Tuïsto wordt door Tacitus in zijn Germania beschreven als oergod van de Germanen. Dit is tevens de enige vermelding uit de oudheid van deze god.
Tuïsto in de Germania In het eerste hoofdstuk van de Germania schrijft Tacitus:
Overigens wordt interpretatie van deze tekst van Tacitus niet alleen bemoeilijkt door ontbrekende kennis maar ook door de verschillende manieren waarop namen overgeleverd zijn in verschillende manuscripten. Zo wordt Tuisto ook Tuisco geschreven en komt Istaevones ook als Istraeones voor.
Etymologie en interpretatie De naam Tuïsto wordt wel vergeleken met Nederlands twist en Oudzweeds twistra (“scheiden”) en gerelateerd aan Germaans *tvi- (“twee”). Tuïsto zou zo duiden op een 'tweevoudig wezen' of een 'tweeling'. Uitgaande van deze interpretatie heeft men Tuisto wel vergeleken met het Vedische godenpaar Yama en Yami: de tweeling (broer en zus) die aan het begin van de Vedische kosmogonie staan.
Een andere opvatting is dat Tuïsto niet zozeer een tweevoudig wezen is, maar een enkelvoudig wezen met de kenmerken van een hermafrodiet of androgyn (hybride wordt ook wel gezegd). Dan wordt hij wel met de Romeinse god Janus vergeleken. Deze god was tweevoudig van natuur (hij had twee gezichten) en stond volgens de oudste godenlijsten aan de oorsprong van alle andere goden. Zijn bijnaam luidde dan ook divom deus, “de god der goden”.
De door Tacitus gebruikte naam van de bron en oorsprong van alle Germaanse volken "Mannus" vergelijkt men met Nederlands “man”, Engels “man” en Duits “Mann”. De oorspronkelijk betekenis zal “mens” geweest zijn of hier: “oermens” of “eerste mens”. Het eveneens Indo-Europese Sanskriet geeft "Manu" (mens).
Literatuur Braune, W., en K. Helm, Althochdeutsches Lesebuch (Tübingen, 1979), bewerkt door E.A. Ebbinghaus Doniger O'Flaherty, W., The Rig Veda (Harmondsworth, 1981) Ellis Davidson, H.R., Gods and Myths of Northern Europe (Harmondsworth, 1964) Lorenz, G., Snorri Sturluson: Gylfaginning (Darmstadt, 1984) Perl, G., Tacitus: Germania (Darmstadt, 1990) (tevens bron van aangehaald citaat) Vries, de J., Altgermanische Religionsgeschichte (Berlijn, 1957), delen 1 en 2
Categorie:Germaanse mythologie