Spar (marketingnaam SPAR) is een internationale keten van supermarkten, opgericht in Zegwaart in 1932 door Adriaan van Well. In oorsprong luidde het motto van de organisatie: 'Door Eendrachtig Samenwerken Profiteren Allen Regelmatig’, waaruit het acroniem DESPAR is ontstaan, later ten gevolge van het toetreden tot de internationale markt verkort tot SPAR. Bij Spar aangesloten kruideniers behielden hun zelfstandigheid, ze profiteerden van de gezamenlijke inkoop en reclame.
Vijf jaar na de oprichting hadden zich dertien groothandels en 2200 winkeliers bij de organisatie aangesloten. Ook buitenlandse winkeliers namen kennis van dit concept en sloten zich aan. Hiervoor werd naast SPAR-Nederland SPAR-International opgericht, eveneens ondergebracht in het hoofdkantoor te Amsterdam.
Spar had in 2020 vestigingen in 48 landen en een gezamenlijke omzet van € 39,8 miljard via ruim 13.500 winkels. Daarmee is het een van de grotere supermarktketens ter wereld.
Het sinds 1968 gebruikte logo is een restyling door de industriële ontwerper Raymond Loewy.
Nederland In 2025 bestonden er 419 winkels van Spar in Nederland. Hierbij worden via vijf formules verschillende doelgroepen bediend: de buurtwinkels en stedelijke winkels (SPAR city) voor de dagelijkse boodschappen, de recreatiewinkels (SPAR enjoy), de universiteitswinkels (SPAR university) op de universiteitscampus, en winkels bij tankstations (SPAR express). Ook behoren sinds 1 januari 2019 de kleinere winkels van Attent en ook neutrale winkels tot Spar Holding B.V. In Nederland is Spar voor 45% van Coöperatie PLUS U.A. en voor 45% van Sligro Food Group, de overige 10% van de aandelen is in eigendom van de zelfstandige Spar-ondernemers. Spar is aangesloten bij de inkoopvereniging Superunie.
De Rijksoverheid verklaarde zich in 2013 bereid Spar-winkels in buurten die door krimp onder druk staan te helpen, door het bij elkaar brengen van publieke en private partijen die ervoor kunnen zorgen dat voorzieningen op peil blijven.Intentieverklaring betrokkenheid SPAR Holding B.V. en het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties met betrekking tot leefbaarheid in krimp- en anticipeergebieden, Rijksoverheid.nl, 9 oktober 2013 (via Internet Archive).
In de jaren 2020 is SPAR in Nederland een andere route ingeslagen. SPAR wil "koning van het gemak" zijn. Daarvoor opent SPAR gemakswinkels gericht op directe consumptie of consumptie binnen 24 uur. Er is een groot versaanbod en de klant ziet de producten ter plaatse bereid worden. Ook de (soms wat verouderde) buurtwinkels zijn gemoderniseerd met veel artikelen voor directe consumptie.
In 2024 introduceert SPAR het merk "Foodclub". Dit merk fungeert als een overkoepelende term voor alle versbereide producten die naast het reguliere supermarktassortiment in de winkel beschikbaar zijn. Op 6 november 2024 is de honderdste SPAR-locatie met Foodclub geopend in Giesbeek.
Het merk "Foodclub" omvat verschillende onderdelen. Winkels die het merk mogen voeren bieden een breed assortiment aan voorzieningen, waaronder vers belegde broodjes, verse pizza's, panini's, pasta's en koude smoothies. Deze winkels zijn uitgerust met een speedoven, waardoor artikelen binnen twee minuten kunnen worden opgewarmd.
België thumb|Spar Colruyt Group in Clavier In België wordt het merk Spar door twee licentiehouders gebruikt. Sinds 1985 is Lambrechts N.V. licentiehouder van het Spar-logo voor België dat een netwerk van Spar- en Spar express-buurtwinkels overkoepelt, uitgebaat door zelfstandige ondernemers.
