Film by the Sea is een filmfestival dat jaarlijks in september in Vlissingen wordt gehouden.
Achtergrond Film by the Sea is ontstaan in 1999. Het biedt zowel voorpremières van de grote commerciële films als arthousefilms die nog geen distributeur in Nederland hebben. Het festival profileert zich vooral met boekverfilmingen, waaraan de jaarlijkse competitie is verbonden. Film by the Sea wordt gehouden in de Vlissingse bioscoop Cine City en trekt de laatste edities ongeveer 45.000 bezoekers per jaar.
In 2003 en 2004 diende Scheveningen als dependance, zonder veel succes. In 2011 en 2012 was Terneuzen als tweede locatie aan het festival toegevoegd, maar daar sloeg het evenmin echt aan. Sinds 2020 fungeren de filmhuizen in Zeeland en in Bergen op Zoom als satellietlocaties. Film by the Sea verzorgt ook de inhoudelijke programmering van een gelijknamig festival op Schiermonnikoog, dat in januari 2020 voor het eerst werd gehouden.
Drijvende kracht achter Film by the Sea was vanaf het begin artistiek directeur Leo Hannewijk, die van 2009 tot en met 2011 ook verantwoordelijk was voor het International Film Festival Breda. Hij kondigde in juni 2018 zijn vertrek aan en werd per 1 november 2018 opgevolgd door Jan Doense.
Buiten het Zeeuwse festival om worden zowel in Vlissingen als in Terneuzen en in andere Zeeuwse filmtheaters wekelijks nieuwe films als voorpremière vertoond.
Film & Literature Award De competitie, die bestaat sinds 2000, is gewijd aan boekverfilmingen. De winnaars tot nu toe zijn: Jaar Winnaar Regisseur Land Juryleden2000 Angels of the Universe Fridrik Thor Fridriksson Frans Weisz, Renee Soutendijk, Judith Herzberg en Thom Hoffman2001 The Weight of Water Kathryn Bigelow Fons Rademakers (voorzitter), Rinus Ferdinandusse, Marion Bloem, Nouchka van Brakel en Erik de Bruyn2002 Burning in the Wind Silvio Soldini Rinus Ferdinandusse (voorzitter), Digna Sinke, Jos Stelling, Remco Campert, Kees van Beijnum en Kristien Hemmerechts2003 Mang Jing Li Yang Rinus Ferdinandusse (voorzitter), Connie Palmen, Lili Rademakers, Peter van Bueren, Ate de Jong, Ronald Giphart en Geert Mak 2004 Witnesses Vinko Bresàn Rinus Ferdinandusse (voorzitter), Manon Uphoff, Heleen van Royen, Jasperina de Jong, Pieter Verhoeff, Ineke Houtman en Hans van Mierlo2005 Le Couperet (The Ax) Constantin Costa-Gavras Rinus Ferdinandusse (voorzitter), Mensje van Keulen, Helga Ruebsamen, Martin Bril, Mimoun Oaïssa en Karim Traïdia2006 Mother of Mine Klaus Härö Rinus Ferdinandusse (voorzitter), Jan Brokken, Annejet van der Zijl, Marleen Gorris, Tommy Wieringa, Willeke van Ammelrooy en Herman Koch2007 Border Post Rajko Grlic Rinus Ferdinandusse (voorzitter), Chiem van Houweninge sr., Sylvia Kristel, Tessa de Loo, Peter van Straaten en Alex van Warmerdam2008 Entre Les Murs Laurent Cantet Rinus Ferdinandusse (voorzitter), Maria Goos, Thekla Reuten, Christine Otten, Gerbrand Bakker en Ben Verbong2009 Le Hérisson Mona Achache Rinus Ferdinandusse (voorzitter), Marjolein Beumer, Nelleke Noordervliet, Tania Heimans, Nazmiye Oral, Max van Praag en Pierre Bokma2010 Submarino Thomas Vinterberg Rinus Ferdinandusse (voorzitter), Johanna ter Steege, Rosita Steenbeek, Marjan Berk, Kees van Kooten, Mark de Cloe en Franca Treur2011 Oranges and Sunshine Jim Loach Rinus Ferdinandusse (voorzitter), Paul Verhoeven, Sylvia Hoeks, Peter Buwalda, Stine Jensen, Maria Peters en Marieke van der Pol2012 Shadow Dancer James Marsh Rinus Ferdinandusse (voorzitter), Liz Snoijink, Michiel Romeyn, Jacques van Heijningen, Sonia Herman Dolz, Jan van Mersbergen, Abdelkader Benali en Jessica Durlacher2013 The Attack Ziad Doueri Rinus Ferdinandusse (voorzitter), Adriaan van Dis, Huub van der Lubbe, Mijke de Jong, Monic Hendrickx en Tatjana van Zanten2014 I Won't Come Back Ilmar Raag Adriaan van Dis (voorzitter), Carolijn Visser, René Appel, Carine Crutzen, Jan Decleir en Heddy Honigmann2015 A Perfect Day Fernando León de Aranoa Adriaan van Dis (voorzitter), Olga