Boschveld is een buurt in 's-Hertogenbosch, in de Nederlandse provincie Noord-Brabant. De buurt is in de jaren vijftig gebouwd op de plaats van Sportpark De Hooge Donken aan de westkant van het Station 's-Hertogenbosch. Daartoe werd het drassige terrein opgespoten met zand uit de nabijgelegen Ertveldplas. Tegelijk met de bouw werd Boschveld via een spoortunnel (1956) met de binnenstad verbonden.
Oorspronkelijk werd de buurt aangeduid als West-I, maar later kwam de historische naam Boschveld (afgeleid van 'Het Bossche Veld') meer in zwang. Ook het oudere Veemarktkwartier wordt tot Boschveld gerekend. Het Veemarktkwartier bevat niet alleen woningen, maar ook het gebied van de Brabanthallen. Het gebied van de Brabanthallen wordt in de statistieken als apart gebied beschouwd en vormt een overgang naar het industrieterrein de Rietvelden. Boschveld is een buurt in de wijk West. +Leeftijdsopbouw in % per jaar/ aantal inwoners0-1920-2445-6520-6465+aantal inwoners200521.050.819.570.38.73363200719.451.619.671.29.43218200819.150.720.671.39.62968200919.149.921.271.19.82964201018.750.321.271.59.83012201117.452.420.973.39.33167201217.452.220.873.09.63170201318.050.621.872.59.63095201418.748.822.371.110.23043201519.346.323.569.810.93044201619.345.324.369.611.13047201719.345.224.369.511.13054201819.344.024.968.911.83146201919.344.324.668.911.93250202019.644.324.168.412.03291202120.044.423.467.812.23321202220.344.622.867.812.33349 +Leeftijdsopbouw in % per jaar/ aantal inwoners0-1415-2425-4445-6465+aantal inwoners202316,011,837,222,812,23350202416,411,436,323,212,93255202516,311,836,822,412,73345 Gegevens per 1 januari volgend op aangeven jaar (2025 is dus 1 januari 2026). Vanaf 2023 is leeftijdscategorie aangepast.
Cijfers afkomstig uit gemeentelijke rapportage/CBS
Afwijkingen van werkelijkheid zijn mogelijk.
Geschiedenis Nadat is 1874 de Vestingwet werd aangenomen, zijn ontwikkelingen buiten de stadsmuren mogelijk. Het gebied van het Bossche Veld, zoals het toen heette, werd in het begin van de 20e eeuw gebruikt voor industriële doeleinden. Zo was er een Veemarkt (waar het Veemarktkwartier haar naam aan dankt) en vestigde de Grassofabriek zich er in 1913. In de jaren 50 van de 20e eeuw vond de eerste woningbouw plaats De woningen waren nodig vanwege het woningtekort na de Tweede Wereldoorlog. De buurt was in 1957 klaar. Veel van die woningen staan er nog steeds. In de beginjaren bood de buurt onderdak aan de vele nieuwe werknemers op industrieterrein De Rietvelden, zoals bandenfabriek Michelin, brouwerij Heineken en gereedschap fabrikant Nicholson Files. Hierdoor ontstond een arbeidersbuurt. Vanwege krapte op de arbeidsmarkt begonnen de bedrijven in de jaren zestig werknemers te werven in landen als Turkije, Marokko, Spanje en Griekenland. Veel van deze gastarbeiders zijn gebleven en wonen nu nog in de buurt. De lage huren hebben de afgelopen jaren meer nieuwkomers uit verre landen naar de buurt getrokken. Inmiddels is ruim veertig procent van de bewoners van allochtone afkomst. In de jaren zeventig en 80 veranderde de buurt qua inwoners en vond er ook meer verloedering plaats. Vooral de aanwezigheid van het station droeg bij aan het drugsprobleem, dat ontstond. Langzaam veranderde de buurt van een reguliere arbeidersbuurt in een probleembuurt, met relatief veel criminaliteit en ook een steeds groter aandeel van bewoners die van origine uit andere landen kwamen. Sinds het begin van de 21e eeuw is er ingezet om de problemen aan te pakken. Dit heeft anno 2008 tot behoorlijke successen geleid. In feite is Boschveld een soort proeftuin geworden om te kijken hoe problemen aangepakt kunnen worden. Eind 20e eeuw was de buurt na 50 jaar eigenlijk afgeschreven en werd er nagedacht hoe Boschveld weer eigentijds kon worden. Initieel werd daarvoor een Masterplan gemaakt door Ashok Bhalotra. Dit plan ging na bezwaren van bewoners in 2005 van tafel. Vanaf 2006 heeft het stedenbouwkundig bureau Tarra gewerkt aan een nieuw plan, dat in 2010 leidde tot een nieuw herstructureringsplan met de naam Boschveld Beweegt, dat door de gemeenteraad werd goedgekeurd. Sinds die tijd zijn woningen gerenoveerd of gesloopt en vervangen door nieuwe woningen. De uitvoer loopt nog zeker tot 2028.
