Na de verkiezingen voor de Nationalrat in Oostenrijk op 28 september 2008 ging de formatie van een nieuwe federale regering van start.
Op 8 oktober kreeg SPÖ-leider Werner Faymann van de Oostenrijkse president Heinz Fischer de taak om een nieuwe regering te vormen. Faymann zal in de eerste plaats een grote coalitie op de been proberen te brengen, met de ÖVP. Faymann toonde zich op de dag van zijn benoeming optimistisch over de slaagkansen om een grote coalitie te vormen. Faymann zei ook nog dat hij geen plan-B in de kast heeft liggen, mochten de gesprekken over de vorming van een grote coalitie mislukken.Voorzitter SPÖ moet grote coalitie vormen in Oostenrijk, artikel in "Het Laatste Nieuws" d.d. 8 oktober 2008
De regeringsformatie wordt volgens analisten een moeilijke formatie, aangezien zowel de SPÖ als de ÖVP hun verlies zouden gaan analyseren en een nieuwe koers zouden bepalen voor de partij.Austria's right hails poll result Het belangrijkste motief van de Oostenrijkse om op de rechtse partijen te stemmen, was de onvrede over de coalitiepartijen. Het dagblad Der Standard vatte het op als "boze kiezers voor boze partijen".'Angry' voters aid Austrian right
De verkiezingen
thumb|Uitslagen van de verkiezingen Voor het eerst in de geschiedenis van Europa mochten ook 16- en 17-jarigen hun stem uitbrengen.Populistisch-rechts winnaar in Oostenrijk
De Oostenrijkse sociaaldemocraten waren met 29,3 procent van de stemmen als sterkste partij uit de vervroegde parlementsverkiezingen gekomen. De ÖVP verloor ongeveer acht procent aan de rechtse partijen FPÖ en BZÖ en kwam op zo'n 26 procent uit. De rechtse partijen zijn met samen ongeveer 28 procent de tweede sterkste politieke kracht. Ook de Groenen, die zo'n 10,5 procent haalden, zijn in het nieuwe parlement vertegenwoordigd.
De verkiezingen werden gekenmerkt door een zeer lage opkomst (78,82%). Zowel de SPÖ als de ÖVP boekten slechte resultaten, terwijl het zogenoemde "Derde Kamp" (drittes Lager, bestaande uit de FPÖ en de BZÖ) haar beste resultaten boekten in de geschiedenis van Oostenrijkse Republiek. Als de zetels van de twee partijen zouden worden opgeteld, zouden ze bijna de grootste partij van het land worden. De Groenen boekten een klein verlies, en de LIF behaalde opnieuw geen zetel in het parlement.
De SPÖ verloor veel stemmen aan de FPÖ, terwijl de ÖVP veel stemmen verloor aan de BZÖ. De Groenen verloren stemmen aan de LIF, en alle drie de partijen verloren tevens stemmen aan niet-stemmers.SPÖ verliert an FPÖ, ÖVP an BZÖ, Grüne an LIF, oe1.orf.at
Mogelijkheden
De SPÖ verklaarde na de verkiezingen dat het nooit een coalitie zou beginnen met de FPÖ of de BZÖ. De FPÖ verklaarde dat het zich absoluut niet wilde verenigen met de BZÖ, alhoewel samenwerking wel een optie zou zijn.Far right parties mark gains in Austrian elections Desondanks waren veel FPÖ-stemmers en partijleden voor een vereniging van de partij met de BZÖ. Er werd verwacht dat Strache zijn weerstand tegen een mogelijke vereniging zou opgeven na de uitslagen.FPÖ-Stimmen für Zusammenarbeit mit BZÖ, oe1.orf.at Een mogelijke samenwerking net als de Duitse CDU en de CSU leek niet mogelijk, aangezien de BZÖ veel stemmen won in het hele land, en niet alleen in Karinthië, waar Haider gouverneur was.Annäherung in Sicht? Op 6 oktober 2008 zei Haider dat hij tegen een vereniging was, aangezien beide partijen een andere koers hadden en beide partijen meer stemmen zouden kunnen halen dan als ze verenigd waren.Haider bricht Wiedervereinigungspläne mit FPÖ ab, OE24.at, 5 oktober 2008