Zuiderhoek, Dimitri Verhulst, Michiel van Erp, Joke van Leeuwen, Jan Vantoortelboom en Marina Blok2016 Original Bliss Sven Taddicken Adriaan van Dis (voorzitter), Saskia Noort, Winnie Sorgdrager, Yentl Schieman, Annelies Verbeke, André van Duren en Jaap Robben2017 Homecoming (1945) Ferenc Török Adriaan van Dis (voorzitter), Ariane Schluter, Hans Maarten van den Brink, Oek de Jong, Paula van der Oest, Peter Slager en Robert Jan Westdijk2018 Das schweigende Klassenzimmer Lars Kraume Adriaan van Dis (voorzitter), Hanna Bervoets, Mike van Diem, Ida Does, Hetty Naaijkens-Retel Helmrich, Antoinette Beumer, Alex Boogers en Marieke Lucas Rijneveld2019 Ghost Town Anthology Denis Côté Stine Jensen (voorzitter), Henny Vrienten, Maartje Wortel, Rudolf van den Berg en Genelva Krind2020DeutschstundeChristian SchwochowStine Jensen (voorzitter), Thomas Rosenboom, Babs Gons, Joyce Roodnat en Esmé Lammers2021Persian LessonsVadim Perelman RuslandJaap Robben (voorzitter), Jan Verheyen, Sabri Saad El-Hamus, Nhung Dam en Gerda Blees2022Ouistreham (Entre deux mondes)Emmanuel CarrèreMijke de Jong (voorzitter), Victor Löw, Vamba Sherif, Roel Van Bambost en Roberta Petzoldt2023Wann wird es endlich wieder so, wie es nie warSonja HeissMonic Hendrickx (voorzitter), Eva Cools, Peter van Dongen, Wim Hofman en Bodil de la Parra2024PoisonDésirée Nosbusch LuxemburgJos Stelling (voorzitter), Nathalie Pagie, Elte Rauch, Ilona van Genderen Stort en Daniël Boissevain2025BergersSophie Deraspe CanadaDigna Sinke (voorzitter), Corine Nijenhuis, Shariff Nasr, Maarten Inghels en Martin Rombouts2026Everybody Digs Bill EvansGrant GeeRenée Soutendijk (voorzitter), Joren Molter, Bart Chabot, Milan Hulsing en Sholeh Rezazadeh
Openingsfilms 1999: The Delivery van Roel Reiné 2000: U-571 van Jonathan Mostow 2001: Captain Corelli's Mandolin van John Madden 2002: Bend It Like Beckham van Gurinder Chadha 2003: Calendar Girls van Nigel Cole 2004: Eternal Sunshine of the Spotless Mind van Michel Gondry 2005: Don't Come Knocking van Wim Wenders 2006: Scoop van Woody Allen 2007: Een manier om thuis te komen: Umoja live van Chiem van Houweninge Jr. en Peter Slager 2008: Burn After Reading van Joel en Ethan Coen 2009: De Storm van Ben Sombogaart 2010: The American van Anton Corbijn 2011: Midnight in Paris van Woody Allen 2012: Beasts of the Southern Wild van Benh Zeitlin 2013: Gabrielle van Louise Archambault 2014: Dorsvloer vol confetti van Tallulah Hazekamp Schwab 2015: A Royal Night Out van Julian Jarrold 2016: Florence Foster Jenkins van Stephen Frears 2017: In Blue van Jaap van Heusden 2018: Becoming Astrid van Pernille Fischer Christensen en Kim Fupz Aakeson 2019: La Belle Époque van Nicolas Bedos 2020: My Salinger Year van Philippe Falardeau 2021: Ninjababy van Yngvild Sve Flikke 2022: Good Luck to You, Leo Grande van Sophie Hyde 2023: Perfect Days van Wim Wenders 2024: Een schitterend gebrek van Michiel van Erp 2025: Partir un jour van Amélie Bonnin 2026: Youri van Sander Burger
Career Achievement Award Het festival eert regisseurs en acteurs met een grote staat van dienst regelmatig met een oeuvreprijs. Deze heet sinds 2019 Career Achievement Award. Eerder werd deze Lifetime Achievement Award, Grand Acting Award of Grand Director Award genoemd. De laureaten zijn: 2000: Morgan Freeman 2003: Ettore Scola 2004: Miloš Forman & Saul Zaentz 2005: István Szabó 2006: Jonathan Demme 2007: Volker Schlöndorff, Ben Kingsley 2008: Jean-Pierre Dardenne & Luc Dardenne, Michael Nyqvist 2009: George Sluizer 2010: Jean-Claude Carrière 2011: Terence Davies, Paul Verhoeven 2012: Jim Sheridan, Robbe De Hert 2013: Jan Decleir 2014: Jan Troell, Rutger Hauer 2015: Monic Hendrickx 2016: Claudia Cardinale 2017: Bruno Ganz 2018: Sophia Loren 2019: Claude Lelouch 2020: Olga Zuiderhoek 2021: Frans Weisz 2022: Guillermo Arriaga 2023: Nastassja Kinski 2024: Raymond Thiry 2025: Monique van de Ven 2026: Dick Maas en Huub Stapel
