Het J. Paul Getty Museum is een kunstmuseum in Californië met twee vestigingen: het Getty Center en de Getty Villa. Het Getty Center is gevestigd in Brentwood, een wijk in het westen van Los Angeles, is de bijzonderste locatie van het museum en huisvest de collecties van westerse kunst van de middeleeuwen tot op heden. Het ontvangt ca. 1,3 miljoen bezoekers per jaar en is daarmee een van de meest bezochte musea van de Verenigde Staten. De verzameling voorwerpen uit de Klassieke Oudheid, met Griekse, Romeinse en Etruskische kunst, bevindt zich sinds 2006 weer in Malibu in de grondig gerenoveerde Getty Villa.
Geschiedenis thumb|Het Getty Museum in Los Angeles In 1945 kocht J. Paul Getty, een oliemagnaat en in zijn tijd een van de rijkste mensen ter wereld, een domein van bijna 26 hectare aan de kust van de Stille Oceaan in Malibu, Californië, in de wijk Pacific Palisades. In de woning op het domein bracht hij zijn kunstverzameling onder die bestond uit Griekse en Romeinse artefacten, Franse meubels uit de 18e eeuw en schilderijen van Europese meesters.
thumb|De Getty Villa in Malibu, peristilium. Vanaf 1954 stelde hij zijn woning af en toe open voor het publiek en in 1968 begon hij met de plannen voor het bouwen van een villa in Romeinse stijl, die zou dienstdoen als museum voor zijn collectie. Gefascineerd als hij was door de kunst uit het Middellandse Zeegebied liet hij een villa bouwen, die gebaseerd was op de grondplannen van de Villa dei Papiri in Herculaneum. De villa die door Getty gebouwd werd, was geen exacte kopie van het voorbeeld in Herculaneum, dat was trouwens ook nooit de bedoeling. Aan het begin van de jaren 90 van de 20e eeuw begonnen onderzoekingen aan de Villa dei Papiri die aan het licht brachten dat de villa niet gelijkvloers was zoals tot dan toe gedacht, maar vier verdiepingen had die terrasgewijs naar de zee afliepen, dat was dus duidelijk niet in de plannen van Getty voorzien. In 1974 werd het museum geopend.
Na J. Paul Getty’s overlijden in 1976 ging het museum en de collectie op in de J. Paul Getty Museum Trust, opgericht in 1953, die het beheer van de collectie en het museum op zich nam. Discussies over de erfenis sleepten aan tot in 1982, dan kreeg de J. Paul Getty Museum Trust nagenoeg het volledige vermogen toegewezen en in 1983 werd de naam gewijzigd in J. Paul Getty Trust. De Getty Trust is een van de rijkste museale instellingen ter wereld met een geschat vermogen van US$ 5,6 miljard in 1911.Edward Wyatt, "Getty Fees and Budget Reassessed," The New York Times, April 30, 2009, p. C1.
In 1997 werd het nieuwe Getty Center geopend in het nabijgelegen Brentwood en de collectie werd in het nieuwe museum ondergebracht. Het originele museum in Malibu werd volledig gerenoveerd en opende zijn deuren opnieuw in 2006 als een educatief centrum voor Griekse, Romeinse en Etruskische kunst. De Getty Villa, zoals het vernieuwde complex nu genoemd wordt, behield zijn originele structuur, maar werd omringd met nieuwe gebouwen zodat de beschikbare oppervlakte bijna verdubbeld werd.
Collecties Men kan een groot deel van de collectie raadplegen op de website van het J. Paul Getty Museum.Collecties online Naast de schilderijen (438) en handschriften (6.592 pagina’s) die hieronder meer uitgebreid behandeld worden, zijn er ook belangrijke collecties van tekeningen (911), sculpturen (2.160) en foto’s (54.680) die men in de collecties online kan raadplegen.
Getty Villa In de Getty Villa zijn ongeveer 44.000 stukken ondergebracht uit een periode lopend van 6.500 v. Chr. tot 400 n. Chr. De collectie bevat beeldhouwwerken, reliëfs, mozaïeken, paneelschilderingen en fresco’s, vazen, flessen, drinkschalen en amforae, kandelaars en olielampen, juwelen, spelden, armbanden, spiegels, kammen, gespen en allerhande siervoorwerpen, munten, grafmonumenten en votiefgiften en een collectie van de meest diverse gebruiksvoorwerpen.
