La gazza ladra (De stelende ekster, ook De diefachtige ekster) is een opera in twee akten van Gioacchino Rossini. Deze wordt doorgaans gezien als een opera van het type semiseria.
Het libretto is van de hand van Giovanni Gherardini naar La pie voleuse ou La Servante de Palaiseau van Théodore Badouin d'Aubigny en Louis-Charles Caigniez. De première was op 31 mei 1817 in het Teatro alla Scala in Milaan. Rossini heeft vervolgens nog meerdere keren aan de muziek gesleuteld, in 1818, 1819, 1820 en zelfs nog in 1866.
Rolverdeling Fabrizio Vingradito, een rijke boer - bas Lucia, zijn vrouw - mezzosopraan Giannetto, hun zoon, een soldaat - tenor Ninetta, het dienstmeisje in hun huis - sopraan Fernando Villabella, haar vader, een soldaat - bariton Gottardo, burgemeester - bas Pippo, een jonge boer in dienst van Fabrizio - alt Isacco, een straatventer - tenor Antonio, de cipier - tenor Giorgio, dienstbode van de burgemeester - bas Ernesto, vriend van Fernando, een soldaat - bas De ekster - wordt meestal door een danser uitgebeeld
Synopsis
Ninetta hoopt te trouwen met Giannetto, die terugkomt uit de oorlog. Ze probeert haar vader Fernando Villabella, een deserteur, in het geheim onderdak te bieden. Ondertussen maakt de burgemeester haar avances. Een verdwenen lepel en het feit dat Isacco, de straatventer, een zilverstuk van Ninetta heeft gekocht, zorgen ervoor dat Ninetta wordt beschuldigd en vervolgens in het gevang raakt. Ze wordt schuldig verklaard en tot de dood veroordeeld. Op het laatste nippertje wordt ze gered van de dood, doordat blijkt dat de lepel gestolen is door een ekster.
Verwijzingen Onder andere in de volgende kunstwerken wordt naar La gazza ladra verwezen: De film A Clockwork Orange, wanneer Alex en zijn bende in gevecht raken met een andere bende Het Kuifje-album De juwelen van Bianca Castafiore, waarin de smaragd door een ekster blijkt te zijn gestolen De roman De opwindvogelkronieken van Haruki Murakami, waarin het hoofdpersonage Toru de ouverture fluit Het album The thieving magpie van Marillion, dat niet alleen qua naam naar La gazza ladra verwijst, maar ook begint met het muziekstuk La gazza ladra In de roman Le Roi des Aulnes van Michel Tournier is hoofdpersoon Abel Tiffauges getuige van twee vechtende eksters, juist op het moment dat de ouverture op de radio wordt uitgezonden.
Trivia De Britse symfonische rockgroep Marillion gebruikte de ouverture (in het Engels: The Thieving Magpie) als intro van hun Clutching at Straws-concerten (1987-1988).
Categorie:Opera van Gioachino Rossini