De Waterkrachtcentrale van Coo-Trois-Ponts is de belangrijkste spaarbekkencentrale van België gelegen tussen Coo en Trois-Ponts in de provincie Luik in Wallonië.
De centrale werd gebouwd tussen 1967 en 1979. De centrale wordt op afstand bediend vanuit de dispatch van ENGIE Electrabel in Brussel en kan in minder dan twee minuten opgestart worden. Het totale vermogen van de centrale is 1164 megawatt (MW), goed voor 1,08 gigawatt (GW) aan elektriciteit gedurende vijf à zes uur. Dan zijn de bovenste bekkens leeg en moet het water terug naar boven gepompt worden. De centrale heeft een belangrijke rol om het elektriciteitsnet stabiel te houden, in geval van een tekort kan de centrale binnen zeer korte tijd een aanzienlijke hoeveelheid energie leveren. De centrale gaat gemiddeld 18.000 keer per jaar aan, dat is ongeveer vijftig keer per dag.
Zes Francisturbines staan opgesteld in een in de rots uitgehouwen machinekamer van 128 meter lang, 22 m breed en 40 m hoog. Zij kunnen werken als turbine en als pomp. Als turbine bedraagt het debiet 500 m³ per seconde, als pomp tussen de 325 en 415 m³ per seconde. De draaiende turbine drijft de alternator aan, deze zet de mechanische energie van de turbine om in elektriciteit.
Het onderste bekken is een kunstmatig meer van 71 hectare dat ontstond door afdamming van de meander van de Amblève te Coo in de gemeente Stavelot dat 8,5 miljoen m³ water kan bevatten. Het water wordt omhoog gepompt naar twee bekkens in het plaatsje Brume, in de gemeente Trois-Ponts, ongeveer 1 km ten zuidwesten van Coo. Het hoogteverschil is 270 m. De twee bekkens kunnen 4 en 4,5 miljoen m³ water bevatten en zijn met afzonderlijke onderaardse leidingen, met een diameter van 6,5 tot 8 m, verbonden met de Francisturbines.
Het rendement van de centrale is 75%, dat betekent in dit geval dat driekwart van de energie die tijdens de daluren wordt afgenomen om het water op te pompen, tijdens piekuren aan het net kan worden teruggegeven. Anders gezegd, het kost 1,33 kilowattuur (kWh) om 1 kWh aan elektriciteit te produceren.
Tientallen jaren zijn plannen gemaakt voor een derde bovenbekken met twee nieuwe Francisturbines van elk 30 MW, maar vanaf 2017 wordt deze piste niet verder onderzocht. In mei 2021 maakte Engie wel bekend dat de centrale uitgebreid wordt door de bestaande spaarbekkens te vergroten, en de machines op te waarderen. De capaciteit van de spaarbekkens is met 600.000 m³ water uitgebreid, gelijk aan 450 MWh, en het geïnstalleerde vermogen is met 79 MW verhoogd.
Afbeeldingen
Externe links ENGIE Boek: 50 ans Centrale de Coo, met veel foto's A Typical PHES Unit, the Example of Coo in Belgium in Encyclopedia of Energy Storage (2022), pp. 104-122
Categorie:Waterkrachtcentrale in België Categorie:Bouwwerk in Stavelot Categorie:Meer in Wallonië Categorie:Oppervlaktewater in Luik (provincie) Categorie:Stroomgebied van de Maas