Schilderijen thumb|rechtop|Simone Martini, De heilige Lucas, ca. 1330. Onder meer de volgende schilders zijn vertegenwoordigd in de collecties van het museum. Gotiek Fra Angelico, volger van Robert Campin, Simone Martini Vlaamse primitieven Dieric Bouts, atelier van Rogier van der Weyden, Martin Schongauer Renaissance Ambrosius Bosschaert de Oude, Andrea Mantegna, Antonio da Correggio, Bernardo Daddi, Dosso Dossi, Francesco di Giorgio Martini, Gentile da Fabriano, Giulio Romano, Hans Holbein de Jonge, Jan Gossaert, Joachim Beuckelaer, Jacob van Hulsdonck, Lorenzo di Credi, Lorenzo Lotto, Paolo Veronese, navolger van Rafaël, Titiaan, Vittore Carpaccio Barok Bernardino Mei, Antoon van Dyck, Bartolomé Esteban Murillo, Frans Hals, Frans Snyders, Georges de La Tour, Giovanni Battista Tiepolo, Giovanni Lanfranco, Herman Naiwincx, Hyacinthe Rigaud, Jacob Jordaens, Jan Brueghel de Jonge, Jan Brueghel de Oude, Jan Lievens, Jan van de Cappelle, Jan Steen, Lodovico Carracci, Peter Lely, Peter Paul Rubens, Rembrandt van Rijn, Roelant Savery, Willem Kalf
Rococo Canaletto, Étienne-Maurice Falconet, François Boucher, Francesco Guardi, Giovanni Battista Pittoni, Giovanni Battista Tiepolo, Jacob de Wit, Jacques-Louis David, Jean-Baptiste Pater, Jean-Antoine Watteau, Jean-Baptiste Siméon Chardin, Jean-Baptiste Greuze, Jean-Baptiste Perronneau, Jean-Honore Fragonard, Jean-Marc Nattier, Nicolas Poussin, Pietro Longhi, Rosalba Carriera, Nicolas de Largillière, Sebastiano Ricci Classicisme Jean-Baptiste-Camille Corot, Thomas Gainsborough, John William Godward, Romantiek (stroming) Eugène Delacroix, Francisco de Goya, Théodore Géricault, William Turner Realisme Jean-Baptiste Corot, Jean-François Millet Impressionisme Edgar Degas, Camille Pissarro, Claude Monet, Édouard Manet, Pierre-Auguste Renoir Postimpressionisme Henri de Toulouse-Lautrec, Paul Cézanne, Paul Gauguin, Vincent van Gogh Symbolisme James Ensor, Fernand Khnopff Expressionisme Edvard Munch
Handschriften In 1983 kon het Getty Museum de collectie handschriften van Peter Ludwig aankopen toen die in financiële moeilijkheden kwam. Dit vormde de hoeksteen voor de rijke handschriftencollectie van het Getty Museum.
Volgende lijst geeft een selectie uit de rijke handschriftencollectie van het museum: 9e Eeuw Evangeliarium (Karolingisch), Lorsch Lectionarium (Karolingisch), Rijn-Maasstreek
10e Eeuw Lectionarium (Ottoons), afkomstig van Reichenau Lectionarium (Ottoons), afkomstig van Sankt Gallen Evangeliarium, Angelsaksisch ca. 1000, Canterbury (?)
