Gorillaz is een virtuele Britse band en een multimedia-project van Damon Albarn en Jamie Hewlett. De groep werd in 1998 opgericht en kreeg de fictieve personages 2-D, Noodle, Russel Hobbs en Murdoc Niccals als bandleden.
Na de eerste ep Tomorrow Comes Today verscheen in 2001 het debuutalbum Gorillaz. Het album, met de singles Clint Eastwood en 19-2000 werd genomineerd voor de Mercury Music Prize. In 2005 kwam het vervolgalbum Demon Days uit, dat geproduceerd werd door Danger Mouse en Feel Good Inc. als leadsingle had. Het album werd vijfmaal platina in het Verenigd Koninkrijk en werd genomineerd voor vijf Grammy Awards. In totaal verkocht de band meer dan 15 miljoen albums. In 2010 verscheen het derde album Plastic Beach, gevolgd door Gorillaz' eerste wereldwijde concertreeks.
Albarn is binnen het project verantwoordelijk voor de muziek en heeft hiervoor samengewerkt met een groot aantal muzikanten. De muziekstijl is een combinatie van hiphop, dub, dance en rock. Striptekenaar Hewlett houdt zich vooral bezig met het visuele gedeelte en het verhaal rondom de Gorillaz-wereld. Concerten worden aanvankelijk gerealiseerd door de virtuele bandleden te projecteren en de 'echte' muzikanten als silhouetten af te beelden. In latere optredens waren de artiesten echter vaker daadwerkelijk te zien.
Achtergrond Gorillaz is een virtuele band; vier fictieve bandleden zijn door Albarn en Hewlett gecreëerd en worden daarmee 'verantwoordelijk' gehouden voor de muziek. Albarn, hiervoor bekend als lid van Blur, gaf als reden hiervoor aan dat hij zich nu ook aan andere muziekstijlen kon wagen. Albarn kon zich achter een groep stripfiguren 'verschuilen', en werd daardoor niet beoordeeld op huidskleur of zijn Blur-achtergrond. Anderzijds kon Hewlett zich uitleven op de personages: "Je kunt een geschiedenis voor de personages verzinnen die zo belachelijk mogelijk is, waardoor het opeens ook interessant wordt. Dus kan Murdoc de meest egocentrische popster ooit zijn, iemand waaraan iedereen in het echte leven een hekel zou hebben. Maar toch wordt het grappig, omdat hij een tekenfiguur is." De fictieve bandleden waren:
thumb|Damon Albarn is de zanger van het grootste deel van de Gorillaz-nummers, waarmee hij ook automatisch de stem van 2D is. 2D (of Stu-Pot, afgeleid van zijn echte naam Stuart Pot) is de leadzanger en gitarist van de band. 2D wordt neergezet als een zachtaardig en naïef persoon. Hij was volgens het verhaal opgegroeid in Hertfordshire en ontmoette Murdoc Niccals nadat hij een ramkraak pleegde op het bedrijf waar 2D werkte. Hij raakte gewond, maar Niccals redde hem en koos hem later als leadzanger voor zijn nieuwe band. De zang van 2D wordt doorgaans ingezongen door Albarn. Noodle is de gitariste van de band. Ze is geboren in Osaka en op haar 10e verhuisd naar Engeland. Noodle kwam bij de band nadat ze op een NME-advertentie reageerde. Ze werd in een FedEx-zeecontainer uit Japan bezorgd. Murdoc Niccals is de bassist en (naar eigen zeggen) leider van de band. Niccals is kenmerkend door zijn botte gedrag en verslavingen. Murdoc begint met het spelen van enkele kleine bands totdat hij bij Gorillaz uitkomt. Zijn naam is waarschijnlijk afgeleid van Morgan Nicholls, bassist tijdens optredens van Gorillaz. Russel Hobbs is de drummer van de band. Hobbs komt uit New York en was in zijn jeugd bezeten door demonen. Volgens het Gorillaz-verhaal komt Hobbs aan zijn talent nadat hij zijn vrienden bij een schietpartij verloor en al hun zielen in zijn lichaam kreeg. Een van deze zielen heette Del, waarschijnlijk afgeleid van Del tha Funkee Homosapien.
