thumb|De straat in oktober 1949 thumb|Typisch flatgebouw aan de Karl-Marx-Allee
De Karl-Marx-Allee is een prominente boulevard in de stadsdelen Friedrichshain en Mitte in Berlijn, die tussen 1949 en 1960 door de voormalige Duitse Democratische Republiek (DDR) werd aangelegd en uitgebreid als uithangbord van socialistisch stedenbouwkundig denken en architectonische grandeur. De boulevard in het voormalige Oost-Berlijn, die van 1949 tot 1961 oorspronkelijk Stalinallee heette, vormde het middelpunt van de naoorlogse wederopbouwinspanningen van de DDR.
Samen met de Frankfurter Allee vormt de Karl-Marx-Allee een van de zeven grote straten die, vertrekkende van het stadscentrum aan de Alexanderplatz, noordoostwaarts lopen. Met de wijzers van de klok mee gaat het om de volgende straten: Brunnenstraße Schönhauser Allee Prenzlauer Allee Otto-Braun-Straße – Greifswalder Straße Landsberger Allee Karl-Marx-Allee – Frankfurter Allee Holzmarktstraße – Mühlenstraße – Stralauer Allee
De straat heette eerst Große Frankfurter Straße maar werd op 21 december 1949 vernoemd naar de Sovjet-Russisch leider Stalin en herdoopt tot Stalinallee n.a.v. diens 70ste verjaardag.
Stalin-Allee De Stalin-Allee gold als het pronkstuk van Oost-Berlijn. Na de oorlog werd de straat, die was aangelegd op de ruïnes van de Frankfurter Straße, opgetrokken volgens het opzichtige, monumentale 'suikerbakkerstijl' van het socialistisch classicisme, die de stijlkenmerken weerspiegelen van de stalinistische architectuur die destijds in de Sovjet-Unie gangbaar was. Het resultaat was een brede boulevard met massieve, kazerneachtige woonblokken, afgewisseld met torenvormige gebouwen om de pracht en luister van het communisme demonstreren. De begane grond bestond grotendeels uit winkelruimtes, en al die winkels waren in handen van de staat.
De straat strekt is 2,9 kilometer lang en 90 meter breed en loopt van de Alexanderplatz naar de Frankfurter Tor. Opvallende bezienswaardigheden zijn onder meer de tweelingtorens bij het Frankfurter Tor en de Strausberger Platz, beide ontworpen door de architect .
Als gevolg van de destalinisatie werd op 13 november 1961 het deel van de straat dat dicht bij het centrum ligt hernoemd tot Karl-Marx-Allee, naar de grondlegger van het communisme Karl Marx. Het andere deel van de straat, dat naar de buitenwijken liep werd hernoemd naar Frankfurter Allee.
In de jaren 1950 en 1960 was het een levendige winkelstraat, maar al tijdens het Oost-Duitse bewind begon het verval in te zetten. De geliefde Deutsche Sporthalle moest begin jaren zeventig wegens bouwvalligheid worden gesloopt. Op die plek, en aan de overkant van de straat waar tien jaar eerder al het Stalinbeeld was verwijderd, verrezen flatgebouwen: karakterloze Plattenbau van elf verdiepingen hoog. De Karl-Marx-Allee raakte in verval en bezoekers bleven weg. Na de val van de Muur kreeg de boulevard een monumentenstatus, en in de jaren 1990 volgde een grootschalige renovatie.
In de Stalinallee begonnen op 17 juni 1953 onder bouwvakkers die daar aan het werk waren stakingen tegen een algemene verhoging van de arbeidsnormen. Deze zouden escaleren tot een volksopstand.
“Stalins badkamer” In februari 2009 bewerkte een anonieme auteur het artikel “Karl-Marx-Allee” in de Duitstalige versie van Wikipedia, waarbij hij beweerde dat de straat tijdens de DDR-periode de bijnaam “Stalins badkamer” (Stalins Badezimmer) had gekregen vanwege de betegelde gevels van de gebouwen.Verschil tussen versies in het Duitse Wikipedia-artikel over de Karl-Marx-Allee van 16 februari 2009. Vervolgens namen verschillende media deze bewering over. Er werd geen alternatieve bronvermelding voor de term gegeven, waardoor het een zelfreferentiële bewering was.
Nadat in een brief aan de Berliner Zeitung werd gevraagd of de term “Stalins badkamer” tijdens de DDR-periode daadwerkelijk in het algemeen gebruik was geweest, publiceerde Andreas Kopietz, een journalist bij de krant, een artikel waarin hij toegaf dat hij de uitdrukking had verzonnen en zichzelf identificeerde als de oorspronkelijke anonieme Wikipedia-redacteur, waardoor de feiten konden worden rechtgezet. Als reden noemde hij zijn ergernis over het fenomeen, diverse vermeende Berlijnse uitdrukkingen die in de volksmond vaak helemaal niet gangbaar zouden zijn.
Categorie:Straat in Berlijn Categorie:Friedrichshain-Kreuzberg