11e Eeuw Benedictionarium (Ottoons), Regensburg abdij van Niederaltaich Sacramentarium (Ottoons), toegeschreven aan Nivardus van Milaan Sacramentarium (Ottoons), Fulda ca. 1025-1050
12e Eeuw Evangeliarium, Farfa, Lazio (Italië) ca. 1100 Breviarium van Montecassino, ca. 1150 Vita Christi, Engeland tussen 1170 en 1200 Stammheim missaal, Hildesheim ca. 1170
13e Eeuw Psalter, Meester van het Ingeborg Psalter, ca. 1205, Noyon Byzantijns evangeliarium Psalter, Duitsland, 1240-1250 Würzburg Wenceslaus Psalter, Parijs, 1250-1260 Ruskin getijden, Frans, ca. 1300 Bute psalter, Bute-meester, Atelier van de Passie-meester, ca. 1260-1290 Bestiarium, Frans-Vlaams, Hugo van Fouilloy, na 1277 Psalter, Duitsland (Würzburg) ca. 1240
14e Eeuw Bible Historiale, Meester van Jean de Mandeville, Guyart des Moulins, Peter Comestor, ca. 1360-1370 Breviarium, Parijs, ca. 1320-1325 Vita beatae Hedwigis, Atelier aan het hof van hertog Lodewijk I van Brieg en Liegnitz Turijn-Milaan-Getijdenboek, 1 folio (deels 14e eeuw Bourges Frankrijk, deels 15e eeuw Den Haag)
15e Eeuw Getijden van Simon de Varie, Jean Fouquet ca. 1455 Linnenweversmissaal, Meesters van Dirc van Delf Getijdenboek, Meesters van Dirc van Delf, Llangattock-getijdenboek, Meester van de Llangattock-getijden, Willem Vrelant Gebedenboek van Karel de Stoute, Weense meester van Maria van Bourgondië, Lieven van Lathem Giovanni Boccaccio’s De casibus virorum illustrium Les Visions du chevalier Tondal, Simon Marmion, ca. 1475 Arenberg Getijden, Brugge ca. 1460, Willem Vrelant Getijdenboek, 1430-1440, Meester van Guillebert de Mets, Getijdenboek Gebedenboek van München-Montserrat Valerius Maximus van Jan Crabbe Abt van de Abdij Onze-Lieve-Vrouw Ten Duinen in Koksijde Livre des fais d'Alexandre le grant, Meester van de Jardin de vertueuse consolation , ca.1470-1475 Getijdenboek van Louis XII, Jean Bourdichon Des cas des nobles hommes et femmes, Boucicaut-meester Getijdenboek, Atelier van de Bedford-meester Getijdenboek naar Utrechts gebruik, Meester van Evert Zoudenbalch Histoire de Charles Martel, (15 folia), Loyset Liedet
16e Eeuw Gebedenboek van kardinaal Albrecht van Brandenburg, Simon Bening, ca. 1525-1530 Graduale, Antonio da Monza, Rome 15e-16e eeuw Spinola getijden, Meester van Jacobus IV van Schotland, Meester van het gebedenboek van Dresden Getijdenboek, Gerard Horenbout ca. 1500
De discussies met Italië en Griekenland Inleiding Het Getty Museum heeft een lange geschiedenis van discussies met Italië en Griekenland over kunstwerken die volgens die landen illegaal werden uitgevoerd. Sinds het overlijden van J. Paul Getty was de collectie zeer snel gegroeid en uitgebreid met een aantal opmerkelijke stukken. Volgens de Italiaanse rechtbanken kocht het Getty Museum in de twee decennia voor 1995 veel voordien onbekende stukken die waren geroofd van archeologische sites en daarna witgewassen in de kunsthandel.Malcolm Bell III (co-directeur bij de opgravingen in Morgantina) The Getty’s Italian Job, in The New York Times 28 november 2005. Het betreft dikwijls belangrijke vondsten uit die periode, zoals de "Aphrodite van Morgantina" die geroofd zou zijn van een opgraving bij Morgantina op Sicilië. Er zijn voor dergelijke stukken geen bewijzen van de herkomst en alle historische informatie die afgeleid had kunnen worden uit de archeologische context op de vindplaats is voorgoed verloren. Dit geldt ook voor honderden andere gestolen artefacten die in die periode op de kunstmarkt kwamen. Op deze manier is een schat aan informatie onherroepelijk verloren gegaan. Het was trouwens niet alleen het Getty Museum dat zich schuldig maakte aan dergelijke praktijken. Ook het Metropolitan Museum of Art in New York, het Boston Museum of Fine Arts, het Princeton University Art Museum en het Cleveland Museum of Art hebben ondertussen antieke stukken gerepatrieerd.Ralph Frammolini, The Godess Goes Home, Smithsonian Magazine, november 2011. Gearchiveerd op 3 augustus 2020. Tussen 2005 en 2011 werden meer dan honderd stukken teruggegeven aan Griekenland en Italië voor een totale waarde van meer dan één miljard dollar.
Sinds 1970 is er een Unesco-akkoord dat het recht van een land op de artefacten gevonden in zijn bodem garandeert en de landen oproept om illegale handel en export te voorkomen. De ratificatie van dit akkoord liet evenwel in een aantal landen lang op zich wachten: de VS ratificeerde in 1983, Zwitserland in 2003.Convention on the Means of Prohibiting and Preventing the Illicit Import, Export and Transfer of Ownership of Cultural Property – 1970. Gearchiveerd op 19 maart 2020.
miniatuur|Venus van Morgantina, voorheen als Aphrodite van Morgantina in het Getty Museum.
Italië