajlich is CCT9 Champion
Voorbeeldpartij In het Open Nederlands kampioenschap computerschaak versloeg Rybka (spelend met zwart) het programma The King in hun finalepartij en behaalde daarmee de eerste plaats met een perfecte score (Analyse door Rybka 2.2).
The King - Rybka c2-c4 Pg8-f6 Pb1-c3 e7-e5 Pg1-f3 Pb8-c6 g2-g3 Lf8-c5 Lf1-g2 d7-d6 O-O O-O d2-d3 h7-h6 a2-a3 a7-a6 b2-b4 Lc5-a7 e2-e3 Lc8-e6 Lc1-b2 Dd8-d7 Dd1-c2 Le6-h3 Lg2×h3 Dd7×h3 Pc3-d5 Pf6-g4 Pd5×c7 f7-f5! Pc7-d5 Tf8-f7 b4-b5 Pc6-e7 b5-b6 Pe7×d5 b6×a7 Pd5-c7 Tf1-d1 Pc7-e6 Td1-d2 f5-f4 e3×f4 Pe6-g5!! 22...T×f4! was ook mogelijk, maar 23. g×f4? P×f4 leidt naar mat in 3, maar deze zet wint meer geforceerd. Dc2-d1 Het paard is immuun: 23.f×g5 T×f3 24. Te1 D×h2† 25. Kf1 Taf8 en zwart geeft mat in 5. {|class=vatop | ...e5×f4 Lb2-d4 f4×g3 Hier kondigt Rybka een mat in 18 aan. f2×g3 Pg5×f3† Dd1×f3 Tf7×f3 Td2-g2 Ta8-f8 Kg1-h1 Tf3×g3 Ta1-g1 Dh3-h4 a7-a8D Tf8×a8 Tg2-e2 Tg3×d3 0-1
The King ziet een geforceerd mat in 8: 32.L×g7 K×g7 33.Teg2 Tg3 34.Tb2 T×g1† 35.K×g1 Tf8 36.T×b7† Kh8 37.Tb2 De1† 38.Kg2 Pe3† 39.Kh3 Tf3#
Externe links Productpagina Rybka Forum
De CEGT rating lijst (gearchiveerd) Rybka's partijen op ChessGames.com CCRL computer ratinglijst CEGT computer ratinglijst (gearchiveerd) SSDF computer ratinglijst
Categorie:Computerschaak