Herstructurering Het plan Boschveld Beweegt – ook wel de Heroriëntatie genoemd – ging uit van twee fasen (deelgebieden) met nieuwbouw en renovatie. De buurt werd in vier delen – kwartieren – gedeeld. Het centrale gedeelte – Hart van Boschveld – moest dienen als ontmoetingsplek. Het gedeelte richting de Dieze moest het Waterkwartier vormen, het gebied bij het spoor het Stationskwartier en de kant van het Westerpark het Parkkwartier.
Het plan werd op 2 april 2009 gepresenteerd. Hierna volgde op 18 mei 2009 in de Brabanthallen een inspraakavond waar ongeveer 70 bewoners een toelichting kregen op het plan. Tot 15 juni 2009 konden bewoners en anderen hun zienswijzen geven op het plan. Uiteindelijk werd het plan in februari 2011 door de gemeenteraad aangenomen, al was er in 2010 al begonnen met de uitvoer het plan.
Al snel – juni 2011 – bleek dat het plan niet uitgevoerd kon worden zoals beschreven. Dit kwam omdat tijdslijnen niet konden worden gehaald. Hierdoor kon de Brede Bossche School niet komen op de plek van de bestaande lagere school en ging de verlenging van de Parallelweg niet door, omdat de gemeente niet beschikte over de grond bij het EKP-gebouw en ook het zogenaamde stamlijntje is nog niet van tafel was.
Eind mei 2011 kregen de bewoners een brief of hun woning in de toekomst gesloopt, gerenoveerd of ongemoeid zou worden. De ingrepen zouden vanaf 2014 plaatsvinden, maar werden vertraagd door de economische crisis. Hierdoor werden er minder huizen gebouwd en corporaties geconfronteerd met een verhuurdersheffing.
De wijziging zijn:
De Brede Bossche School kwam op de plek van het Overpad en niet op de plek van het kindcentrum 't Boschveld. Er werden minder woningen gebouwd op het terrein van de Afvalstoffendienst. Er was hier gestapelde bouw gepland, maar er kwamen meer grondgebonden woningen. Voor de inrichting van het Hart van Boschveld werd een complex aan de Marconistraat gesloopt.
Medio juli 2013 is ervoor gekozen om de termen deelgebieden en fase los te laten en te vervangen door de term Vlek (afgeleid van vlekkenplan, wat normaal binnen 1 gebouw wordt toepast, maar hier dus op een heel gebied). Hieronder staan de beschrijvingen van de vlekken waar de herstructurering al in gang is gezet.
Vlek 1 (Winkelcentrum) Het winkelcentrum en de bovenliggende woningen zijn ook in de jaren 50 van de 20e eeuw gebouwd. De architectuur (architect Gerard Holt) wordt als tijdsgebonden beschouwd en dient als een toonbeeld. In de loop der jaren was er echter een verval gekomen van de luifels boven de winkels en ook de gevels van de woningen (meeste zijn koopwoningen) konden een aanpak gebruiken. Omdat het om een omvangrijk complex gaat zijn er 7 VvE's (Vereniging van Eigenaren) en het bleek lastig om die op een lijn te krijgen over hoe de aanpak moest plaatsvinden. De gemeente heeft zeven winkels gekocht in het complex en kon zich daarmee ook een onderhandelingspositie verwerven.