Vele analisten verwachtten dat ÖVP-leider Molterer zou aftreden, aangezien de ÖVP een centrale rol moest gaan spelen in de formatie. Met Josef Pröll als partijleider zou de ÖVP weer in een coalitie met de SPÖ stappen, om zo het vertrouwen van de kiezers terug te winnen. Met een andere partijleider zou de partij een rechtse coalitie aangaan met de FPÖ en de BZÖ."Sieg für den Mythos Haider" Mogelijke opvolgers voor Molterer waren Johannes Hahn en Maria Fekter. Maar op een partijbijeenkomst op 29 september werd Josef Pröll gekozen als de nieuwe leiderJosef Pröll will in ÖVP kräftig ausmisten: Schüssel & Co. geht es jetzt an den Kragen, en trad Molterer af als leider. Secretaris-generaal Missethon en vele andere prominente politici die behoorden tot de Schüssel/Molterer-fractie werden vervangen.Josef Pröll geschäftsführender Obmann der ÖVP, oe1.orf.at Pröll zou op 28 november 2008 officieel de nieuwe leider van de partij worden, tijdens een partijbijeenkomst in Wels.Parteitag am 28. November in Wels Minister van Economische Zaken Martin Bartenstein en de voormalige kanselier Wolfgang Schüssel werden weliswaar weer lid van het parlement, maar dan als backbenchers"Pröll plant Totalumbau der ÖVP", oe24.at, waardoor ze weinig invloed meer hadden in de fractie. Ze toonden zich op de partijbijeenkomst op 29 september bereid hun zetel op te geven, maar ze mochten alsnog in het parlement blijven. Schüssel werd wel als fractievoorzitter vervangen door Pröll.Josef Pröll löst Schüssel als Klubobmann ab, oe1.orf.at
Binnen de SPÖ, ÖVP en de Groenen waren er ook leden die graag een SPÖ-ÖVP-Groenen-coalitie wilden vormen, met de Groenen als bemiddelaar tussen de SPÖ en de ÖVP.Van der Bellen bleibt ParteichefDem Erzfeind ausgeliefertFaymann will nur mit ÖVP verhandeln
Een rechtse ÖVP-FPÖ-BZÖ-regering, een SPÖ-minderheidsregering, een SPÖ-BZÖ-Groenen- of een ÖVP-BZÖ-Groenen-coalitie waren allemaal mogelijkheden, maar wel onwaarschijnlijke mogelijkheden.Zwei Varianten und eine wacklige Exit-Lösung"Faymann will nur mit ÖVP verhandeln", oe24.atHaider hält Schwarz-Orange-Grün für möglich De FPÖ en de BZÖ verklaarden dat ze een SPÖ-minderheidsregering niet zouden steunen.Rechte Absage an roten Alleingang: FPÖ und BZÖ gegen SPÖ-Minderheitsregierung
De Groenen hielden een partijbijeenkomst op 30 september, en op 3 oktober trad partijleider Van der Bellen af en werd opgevolgd door Eva Glawischnig.Van der Bellen sichtlich bewegt Op 24 oktober werd Glawischnig unaniem door de fractie gekozen als de nieuwe fractievoorzitter.Glawischnig ist Klubobfrau, oe1.orf.at
Op 30 september hield zowel de SPÖ als de FPÖ een partijbijeenkomst.Regierung reichte bei Fischer Rücktritt ein: Mit der Fortführung der Verwaltung betraut De FPÖ sloot geheime onderhandelingen met de SPÖ of de ÖVP onmiddellijk uit, en verklaarde pas mee te doen aan de onderhandelingen als de partijen de FPÖ openlijk zouden uitnodigen voor onderhandelingen. Strache voegde daar wel aan toe dat onderwerpen als referenda over de toetreding van Turkije tot de Europese Unie en over het Verdrag van Lissabon voor de FPÖ breekpunten waren, die absoluut doorgevoerd moesten worden."BZÖ soll sich mit ÖVP wiedervereinigen"
Faymann verklaarde het liefst een coalitie bestaande uit twee partijen te willen vormen.Absage an "Kenia-Koalition" mit Grünen: Faymann will nur mit der ÖVP verhandeln Ook Pröll was tegen een coalitie van drie partijen of een rechtse coalitie, waardoor enkel een coalitie met SPÖ of de oppositie mogelijk was voor de ÖVP.Pröll lehnt fast alles außer Große Koalition ab Op 2 oktober ontstond er een conflict tussen de SPÖ en de ÖVP over mogelijke referenda over Europese verdragen, waar de ÖVP fel tegen was, terwijl de SPÖ ertoe bereid was.Deutliche Absage der ÖVP-Spitze
De dood van Jörg Haider
