De plooivleugelwespen (Vespidae) zijn een familie van de wespachtigen (Vespoidea). De familie komt over de hele wereld voor en telt duizenden soorten. Vrijwel alle bekende sociale (kolonievormende) wespensoorten behoren tot de plooivleugelwespen. Van de soorten die in gematigde gebieden leven, blijft aan het eind van de zomer alleen een bevruchte koningin achter; de rest van het nest sterft.
Kenmerken Plooivleugelwespen danken de naam aan de geplooide vleugels, deze worden opgevouwen in rust waardoor het lijkt of de vleugels erg smal zijn. De lichaamslengte varieert van 0,4 tot 3,6 cm. Ze zijn bijna allemaal zwart met gele dwarsbanden en ze kunnen pijnlijk steken.
Leefwijze De larven worden gevoed met fijngeknaagde insecten, de larven geven een zoete vloeistof af die wordt opgenomen door de wespen. De meeste soorten maken het nest van zand, maar sommige soorten, zoals de papierwespen en de veldwespen, maken een nest van gekauwde plantenvezels. Ze vliegen vaak ver van het nest, op zoek naar prooidieren.
thumb|Video van een plooivleugelwesp met prooi
Verspreiding en leefgebied Deze familie komt wereldwijd voor in allerlei habitats.
Indeling Eumeninae: Leem- of metselwespen Euparagiinae: Een kleine groep van 9 soorten uit zuidelijk Noord-Amerika Masarinae: Honingwespen Polistinae: Veldwespen Stenogastrinae: Hangwespen, komen voor in Azië Vespinae: Papierwespen
Geslachten (Indicatie van aantallen soorten per geslacht tussen haakjes)
In Nederland waargenomen soorten Genus: Allodynerus Allodynerus delphinalis Allodynerus rossii Genus: Ancistrocerus Ancistrocerus antilope Ancistrocerus auctus Ancistrocerus claripennis Ancistrocerus dusmetiolus Ancistrocerus gazella Ancistrocerus ichneumonideus Ancistrocerus nigricornis Ancistrocerus oviventris Ancistrocerus parietinus Ancistrocerus parietum - (Gewone muurwesp) Ancistrocerus scoticus Ancistrocerus trifasciatus Genus: Delta Delta esuriens Genus: Discoelius Discoelius dufourii Discoelius zonalis - (Behangerswesp) Genus: Dolichovespula Dolichovespula adulterina - (Gewone koekoekswesp) Dolichovespula media - (Middelste wesp) Dolichovespula norwegica - (Noorse wesp) Dolichovespula omissa - (Boskoekoekswesp) Dolichovespula saxonica - (Saksische wesp) Dolichovespula sylvestris - (Boswesp) Genus: Eumenes Eumenes coarctatus Eumenes coronatus Eumenes papillarius Eumenes pedunculatus Genus: Euodynerus Euodynerus dantici Euodynerus notatus Euodynerus quadrifasciatus Genus: Gymnomerus Gymnomerus laevipes Genus: Microdynerus Microdynerus exilis Microdynerus nugdunensis Microdynerus timidus - (Kleine dwergleemwesp) Genus: Odynerus Odynerus melanocephalus Odynerus reniformis Odynerus spinipes - (Gewone schoorsteenwesp) Genus: Polistes Polistes biglumis - (Bergveldwesp) Polistes dominula - (Franse veldwesp) Polistes gallicus - (Cryptische of Gallische veldwesp) Polistes nimpha - (Groefkopveldwesp) Genus: Pseudepipona Pseudepipona herrichii - (Rode metselwesp) Genus: Pterocheilus Pterocheilus phaleratus - (Baardwesp) Genus: Stenodynerus Stenodynerus bluethgeni Stenodynerus dentisquama Stenodynerus orenburgensis Stenodynerus xanthomelas Genus: Symmorphus Symmorphus angustatus Symmorphus bifasciatus Symmorphus connexus Symmorphus crassicornis Symmorphus debilitatus Symmorphus fuscipes Symmorphus gracilis Symmorphus murarius Genus: Vespa Vespa crabro - (Europese hoornaar) Vespa velutina - vroeger (Aziatische hoornaar) genoemd Genus: Vespula Vespula austriaca - (Oostenrijkse wesp) Vespula germanica - (Duitse wesp) Vespula rufa - (Rode wesp) Vespula vulgaris - (Gewone wesp)
Externe links Overzicht Vespidae op waarneming.nl