Uiteindelijk kon met geld van de Gemeente, BrabantWonen en de gebruikers een plan van aanpak worden gemaakt. De werkzaamheden begonnen begin november 2009 met de aanpak van de gevels. Eind november 2009 werd ook gestart met de aanpak van de luifels. Hierbij moesten eerst asbesthoudende platen worden verwijderd. De werkzaamheden waren eind december 2009 klaar. Een brand in mei 2010 heeft vijf winkelpanden aan de Christiaan Huygensweg beschadigd. Ook een deel van de net gerenoveerde luifel moest worden verwijderd. Medio juni 2010 zijn drie van de vijf beschadigde bedrijven weer operationeel. Ook de bovenliggende woningen liepen veel rookschade op, maar dat is nu ook grotendeels hersteld. Pas eind 2010 was het winkelcentrum weer hersteld en ingericht. In de nieuwjaarsnacht van 2024/2025 werden een aantal woningen (tijdelijk) onbewoonbaar na een brand veroorzaakt door vuurwerk.
In het wijkplan Boschveld Beweegt staat dat er een supermarkt zou komen van circa circa 1100 m². Er werd jarenlang onderhandelt met zowel de VVE's als met supermarktketens, maar werd in april 2016 bekend dat er geen grote supermarkt zal komen. Er is wel een particulier supermarkt met de naam Sonay. Deze winkel is in de loop der jaren steeds groter geworden. Anno 2021 is duidelijk dat een collectief opknapplan voor het winkelcentrum geen haalbare kaart is. Het blijft uiteindelijk bij een opknapbeurt van de luifels en het aanleggen van een aangepaste parkeerruimte als blauwe zone (op 19 september 2015 feestelijk geopend, maar sinds juli 2015 al in gebruik). In maart 2022 werd de stoep aan de kant van de Christiaan Huygensweg vernieuwd.
Het gebied rondom het winkelcentrum wordt als kwetsbaar gebied gezien. Er wordt overlast ervaren van rondhangende jongeren en drugs dealen. Om die reden staan er sinds 2017 camera's voor toezicht in dit gebied. Het plaatsen van de camera's mag alleen met instemming van de Burgemeester, politie en justitie. Zij bepalen ook de periode van toezicht. In juli 2024 is deze periode verlengd tot juli 2028. Het winkelcentrum telt meerdere winkels waarin een verloop zit. In twee panden zit de coöperatie Copernikkel.
In dit gebied vallen ook woningen aan 's-Gravesandestraat (gebouwd 1957) en panden aan Celsiusstraat (gebouwd 1955). Dit betreft koopwoningen.
Vlekken 2 en 4 (Stationskwartier) Dit is het gebied tussen Christiaan Huygensweg/ Parallelweg/ Edisonstraat - Fahrenheitstraat/ Celsiusstraat/ 's Gravesandestraat. Dit omvat zowel koopwoningen (52 stuks) als sociale huurwoningen (230 stuks in bezit van corporatie Zayaz). Voor dit gebied is geen sloop gepland. In 2014/ 2015 is er normaal onderhoud uitgevoerd op de portiekflats aan de Christiaan Huygensweg en Paralleweg (schilderen en gevels voegen). De laagbouw heeft in 2017/2018 groot onderhoud en renovatie ondergaan. Het gaat in hoofdlijnen om gevels voegen, daken vervangen inclusief asbestsanering, isolatie dak, gevels en glas, buitendeuren vervangen, schilderwerk, schuttingen, keuken, badkamer en toilet.
Vlek 3 (Voormalige basisschool/ Parousia) Dit is het gebied tussen Edisonstraat/ 's-Gravesandestraat/ Celciusstraat/ Copernicuslaan. In 1956 werd hier de parochiekerk 'Onze Lieve Vrouwe van Aldurende Bijstand' gebouwd. Deze kerk bood plek aan 1200 gelovigen. Eind jaren 70 van de 20e eeuw werd deze kerk voor de helft gesloopt. Het restant is in gebruik door een gemeenschap met de naam Parousia. In 2026 is een verbouwing gepland (februari-juli) waarbij de ingang wordt verplaatst en ook intern de indeling verandert. Begin jaren 80 werd op de vrijgekomen ruimte basisschool 't Boschveld gebouwd. Volgens het wijkplan zou hier de nieuwe BBS (Brede Bossche Scholen) komen. Door de economische recessie die in 2012 begon bleek de planning niet haalbaar. In afwijking van het wijkplan werd de BBS op de plek waar het Overpad (speciaal onderwijs) stond (zie Vlek 8) gebouwd. De basisschool is begin 2015 verhuisd naar de BBS en de voormalige basisschool werd tijdelijk gebruikt door kunstenaars.