thumb|245px|Jörg Haider bij een televisieoptreden in 2008 Op zaterdag 11 oktober 2008 overleed BZÖ-leider Jörg Haider net ten zuiden van Klagenfurt aan de gevolgen van een auto-ongeluk. Hij was op weg naar zijn woning in het Bärental om met zijn familie de negentigste verjaardag van zijn moeder te vieren. Nadat hij op de Loiblpass Straße (B91) een andere auto had ingehaald en zich naar de rechter rijstrook van de weg begaf, verloor hij de macht over het stuur. Zijn Volkswagen Phaeton ramde vervolgens een verkeers- en een bewegwijzeringsbord, reed met het linkervoorwiel in de berm, waarna de auto spinde en een betonpijler en een brandkraan raakte. Vervolgens sloeg de auto meerdere malen over de kop, om haaks op de rijrichting tot stilstand te komen. Haider zou meer dan twee keer zo hard als de toegestane snelheid van 70 km/h hebben gereden, terwijl het zicht door mist zeer beperkt was.Politie: Haider reed veel te hard, de Volkskrant, 12 okt 2008 Uit nader gerechtelijk onderzoek bleek dat hij ten tijde van het ongeluk een alchoholpromillage van 1,8 had.Haider dronken achter het stuur, NOS.nl, 15 oktober 2008 Door het ongeluk liep de politicus, die alleen in de auto zat, zware verwondingen op aan zijn hoofd en borstkas. Verder zou de wervelkolom gebroken zijn geweest en was zijn linkerarm bijna volledig afgerukt. De medische hulp was tevergeefs; bij aankomst in het ziekenhuis was Haider reeds overleden.Keine Überlebenschance, ORF, 11 okt 2008Politicus Jörg Haider verongelukt, NU.nl, 11 okt 2008
Vele Oostenrijkse politici betuigden hun condoleance.Reaktionen: "Weltuntergang" Vice-gouverneur Gerhard Dörfler (ook lid van de BZÖ) werd de nieuwe Landeshauptmann van Karinthië.BZÖ: Dörfler wird Haider-Nachfolger Secretaris-generaal Stefan Petzner werd op 12 oktober benoemd tot de nieuwe partijleider.Landeshauptmann und BZÖ-Chef Jörg Haider tödlich verunglücktBZÖ-Vorstand ernennt Generalsekretär Petzner zum Parteichef Op 18 oktober was de begrafenis met veel aandacht van zowel de Oostenrijkse als internationale media.Thousands attend Haider funeral Na de sterke toespraak van Haider's vrouw Claudia tijdens de begrafenis, waren er geruchten dat zij de kandidaat van de BZÖ zou worden bij de verkiezingen in Karinthië in 2009. Op 23 oktober werd interim-gouverneur Dörfler door het parlement van Karinthië gekozen tot de nieuwe gouverneur van de deelstaat.Dörfler zum Nachfolger Haiders als Landeshauptmann gewählt
Er gingen stemmen op dat de dood van Haider een vereniging van de BZÖ en de FPÖ mogelijk zou maken.Hans Rauscher über Jörg Haiders Tod Volgens de historicus Lothar Höbelt zou de BZÖ onmogelijk zonder Haider kunnen functioneren; de ÖVP zou veel stemmen kunnen winnen ten koste van de BZÖ, mocht er een rechtse coalitie komen. Als er weer een coalitie tussen de SPÖ en de ÖVP komt, zullen veel mensen overstappen naar de FPÖ.Höbelt erwartet "Erbfolgekrieg" zwischen ÖVP und FPÖ
Na een aantal zeer emotionele en onprofessionele interviews van Petzner besloot de BZÖ-fractie in het parlement op 22 oktober om hem niet te kiezen als de nieuwe leider. Josef Bucher werd de nieuwe leider van de fractie op dezelfde.Josef Bucher ist neuer Klubobmann
Verloop van de formatie Nadat Faymann op 8 oktober de taak kreeg een nieuwe regering te vormen, verklaarde Pröll dat hij nog steeds open staat voor gesprekken met alle andere partijen. Strache en Haider hadden al verklaard een ÖVP-FPÖ-BZÖ regering te willen vormen, als de ÖVP daartoe bereid is.Strache nach Treffen mit Haider: "Schwarz-Blau-Orange liegt an ÖVP" Pröll en Haider hadden verd ook hun interesse getoond in een ÖVP-BZÖ-Groenen regering"Sind zu Regierung mit den Grünen bereit": Jörg Haider letztes Interview mit NEWS, maar Glawischnig verklaarde dat de Groenen absoluut niet in een regering zullen stappen, waarin de ÖVP en de BZÖ zitten.Appelle an die Volkspartei
Na de escalatie van de Kredietcrisis in september en oktober 2008, riep Pröll de partijtop op 14 oktober bijeen om te beslissen of de coalitiebesprekingen met SPÖ door zouden gaan.Erster rot-schwarzer Verhandlungs- termin kommenden Montag