Het Soeverein College van de Schotse Ritus voor België (in het Frans: Souverain Collège du Rite Écossais pour la Belgique, afgekort S.C.S.R.) is een Belgische obediëntie, oftewel een koepelorganisatie van vrijmetselaarsloges. Zij is opgericht in 1962 als afscheuring van de Opperraad voor België van de Aloude en Aangenomen Schotse Ritus.

Lidmaatschap van het Soeverein College is een vervolgpad voor vrijmetselaren in België vanuit de symbolieke – of 'blauwe' - loges van het Grootoosten van België (G.O.B.) waar de basisgraden van leerling, gezel en meester worden verleend. Zij was oorspronkelijk alleen toegankelijk voor mannen, maar in 2024 besloot de obediëntie dat de aangesloten loges zelf mochten beslissen of zij exclusief mannelijk of gemengd wilden werken..

In Vlaanderen wordt een loge binnen een obediëntie die in de hogere graden van de Aloude en Aangenomen Schotse Ritus werkt ook wel een korps genoemd. De obediëntie zelf wordt als jurisdictie aangeduid.

De jurisdictie behoort tot de zogenaamde liberale of adogmatische strekking binnen de vrijmetselarij. Dat betekent dat zij elk dogma of verplicht geloof in een opperwezen afwijst. Het staat de leden vrij te geloven of niet, de gewetensvrijheid van de leden gaat echter boven alles.

Anno 2015 had het Soeverein College ca. 2600 leden, en was daarmee op dat moment de grootste jurisdictie binnen de vervolgpaden in België. Op nationaal niveau onderhoudt zij banden met de Belgische Opperraad van de Aloude en Aangenomen Schotse Ritus en de Belgische federatie Le Droit Humain. Op internationaal niveau is er een belangrijke relatie met het Grand Collège des Rites Écossais, wat verbonden is aan het Grand Orient de France.

Ritus en graden miniatuur|Vervolgpaden Belgische liberale vrijmetselarij|260x260px De jurisdictie werkt volgens de Schotse Ritus van 1962, ook wel Gerenoveerde Schotse Ritus genaamd. Dit is een adogmatische variant van de Aloude en Aangenomen Schotse Ritus, en kent net zoals deze 33 graden.

Afhankelijk van de graad waarin wordt gewerkt zijn er verschillende benamingen voor een korps:

in de vierde tot en met de achttiende graad spreekt met van een kapittel in de negentiende tot en met de dertigste graad van een (subliem) areopagusareopagus is de Latijnse vorm van het Griekse Ἄρειος πάγος (Areios Pagos, hooggerechtshof) de eenendertigste tot en met de drieëndertigste graad wordt verleend door de Hoogste Initiatieke Raad, de Conseil Initiatique Supérieur

Structuur Het Soeverein College van de Schotse Ritus voor België is een federale organisatie. Elk korps benoemt drie afgevaardigden die - voor elke korps op haar eigen niveau - een drietal raden vormen. Er is een Kapittelraad (Conseil de Chapitres), een Areopagusraad (Conseil des Areopages) en de eerder genoemde Conseil Initiatique Supérieur.

Deze raden zorgen voor alles wat met de werking van de korpsen op hun respectieve niveau te maken heeft, inclusief de oprichting van nieuwe werkplaatsen. Ook is er een - beperkte - harmonisatie van de rituelen, waarvoor de eindverantwoordelijkheid echter steeds bij de werkplaatsen ligt. Dezelfde afgevaardigden vormen gezamenlijk de Algemene Raad (Conseil General), het wetgevende orgaan van de jurisdictie wat onder meer verantwoordelijk is voor het bewaken van de statuten. Om de drie jaar benoemt de Algemene Raad een Uitvoerend Bureau, dat uitsluitend bestaat uit leden die de 33e graad bezitten, en verantwoordelijk is voor de dagelijkse gang van zaken.

Korpsen Anno 2023 telde het Soeverein College van de Schotse Ritus voor België 18 kapittels en 10 areopagi, uitsluitend toegankelijk voor mannen. De Conseil Initiatique Superieur kent zowel een Nederlandstalige als een Franstalige kamer. Nr.NaamZetelOprichtingVoertaalKapittels1.L'Intérieur du Temple - Armand DetailleNamenFrans2.La Parfaite UnionBergenFrans3.Les Vaillants Chevaliers de l'Âge d'OrAntwerpen1850/1961Frans4.Hou ende TrouAntwerpen1960Nederlands5.Chapitre Libre et Souverain des Amis PhilanthropesBrussel1961Frans6.Raison et FraternitéBrusselFrans7.Progrès et LibertéCharleroi1962Frans8.FlandriaGentTweetalig9.Fraternité et RaisonLuik1961Frans10.AchnatonGentNederlands11.PtahBrusselNederlands12.Coeur et RaisonLoupoigneFrans13.De AdelaarGentNederlands14.La Réunion des Amis du NordBruggeNederlands15.Frères de Pensée LibreDoornikFrans16.Giordano BrunoBrussel2012Frans17.De Gulden SnedeAalstNederlands18.UniversalisSeraing2023FransAreopagi1.L'Intérieur du Temple - Louis PrégaldienNamenFrans2.Les Frères de Cœur et d'EspritBergenFrans3.La PersévéranceAntwerpen1919/1961Tweetalig4.Sublime et Libre Aréopage au Camp de BruxellesBrusselFrans5FlandriaGentTweetalig6.Fraternité et RaisonLuikFrans7.PtahBrusselNederlands8.LessingGentNederlands9.Coeur et RaisonLoupoigneFrans10.La Réunion des Amis du NordBruggeNederlandsConseil Initiatique SupérieurNederlands- en Franstalige kamerBrusselTweetalig

Gemengde korpsen De korpsen van het Soeverein College van de Schotse Ritus waren initieel alleen toegankelijk voor mannen. Dit leidde er toe dat er enkele onafhankelijke gemengde korpsen werden opgericht, onder meer door leden van het kapittel Chapitre Libre et Souverain des Amis Philanthropes te Brussel. Deze korpsen beoefenden eveneens de Schotse Ritus van 1962 en waren toegankelijk voor zowel mannen als vrouwen.

