De strandschelpen, otterschelpen of Mactridae is een grote familie tweekleppige schelpsoorten die voorkomen aan open zandkusten van Noorwegen tot Senegal.
Kenmerken De Mactridae leven ondiep ingegraven in zand- of modderbodems. De sifons zijn kort, hebben een hoornachtige bescherming en zijn al dan niet binnen de schelp intrekbaar. De voet is wig-vormig en wit.
De schelpen zijn gelijkkleppig en ovaal, langwerpig of driehoekig van vorm. Ze zijn gelijkzijdig of ongelijkzijdig, met de umbo's naar de voorkant toe. Het slot is sterk ontwikkeld. Ze hebben twee of drie cardinale tanden in elke klep en 4 laterale tanden in de rechterklep en twee laterale tanden in de linkerklep. In de linkerklep zijn de cardinale tanden samengegroeid tot een omgekeerde V-vorm. De mantellijn vertoont een bocht.
Onderfamilies en geslachten Anatina Schumacher, 1817 Austromactra Iredale, 1930 Barymactra Cossmann in Cossmann & Peyrot, 1909 Coelomactra Dall, 1895 Crassula Marwick, 1948 Cyclomactra Dall, 1895 Darina Gray, 1853 Diaphoromactra Iredale, 1930 Eastonia Gray, 1853 Harvella Gray, 1853 Heterocardia Deshayes, 1855 Kymatoxinae Stenzel & Krause, 1957 Leptospisula Dall, 1895 Lutraria Lamarck, 1799 Lutrariinae Gray, 1853 Mactra Linnaeus, 1767 Mactrellona Marks, 1915 Mactrinae Mactrinula Gray, 1853 Mactromeris Conrad, 1868 Maorimactra Finlay, 1928 Meropesta Iredale, 1929 Mulinia Gray, 1837 Oxyperas Mörch, 1853 Pseudocardium Gabb, 1866 † Raeta Gray, 1853 Rangia Desmoulins, 1832 Resania Gray, 1853 Resaniinae Marwick, 1931 Scalpomactra Finlay in Marwick, 1928 Scissodesma Gray, 1837 Simomactra Dall, 1894 Spisula Gray, 1837 Standella Gray, 1853 Tanysiphon Benson, 1858 Tanysiphoninae Scarlato & Starobogatov, 1971 Tresus Gray, 1853 Trinitasia Maury, 1928 Tumbeziconcha Pilsbry & Olsson, 1935 Zenatia Gray, 1853 Zenatina Gill & Darragh, 1963
Soorten De dieren uit deze familie zijn wereldwijd verspreid. Aan de Noordzeekusten van Nederland en Vlaanderen kunnen onder andere de volgende zeven soorten van deze familie gevonden worden: Lutraria angustior Philippi, 1844 - Gerekte slijkschelp Lutraria lutraria (Linnaeus, 1758) - Gewone otterschelp Lutraria oblonga (Gmelin, 1791) - Gebogen otterschelp Mactra stultorum (Linnaeus, 1758) - Grote strandschelp Spisula elliptica (Brown, 1827) - Ovale strandschelp Spisula solida (Linnaeus, 1758) - Stevige strandschelp Spisula subtruncata (Da Costa, 1778) - Afgeknotte strandschelp
Van de Europese zeeën zijn bovendien nog de volgende soorten gekend: Mactra glauca (Born, 1778) - Brede strandschelp Eastonia rugosa (Helbling, 1779), een meer zuidelijke soort die in de Middellandse Zee en langs de Atlantische kust van Portugal voorkomt.
Tot slot zijn uit het Noordzeebekken de volgende soorten alleen fossiel bekend: Eastonia rugosa (Helbling, 1779) (Eemien?) Lutraria frangula Van Urk, 1980 (Mioceen) Lutraria scaldensis Van Urk, 1980 (Plioceen) Mactra stultorum plistoneerlandica (Van Regteren Altena, 1937) - Pleistocene strandschelp (Eemien) Mactra glauca (Born, 1778) - Brede strandschelp (Eemien) Mactromeris polynyma (Stimpson, 1860) (Plioceen) Spisula arcuata (Sowerby, 1817) (Plioceen) Spisula constricta Wood, 1856 (Plioceen) Spisula inaequilatera (Nyst, 1845) (Plioceen) Spisula triangulata (Wood, 1857) (Plioceen)
Fotogalerij
Externe links Taxonomy (National Center for Biotechnology Information) Systema naturae 2000 Mactridae