Het verhaal waarin de vier bandleden elkaar ontmoetten en een band vormen, is ook gecreëerd door Albarn en Hewlett. Zo had de band haar eerste optreden in het Camden Brownhouse. Ook wordt Kong Studios uitvoerig beschreven. Het was een spookachtige studio met een nogal grimmige achtergrond. Het bevond zich boven op een heuvel in Districtshire, Essex, te midden van een vuilnisstort en een platgegooid kerkhof. Het was ook de plek waar de virtuele leden in gingen wonen en is de basis voor de Gorillaz-website. In de Gorillaz-biografie doen zich meer bizarre gebeurtenissen voor, zoals Murdoc Niccals die asbakken steelt uit de Playboy Mansion en Russel Hobbs die tijdelijk introk in de kelder van Ike Turner. Het verhaal dat tot nu toe bekend is, beschrijft de band tot aan de opnamen van Demon Days. In 2008 werd Hewlett sceptisch over het idee van vier fictionele bandleden: "Voor ons is Gorillaz nu meer een groep mensen die projecten doen. [Journey to the West] wordt een productie van 'De Mensen Achter Gorillaz'. Op dezelfde manier zoals The Who Tommy heeft uitgebracht: op cd, op het podium, op film; dat is mijn ideale model. Gorillaz is een groep mensen die je dit hebben gebracht; en nu met dat komen."
Biografie 1997 - 2000: Ontstaan van Gorillaz en Tomorrow Comes Today ep Gorillaz werd gecreëerd door Damon Albarn en Jamie Hewlett. Ze ontmoetten elkaar voor het eerst in 1990, toen Albarn net met Blur begon en Hewlett voor het Engelse stripmagazine Deadline werkte. Blur-gitarist Graham Coxon was een groot fan van de werken van Hewlett en liet hem een interview afleggen met de band. Jaren later ontmoetten Albarn en Hewlett elkaar weer, ditmaal via hun vriendinnen: beiden waren lid van de band Elastica. In 1997 besloten ze samen in te trekken in een appartement, waar ze 8 maanden zouden verblijven. Ze kwamen op het idee van een virtuele band toen ze tegenwicht wilden bieden aan de 'inhoudsloze' muziek die op dat moment te horen was. Hewlett: "Om een onbekende reden gingen we samen wonen. We keken soms urenlang MTV en vroegen ons af waarom alles zo verschrikkelijk slecht was. Ik denk dat Damon het zat was om de frontman van Blur te zijn en ik was ontdaan over hoe saai de interviews met bands altijd waren. Daar zaten ze dan, op televisie, met niets zinnigs te zeggen. Dus zeiden we samen: laten we een nepband starten."
Het project, dat de tijdelijke naam Gorilla kreeg, bleek een manier om hun bezigheden te combineren. Veel tijd had Albarn in 1997 niet vanwege zijn werk met Blur. Anderhalf jaar later werden de eerste demo's opgenomen, waaronder het later uitgebrachte Tomorrow Comes Today. Toen de demo's afgerond waren, kregen de twee een platencontract bij Parlophone (onderdeel van EMI Music). Met het contract op zak ging Albarn naar zijn eigen Studio 13 in Londen om met engineers Jason Cox en Tom Girling het album op te nemen. Hij maakte vanaf het begin duidelijk dat de nummers veel verschillende stijlen zou gaan bevatten, zoals reggae en Dan the Automator werd gevraagd om het album te produceren. De laatste loodjes van het album werden in Jamaica gelegd, zoals het opnemen van vocalen. Hewlett was ondertussen bezig met de animaties van de band. Hij begon pas met ontwerpen toen hij de eerste demo's van de muziek had gehoord, zodat hij een indruk van de sfeer kreeg. Hij creëerde de virtuele bandleden 2D, Noodle, Murdoc Niccals en Russel Hobbs. Om alle tekeningen en animaties auteursrechtelijk te beschermen en aan te prijzen werd het bedrijf Zombie Flesh Eaters opgericht.
De officiële website van de band ging in oktober 2000 de lucht in. De site was een verbeelding van de Kong Studios, waar de muziek van de band zogenaamd werd opgenomen. Ook kwam de ep Tomorrow Comes Today uit. In het blad Dazed and Confused werd het allereerste interview gegeven. In dat blad ontkende Albarn dat hij achter Gorillaz zat, maar dat Dan the Automator de initiatiefnemer zou zijn. Deze veronderstelling zou nog een jaar in stand worden gehouden, totdat echt duidelijk werd dat Albarn het meeste werk verzette. Toch hield Albarn vol dat Gorillaz moet gezien worden als een collectief, waaraan alle medewerkers evenveel hebben bijgedragen. In 2000 was er nog steeds weinig promotie van de band, totdat er in december een promo uitkwam met 3 remixes (waaronder de Clint Eastwood (Ed Case Refix) die ook te vinden was op het debuutalbum). In januari 2001 werd de muziekvideo van Clint Eastwood uitgebracht. Ter promotie werden er dit keer wel interviews gegeven en verscheen de band op de voorkant van NME.