Nadat in 2024 het Soeverein College besloot om ook gemengde korpsen toe te staan is een deel van deze korpsen ook toegetreden tot het S.C.S.R.

Geschiedenis miniatuur|200x200px|Draagjuweel Soeverein College van de Schotse Ritus De geschiedenis van het Soeverein College van de Schotse Ritus begint in 1959. Tot dat jaar onderhield de Opperraad voor België van de Aloude en Aangenomen Schotse Ritus, opgericht te Brussel in 1817, een nauwe band met het Grootoosten van België. Op 4 december 1959 splitsten echter enkele loges zich af van het Grootoosten van België en vormden de Grootloge van België (G.L.B.) in een poging om als reguliere obedientie te worden erkend. Dit laatste geschiedde in 1965 toen de United Grand Lodge of Engeland de Grootloge van België erkende.

Als gevolg van deze gebeurtenissen kwam aan de historische verbintenis tussen de Opperraad voor België en het Grootoosten van België een einde, toen op 20 januari 1960 de Opperraad eenzijdig het vriendschapsverdrag opzegde. De Opperraad koos de zijde van de regulariteit en een nieuw en gelijkaardig vriendschapsverdrag werd gesloten tussen de G.L.B. en de Opperraad op 9 mei 1965. Vanaf dan werd er exclusief gerekruteerd uit de leden van de G.L.B. Vanaf 9 juli 1960 tot 31 december 1965 bestond nog wel de mogelijkheid om in bepaalde loges van het G.O.B. te rekruteren, terwijl andere loges van de G.O.B. op een zwarte lijst stonden waaruit niet mocht worden gerekruteerd. Voorbeelden hiervan waren loge De Zwijger te Gent, Les Vrais Amis te Gent, De Geuzen te Antwerpen en Le Libre Examen te Brussel.

Verschillende kapittels waren het echter niet eens met deze koers van de Opperraad voor België en splitsten zich af, zoals de kapittels Parfait Union te Bergen, Les Vaillants Chevaliers de l'Age d'Or te Antwerpen en L'Intérieur de Temple te Namen. Andere kapittels splitsten in twee groepen waardoor nieuwe onafhankelijke kapittels ontstonden waaronder Hou ende Trou te Antwerpen en L'Avenir et l'Industrie te Charleroi, naast de reeds bestaande kapittels.

Toen Georges Beernaerts op 26 juni 1960 grootmeester werd van het Grootoosten van België hield hij een opmerkelijke rede. Als gevolg hiervan werd een impuls gegeven tot de oprichting van een nieuwe jurisdictie welke zou werken in de Aloude en Aangenomen Schotse Ritus. Een werkgroep werd op 1 september 1960 in het leven geroepen die een aantal werksessies hield en haar werkzaamheden beëindigde op 25 april 1961. Een voorlopige organisatie zag het levenslicht onder de naam Alliance des Chapitres Souverains de Belgique.

Op 9 december 1962 werd het Soeverein College van de Gerenoveerde Schotse Ritus voor België opgericht door de overblijvende 'irregulieren' opgericht, als afsplitsing van de Opperraad. De plechtige installatie vond plaats op 24 februari 1963 in aanwezigheid van vertegenwoordigers van het G.O.B. en verschillende buitenlandse obediënties. Bij oprichting bestond het College uit acht kapittels, vier areopagi en één consistorie. De tot dan toe gebruikte Aloude en Aangenomen Schotse Ritus werd bij deze gelegenheid eveneens aangepast, zij werd ontdaan van christelijke symboliek en kreeg de naam Schotse Ritus van 1962 of Gerenoveerde Schotse Ritus. De eerste grootmeester van de nieuwe jurisdictie was Walther Bourgeois, voormalig grootmeester van het Grootoosten van België (1950-1953).

Vanaf 11 december 1974 kreeg de jurisdictie haar definitieve naam, het Soeverein College van de Schotse Ritus voor België (Souverain Collège du Rite Écossais pour la Belgique).

In 1986 was het Soeverein College, samen met bevriende jurisdicties uit Frankrijk en Zwitserland, instrumenteel in de oprichting van het kapittel Myoto Kinshasa in Kinshasa in de Democratische Republiek Congo. In 2001 werd het Grand Collège des Rites Congolais in Kinshasa opgericht met de hulp van het Soeverein College.

Zie ook Grootoosten van België Schotse Ritus van 1962 Aloude en Aangenomen Schotse Ritus in België

Externe links Chapitre Libre et Souverain des Amis Philantropes

Appendix

Categorie:Belgische obediëntie Categorie:Gemengde vrijmetselarij