Echter, in 2003 is er een tweede vennootschap bij gekomen met een eigen netwerk van Spar Colruyt Group-buurtwinkels in België en Luxemburg, namelijk Colruyt, via haar huidige dochtervennootschap Retail Partners Colruyt Group NV. Colruyt wilde hiermee zijn positie versterken bij de kleinere supermarktformules, waar concurrenten Delhaize en Carrefour een voorsprong hadden uitgebouwd. De keten is bekend om zijn 'laagste prijzen'-politiek.
De andere licentiehouder, Lambrechts NV, is niet gelinkt aan Colruyt, noch aan haar laagsteprijzenpolitiek. Anno 2021 heeft Lambrechts NV een honderdtal Spar-winkels in licentie.Sparwinkels, Lambrechts NV
Dit betekent dat in één gemeente twee verschillende Spar-winkels kunnen bestaan, één onder de Colruyt-koepel en één onder een zelfstandig concept. Voor de consument is het verschil aan de buitenzijde van een Spar-supermarkt behorend tot de ene of de andere licentiehouder beter zichtbaar geworden door de vernieuwingswerken die Colruyt uitvoerde aan een deel van haar winkels in 2017. De twee winkels hebben ook hun eigen website.
Rest van de wereld thumb|Spar-supermarkt in Frankrijk In China, in de stad Weihai, werd een eerste winkel geopend in 2005, met een oppervlakte van 8.000 vierkante meter (een winkel in Nederland is gemiddeld ongeveer 250 m²). In Oostenrijk, Hongarije, Slovenië, Kroatië en Tsjechië heeft Spar naast supermarkten ook een sportwinkelketen onder de naam Hervis. In een aantal landen (waaronder Oostenrijk) vindt men ook EUROSPAR- en INTERSPAR-winkels. EUROSPAR-winkels hebben een verkoopvloeroppervlak van 1.000–2.500 m². INTERSPAR winkels zijn te rekenen tot de hypermarkten. Ze hebben een verkoopvloeroppervlak van 2.500–6.000 m² en een assortiment van ca. 45.000 artikelen, waarvan ca. 20.000 food-artikelen.
In 2020 zijn er ruim 13.500 SPAR-winkels in 48 landen. Er werken in totaal 410.000 medewerkers.
+ Overzicht expansie van SPARLandJaar van intredeVestigingenOmzet(x1000 €)Tot. oppervlakte(m²)Gem. oppervlaktem²/vestigingOpmerking 1932 453 828.611 113.121 250 1947 316 1.231.455 159.076 503 1953 441 178.612 33.174 75 1954 130 533.890 79.053 608 1954 1.519 8.307.840 1.202.031 791 1955 877 1.114.508 232.020 265 1956 2.530 3.729.601 409.366 162 1959 1.399 3.919.488 808.325 578 1959 1.255 1.720.627 515.568 411 1963 452 1.465.518 118.683 263 1963 886 5.222.770 1.027.072 1.159 1969 38 87.379 28.430 748 1984 295 1.721.849 192.820 654 1989 192 553.999 70.508 367 1992 588 2.268.983 431.923 735 1992 126 917.569 170.108 1.350 1994 121 222.470 36.973 306 1995 215 320.545 93.003 433 2000 395 1.726.728 280.401 710 2001 59 39.403 13.370 227 2003 4 8.164 5.429 1.357 2004 35 208.977 36.499 1.043 2004 360 1.553.134 801.705 2.227 2004 118 733.009 164.343 1.393 2004 30 157.416 32.762 1.092 2006 140 112.491 34.760 248 2009 14 126.244 47.545 3.396 2011 20 152.422 31.985 1.599 2012 12 89.025 21.355 1.780 2014 12 30.251 6.138 512 2014 272 110.646 36.839 135 2014 24 77.636 101.224 4.218 2014 8 19.247 4.820 603 2014 7 10.415 6.805 972 2014 25 38.311 12.331 493 2015 3 46.707 5.796 1.932 2015 2 6.492 1.272 663 2016 60 62.386 31.298 522 2016 4 14.636 3.500 875 2016 11 52.979 19.008 1.728 2016 6 26.298 3.591 599 2017 3 11.401 2.500 833 2017 3 9.871 2.720 907 2017 6 16.939 4.350 725 2018 32 52.364 15.832 495 2019 10 6.184 2.793 698 2020 10 N.b. 6.209 621 2020 0 N.b. N.b. N.b.Spar teruggetrokken in 2024 20227 20262 20190-11 vestiging geopend in Jerevan (2019). Onbekend is of de vestiging nog open is. Totaal 13.514 39.845.472 7.458.154 552
Merken SPAR University: kleine supermarkten op Nederlandse universiteiten, met een volledig "self-checkout systeem". Dit merk lag in de handen van de ondernemers Martijn ten Berge en Ilona Bloch. Per 31 maart 2026 hebben zij de aandelen verkocht aan SPAR Holding B.V. en liggen de rechten dus in handen van de keten zelf. EuroSpar (Europa) en SuperSpar (Afrika): dit zijn middelgrote supermarkten. Ze zijn ontworpen om te passen in de niche tussen de buurtwinkels en de traditionele supermarkten. InterSpar: dit zijn hypermarkten. Spar Express (KwikSpar in Afrika): dit is het kleinste winkeltype. Ze zijn ontworpen voor kleinere locaties en tankstations.
