Een transuraan element is een chemisch element met een atoomnummer groter dan 92 (uraan). Deze elementen, vaak gezamenlijk als transuranen aangeduid, komen niet van nature op Aarde voor, omdat ze allemaal radioactief zijn met halfwaardetijden die veel korter zijn dan de leeftijd van de Aarde (4,5 miljard jaar). Dat wil zeggen dat zij op Aarde al lang vervallen zijn. Soms kunnen zij echter spectroscopisch wel in de atmosfeer van bepaalde sterren aangetoond worden. Zij worden namelijk in het heelal voortdurend gedurende bepaalde astronomische gebeurtenissen aangemaakt (in supernova's).
Op Aarde kan een aantal transuranen in kernreactoren gesynthetiseerd worden, zoals neptunium, plutonium, americium en curium, vaak door meervoudige invangst van neutronen. Sommige isotopen daarvan zijn behoorlijk langlevend waardoor zij redelijk te bestuderen en hanteren zijn. Zwaardere transuranen zijn echter instabieler en kunnen vaak maar in uiterst kleine hoeveelheden (soms maar enkele atomen) geproduceerd worden. Dat gebeurt in het algemeen door bombardementen met zwaardere kernen.
Er is misschien een zogenoemd eiland van stabiliteit bij atoomnummer 118 (oganesson), maar deze extra stabiliteit moet wel relatief gezien worden. Op theoretische gronden meent men dat nog zwaardere kernen stabiel zijn. Considine, Glenn, ed. (2002). Van Nostrand's Scientific Encyclopedia (9e editie), New York: Wiley Interscience, p. 738 – Het is echter praktisch onmogelijk dergelijke kernen te maken, doordat de tussenstadia zo snel vervallen.
Voorlopige naamgeving Nieuw gemaakte elementen krijgen voorlopig een systematische elementnaam, die is afgeleid van het atoomnummer, met de uitgang -ium, en een symbool van drie letters. De cijfers zijn: cijfer0123456789In de naam van het elementnilunbitriquadpenthexseptoctenn
Zo zal het element 119, als het gesynthetiseerd wordt, de naam ununennium krijgen met het symbool Uue.
Lijst van transurane elementen
Atoom Groep Periode Atoommassa (g/mol) Dichtheid (g/cm³) bij 20°C Smeltpunt (°C) Kookpunt (°C) Jaar van ontdekking Ontdekker 93Np Neptunium 7 237,0482 20,48 640 3902 1940 McMillan en Abelson 94Pu Plutonium 7 244,0642 19,74 641 3327 1940 Seaborg 95Am Americium 7 243,0614 13,67 994 2607 1944 Seaborg 96Cm Curium 7 247,0703 13,51 1340 1944 Seaborg 97Bk Berkelium 7 247,0703 13,25 986 1949 Seaborg 98Cf Californium 7 251,0796 15,1 900 1950 Seaborg 99Es Einsteinium 7 252,0829 860 1952 Seaborg 100Fm Fermium 7 257,0951 1952 Seaborg 101Md Mendelevium 7 258,0986 1955 Seaborg 102No Nobelium 7 259,1009 1958 Seaborg 103Lr Lawrencium 3 7 260,1053 1961 Ghiorso 104Rf Rutherfordium 4 7 261,1087 1964/69 Flerov of Ghiorso 105Db Dubnium 5 7 262,1138 1967/70 Flerov of Ghiorso 106Sg Seaborgium 6 7 263,1182 1974 Flerov 107Bh Bohrium 7 7 262,1229 1976 Oganesjan 108Hs Hassium 8 7 265 1984 Gesellschaft für Schwerionenforschung 109Mt Meitnerium 9 7 266 1982 Gesellschaft für Schwerionenforschung 110Ds Darmstadtium 10 7 269 1994 Gesellschaft für Schwerionenforschung 111Rg Röntgenium 11 7 272 1994 Gesellschaft für Schwerionenforschung 112Cn Copernicium 12 7 277 1996 Gesellschaft für Schwerionenforschung 113Nh Nihonium 13 7 284 2004 Gezamenlijk Instituut voor Kernonderzoek 114Fl Flerovium 14 7 289 2004 Gezamenlijk Instituut voor Kernonderzoek 115Mc Moscovium 15 7 295 2003 Gezamenlijk Instituut voor Kernonderzoek 116Lv Livermorium 16 7 297 2004 Gezamenlijk Instituut voor Kernonderzoek en Lawrence Livermore National Laboratory 117Ts Tennessine 17 7 291 2010 Gezamenlijk Instituut voor Kernonderzoek, Lawrence Livermore National Laboratory, Vanderbilt University en Oak Ridge National Laboratory 118Og Oganesson 18 7 293 2002 Gezamenlijk Instituut voor Kernonderzoek en Lawrence Livermore National Laboratory
Categorie:Kernfysica