Ter Doest is een voormalige abdij gelegen in Lissewege, deelgemeente van Brugge. De abdij speelde een belangrijke rol bij het inpolderen van gebieden in Vlaanderen (zie Saeftinghe), Zeeland en Holland en in de wolhandel met de Vlaamse steden.
Lambert, de Heer van Lissewege die op het Upperhof woonde, gaf in 1106 een domein met kapel aan de benedictijnen die er een abdij stichtten. In 1175 werd ze overgenomen door cisterciënzers, afkomstig van de in Koksijde gelegen abdij Onze-Lieve-Vrouw Ten Duinen, en in 1624 met Onze-Lieve-Vrouw Ten Duinen verenigd.
De tiendschuur of kloosterschuur stamt uit het einde van de veertiende eeuw en is het enige nog resterend abdijgebouw. Ze is 50,50 m lang, 23,75 m breed en de puntgevel is 30,75 m hoog; de hoogte van de zijmuren is 9,25 m. Twee rijen van elk 10 eiken pijlers dragen al meer dan zes eeuwen het unieke eiken dakgebinte. Tot voor 1711 was de schuur met stro bedekt, nu bestaat het dak uit 38.000 Boomse dakpannen.
Dendrochronologisch onderzoek heeft aangetoond dat het hout van het gebint tussen 1370 en 1385 gekapt is. De schuur is kennelijk eerder afgebrand; het muurwerk is vermoedelijk een eeuw ouder.D. Nuytten, 'Bouwhistorisch onderzoek van de voormalige abdijschuur van Ter Doest', in: Bulletin van de Koninklijke Nederlandse Oudheidkundige Bond 104 (2005), 58-74, 91.
Willem van Saeftinghe, lekenbroeder van de abdij, streed tijdens de Guldensporenslag in 1302 mee in het kamp van de Vlamingen. Hij zou de Franse aanvoerder, Robert II van Artesië, van zijn paard hebben geslagen en gedood.
Abten van Ter Doest thumb|250px|Schuur van de abdij thumb|250px|Binnenzijde van de schuur thumb|250px|Binnenplein van de abdij 1175-1179: Desiderius Haket 1179-1190: Jan van Brugge 1190-1204: Mattheus van Gent 1204-1213: Willem van Oostburg 1213-1219: Daniël van Brugge 1219-1226: Salomon van Gent 1226-1230: Willem II van Tielt 1230-1237: Christiaan van Ieper 1237-1239: Willem II van Tielt 1239-1243: Hendrik van Craeywyc 1243-1256: Jan II Smedekin 1256-1274: Nicolaas Cleywaert 1274-1279: Jan III Stefaan 1279-1285: Willem III van Hemme 1285-1300: Arnulfus Neyhensis 1300-1302: Willem IV Mostaert 1302-1316: Willem V Cordewaegen 1316-1329: Nicolaas II Layenweerd 1329-1334: Hendrik II van Brabant 1334-1338: Petrus I van Axel 1338-1363: Michiel de Keysere 1363-1385: Willem VI De Smidt 1385-1417: Jan IV van Hulst 1417-1426: Thomas Vindevoet 1426-1461: Jacobus Schaep 1461-1482: Laurens De Vriendt 1482-1492: Hendrik III Keddekin 1492-1501: Martinus Weyts 1501-1506: Adriaan Lanchals 1506-1512: Jan V Vettegrave 1514- ? : Willem VII Pieters ?-1525: Josse Arents 1525-1536: Gilles van der Elst 1536-1537: Jan VI Huyssens 1537-1551: Petrus II Van den Driessche 1551-1556: Jan VII van Marissiën 1556-1559: Antonius Brakele 1559-1569: Vincent Doens
Externe links Abdijschuur Ter Doest, Visit Bruges
Literatuur Rudy Desmedt, Mia Lingier, Brigitte Beernaert, Ludo Vandamme (red.), Lissewege & Ter Doest. Monnikenwerk. Geschiedenis van het witte dorp en zijn abdij, Tielt 2003.
Ter Doest Ter Doest Abdij van Doest Categorie:Museum in Brugge Categorie:Onroerend erfgoed in Brugge Categorie:Beschermd monument in Vlaanderen Categorie:Lissewege