De naam thumb|200px|Glas-in-loodraam met daarop het motto van de supermarktketen. thumb|200px De Spar is een afkorting van het motto "Door Eendrachtig Samenwerken Profiteren Allen Regelmatig". Het lidwoord was een essentieel onderdeel van de naam.Historie op spar.nl, geraadpleegd op 17 mei 2016.'Een snack willen we nu en hier, niet straks', Het Parool, 1 september 2017. Men nam ook weleens aan dat de naam "De Spar" willekeurig was gekozen, omdat de oprichter Van Well een spar had getekend op de notulen van de oprichtingsvergadering, of om een andere reden, en in dat geval heeft men het motto bij de naam bedacht,Crisiskind de Spar breidde zich uit over 17 landen, Nieuwsblad van het Noorden, 3 juli 1982, geraadpleegd op Delpher op 27 juli 2014. een backroniem.
Toen er in Duitsland Spar-winkels kwamen, is het woordje "De" vervallen. In sommige landen, onder meer in Italië, is men de naam DeSpar blijven gebruiken.
In het Duits denkt men bij de naam Spar aan sparen. Toch gebruikt de keten daar hetzelfde logo met een groen omcirkelde spar (die in het Duits Tanne heet). Het huidige logo is in 1968 ontworpen door Raymond Loewy.
Bij sommige winkels is een slijterij met de naam Le Sapin. Dat is de Franse vertaling van De Spar.
Trivia Op 16 mei 2009 is op de plaats van het ontstaan van Spar (Dorpsstraat, Zoetermeer) op initiatief van de bewoners een kunstwerk gekomen ter herinnering aan de start van SPAR. Het kunstwerk is gemaakt door Vera Zegerman en is te zien in het portiek naast huisnummer 178. Elk jaar wordt in de maand februari een SPAR-ondernemersbeurs gehouden. Pé Daalemmer & Rooie Rinus hadden het in hun liedjes regelmatig over "pinda's van de SPAR". The Undertones doen boodschappen bij SPAR (in het nummer Mars Bars). In Leiderdorp is het SPAR-museum gevestigd.Spar-museum in Leiderdorp boekrecensies-vervoer.nl Voor de Tweede Wereldoorlog werd Frederik (Frits) Hanf directeur bij de Spar. Samen met zijn broer Bob Hanf waren ze aan het nadenken voor het logo en hoe ze uiteindelijk kwamen op de slogan “Kopen bij de Spar is sparen bij de koop”. In 1940 werd Frits ontslagen als directeur, omdat hij Joods was.
Externe links
SPAR International: www.spar-international.com SPAR Nederland: www.spar.nl SPAR België (Retail Partners Colruyt Group NV): www.mijnspar.be SPAR België (Lambrechts N.V.): www.spar.be
Categorie:Nederlandse supermarktketen Categorie:Nederlandse multinational Categorie:Colruyt Group