Publieksprijs 1999: A Love Divided van Syd Maccartney 2000: Innocence van Paul Cox 2001: A Song for Tibet van Xie Fei 2006: Son of Man 2007: El Hombre de Arena van José Manuel Gonzáles 2008: Young @ Heart van Stephen Walker 2009: Up van Pete Docter en Bob Petersen Daniels 2010: Zeeuwse Ridders van Jacomien Kodde 2011: The Help van Tate Taylor 2012: Voor ik doodga van Ol Parker 2013: The Purge van Antti Jokinen 2014: 12 Years a Slave van Steve McQueen 2015: In Your Arms van Samanou Acheche Sahlstrøm 2016: I, Daniel Blake van Ken Loach 2017: Ôtez-moi d'un doute van Carine Tardieu 2018: Das schweigende Klassenzimmer van Lars Kraume 2019: The Purity of Vengeance van Christoffer Boe 2020: Daniel van Niels Arden Oplev 2021: Nowhere Special van Uberto Pasolini 2022: Mediterraneo: The Law of the Sea van Marcel Barrena 2023: Rocco & Sjuul van Anna van der Heide. Een meteoriet op Walcheren van Fifi Visser werd verkozen tot favoriete Zeeuwse film. 2024: En fanfare van Emmanuel Courcol 2025: Nawi van Vallentine Chelluget, Apuu Mourine, Kevin Schmutzler en Tobias Schmutzler 2026: Vier minus drei van Adrian Goiginger
Prijs van de Jongerenjury (Youth Jury Award) Sinds 2011 worden er ook films beoordeeld door een jury gevormd door jongeren. 2011: La piel que habito van Pedro Almodóvar 2012: Kompani Orheim van Arild Andresen 2013: The Weight of Elephants van Daniel Borgman 2014: The Tree (Drevo) van Sonja Prosenc 2015: Mustang van Deniz Gamze Ergüven 2016: The Student van Kirill Serebrennikov 2017: The Square van Ruben Östlund 2018: What will people say van Iram Haq 2019: La belle époque van Nicolas Bedos 2020: Slalom van Charlène Favier 2021: Sun Children van Majid Majidi 2022: Klondike van Maryna er Gorbach 2023: Je verrai toujours vos visages van Jeanne Herry 2024: Vingt Dieux van Louise Courvoisier 2025: Nawi van Vallentine Chelluget, Apuu Mourine, Kevin Schmutzler en Tobias Schmutzler 2026: Paradis van Maria Sødahl
International Student Jury Award Sinds 2015 worden er ook films beoordeeld door een jury gevormd door studenten van HZ University of Applied Sciences (voorheen Hogeschool Zeeland) en University College Roosevelt (Middelburg). 2015: Viaje van Paz Fabrega 2016: Between Sea and Land van Manolo Cruz en Carlos del Castillo 2017: Patients van Mehdi Idir en Grand Corps Malade 2018: We the animals van Jeremiah Zagar 2019: Beats van Brian Welsh 2020: Antigone van Sophie Deraspe 2021: Kim Ji-young, Born 1982 van Kim Do-Young 2022: Mediterraneo: The Law of the Sea van Marcel Barrena 2023: Onder de blote hemel van Lilian Sijbesma 2024: Mi tía Gilma van Alexandra Henao 2025: Where the wind comes from van Amel Guellat 2026: Prosecution van Faraz Shariat
PZC Award (2009-2011) Werd tussen 2009 en 2011 toegekend aan de beste literatuurverfilming van het voorgaande seizoen, gekozen door de lezers van de Provinciale Zeeuwse Courant. 2009: Oorlogswinter van Martin Koolhoven 2010: Precious van Lee Daniels 2011: Haar naam was Sarah van Gilles Paquet-Brenner
Zeeuwse Filmprijzen (programma Zeeuws Licht) 2012: Wie de gunst aan een gitaar kan geven van Harm Jan Snijder 2013: Quarterlife van Marnix Ruben (juryprijs) en Er mot helemaal niks van Joop Menting (publieksprijs) 2014: Vuurrood van Isabel Lamberti (juryprijs) en De Wensmoeder van Daphne Koelma & Rein Borcheld (publieksprijs) 2015: Springtij van Jeannice Adriaansens (juryprijs) en Zeeland Suite van Joost Kuiper (publieksprijs) 2016: Het laatste kunstje van Jacomien Kodde (juryprijs) en Paradijs Glaswater van Fifi Visser (publieksprijs) 2017: Niet uitgereikt 2018: Ceres van Janet van den Brand (juryprijs) en Van verlies kun je niet betalen van Helge Prinsen (publieksprijs) 2019: Operatie Oosterschelde van Joop Span (zowel jury- als publieksprijs) 2020: Boeren broeders van Jules Mathôt (beste korte documentaire) en Ik ben er even niet van Maartje Nevejan (beste lange documentaire) 2021: Leven met Lyme van Rosan Stoutjesdijk (beste korte documentaire) en Een fantast van Rob Maaskant en Paco Maaskant