2001 - 2003: Debuutalbum thumb|Aankondiging van een Gorillaz-show in het Apollo Theater (New York). Op 22 maart vond het eerste concert plaats in King's Cross Scala in Londen. Het concert werd gehouden zoals het in de jaren daarop ook zou worden gehouden: geprojecteerde animaties met de echte fysieke band achter een scherm. Het debuutalbum Gorillaz kwam uit op 26 maart en bereikte de derde plaats in de Engelse Album Chart. De tweede single werd 19-2000. Later werd in het Europese vasteland het album opnieuw uitgebracht, ditmaal met de Soulchild Remix van 19-2000. Rond dezelfde tijd maakte Albarn een collaboratie met rapper Redman: 19-2000 werd opnieuw opgenomen met zijn rap. Samen met D12 (zonder Eminem) en Terry Hall werd de single 911 gemaakt, een nummer over de terroristische aanslagen op 11 september 2001.
In november kwam de derde single Rock the House uit, tegelijkertijd met de mockumentary Charts Of Darkness. In december volgde het album G-Sides, een compilatie van alle b-sides van Gorillaz. Het jaar 2002 begon met een optreden tijdens de Brit Awards in Londen. Daarna vertrok de band naar de Verenigde Staten voor 11 optredens. Tomorrow Comes Today werd opnieuw uitgebracht in Engeland, wat leidde tot een 33e plaats in de hitlijst. In juni kwam het album Laika Come Home uit, een remix van Gorillaz die geproduceerd werd door Spacemonkeyz. De single Lil' Dub Chefin''' die daarbij werd uitgebracht was een mix van M1 A1. In juni gaf Gorillaz een optreden tijdens het Isle Of MTV-festival in Portugal. Albarn vertelde na afloop dat dit het laatste concert van Gorillaz ooit zou zijn. Er lagen plannen voor een speelfilm en het volgende album zou dan de bijbehorende soundtrack worden. Onderhandelingen werden gevoerd met DreamWorks, maar liepen op niets uit. In november kwam de dvd Phase One: Celebrity Take Down uit, met materiaal van concerten, muziekvideo's en Charts Of Darkness. De dvd werd in dezelfde stijl als de website geproduceerd.
Doordat Albarn heel 2003 bezig was met Blur werd er in dat jaar geen Gorillaz-materiaal uitgegeven. Hewlett hield zich ondertussen bezig met de speelfilm. Uiteindelijk werden de onderhandelingen afgebroken omdat de medewerkers het niet eens konden worden over het script. Begin 2004 werd er toch begonnen aan een nieuw album en Danger Mouse werd gevraagd om het te produceren. De nieuwe start zorgde er ook voor dat de website veel nieuwe inhoud kreeg, waaronder een video voor het nummer Rock It.
2003 - 2006: Demon Days en overige uitgaven In mei 2005 komt het album Demon Days uit. Dit album werd vijfmaal platina in het Verenigd Koninkrijk, dubbelplatina in de Verenigde Staten en verkocht wereldwijd zes miljoen exemplaren. De eerste single Feel Good Inc. werd genomineerd als beste single bij de Grammy Awards. De daaropvolgende singles waren Dare en Dirty Harry. Een jaar eerder, in december 2004, begonnen de leden van Gorillaz hun eigen versie van Idols: Search For a Star. Uit honderden inzendingen werden drie kandidaten gekozen die een opdracht mochten doen ter promotie van Demon Days. De inzendingen kwamen op de Gorillaz-website en de winnaar werd door de bezoekers van de site gekozen. De drie plekken werden verdeeld over drie onderdelen: video, audio, en illustratie.Gorillaz launch 'Search For A Star competition' on Gorillaz.com and in NME (gorillaz-news.livejournal.com). Gearchiveerd op 24 mei 2023. De winnaars mochten meewerken aan de illustraties en animaties van de vierde single Kids With Guns/El Mañana.