Blaartrekkende boterbloem (Ranunculus sceleratus) is een plantensoort uit de ranonkelfamilie (Ranunculaceae).
Naam De Nederlandse triviale naam 'blaartrekkende boterbloem' verwijst naar het feit dat het sap uit de plant blaren veroorzaakt wanneer het met de menselijke huid in aanraking komt. De soort heeft in Nederland en Vlaanderen ook andere regionale triviale namen, zoals jeukbloem en kankerbloem. Op Walcheren wordt ze ook wel kikkerbloempje genoemd.
Determinatie Blaartrekkende boterbloem is een eenjarige, kruidachtige plant die een hoogte bereikt van 15–60 cm. Haar gele bloemen hebben zoals de meeste leden van de ranonkelfamilie vijf kroonbladen, welke bij deze soort geel van kleur zijn. De kroonbladen van de talrijke bloemen zijn maar net langer dan de wat teruggeslagen kelkbladen. De bloeitijd van de talrijke 0,5 cm grote bloemen loopt van mei tot september.
Ecologie Blaartrekkende boterbloem is een pioniersoort die voorkomt op open, natte, eutrofe (vooral stikstofrijke), zuurstofarme gronden in de volle zon tot in de halfschaduw. Dikwijls gaat het om standplaatsen die lange tijd onder water hebben gestaan.
Syntaxonomie In de syntaxonomie staat blaartrekkende boterbloem te boek als kensoort voor de tandzaad-klasse.
Biogeografie Blaartrekkende boterbloem heeft een groot natuurlijk verspreidingsgebied dat zich uitstrekt over grote delen van Eurazië, Noord-Amerika en kleine delen van Afrika. Ze is ingeburgerd in Oceanië en Chili. In Nederland is de soort algemeen.
Giftigheid Terwijl alle boterbloemen giftig zijn door de aanwezigheid van de stof protoanemonine, geldt dit in het bijzonder voor blaartrekkende boterbloem: deze staat bekend als de giftigste boterbloem en heeft een gehalte van 2,5% aan protoanemonine. Wanneer de bladeren gekreukt, beschadigd of vermalen worden, brengen ze op de menselijke huid lelijke zweren en blaren. De plant wordt in Duitsland dan ook Gift-Hahnenfuss genoemd.
Toepassingen De plant werd in de geneeskunde gebruikt door de wortel te verpulveren en samen met olie en brooddeeg tot een papje te vermengen. Dit wekte blaren op. In de middeleeuwen schijnt de bloem door bedelaars gebruikt te zijn om meelijwekkende zweren mee te maken.
Fotogalerij
Externe links Blaartrekkende boterbloem op Ecopedia Blaartrekkende boterbloem op Flora van Nederland
Categorie:Ranonkelfamilie