Papaichton is een gemeente in Frans-Guyana. In het Frans wordt het vaak met trema geschreven als Papaïchton. De naamgevende hoofdplaats van de gemeente is gelegen is aan de Lawa, een bovenloop van de Marowijne die in het Frans Maroni wordt genoemd en de grens met Suriname vormt.
Het hoofddorp was een tijd de zetel van de granman van de Aluku-Marrons, een groep uit Suriname gevluchte slaven, en heet officieel Papaichton-Pompidouville. Het dorp is vernoemd naar president Georges Pompidou die in 1971 granman Tolinga van de Aluku uitnodigde op het Élysée.Enseignants de L’UNSA, Papaichton, pagina 4 (in Frans)
Geschiedenis De Aluku-Marrons waren gevluchte slaven uit Suriname. Onder leiding van Boni probeerden ze een autonome staat te stichten, maar werden door de kolonie van Suriname aangevallen. In 1791 was het volk uit Suriname verjaagd,Herman Benjamins & Johannes Snelleman, Encyclopaedie van Nederlandsch West-Indië, 1917, p.154, Leiden: Martinus Nijhoff Publishers en vestigde zich in Gaan Day. Cottica, dat officieel behoort tot Suriname, werd later de zetel van de granman. Op 25 mei 1891 kozen de Aluku het Frans staatsburgerschap.
In 1930 werd Papaichton een onderdeel van Inini,Journal officiel de la Guyane française (1930), Création de territoire en Guyane françaises (in Frans) een niet-zelfstandig gebied dat rechtstreeks door de gouverneur werd bestuurd. In 1969 werd de commune (gemeente) Papaichton/Grand Santi/Apatou opgericht en kreeg het gebied een democratisch bestuur met burgemeester en wethouders. In 1993 werd Papaichton een zelfstandige gemeente.Parc-Amazonien-Guyane, Parcours La Source, pagina 9 (in Frans)
Papaichton was zeer dunbevolkt met 297 inwoners in een gebied van 2,628 km² in 1982, maar is fors gestegen naar 5,757 inwoners in 2019.INSEE, Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2018 (1990 à 2018 pour les DOM) (ZIP file) (in Frans)INSEE, Populations légales 2019
Transport Papaichton is alleen te bereiken via het vliegveld van Maripasoula of per boot via de Marowijne.Region de Maripasoula (in Frans)
In april 2020 is de constructie van een verharde hoofdweg van Maripasoula naar Papaichton gestart. De weg zou eind 2021 klaar zijn, maar was medio 2022 nog niet gereed. Het plan is de weg verder door te trekken naar Apatou en beide gemeentes te verbinden met het wegennetwerk van Frans-Guyana.Guyane la Première (9 August 2020), La route Maripasoula-Papaïchton, le chantier commence (in Frans)Outremer360 (13 April 2020), Guyane : Début de la construction de la route Maripasoula-Papaïchton pour le mois d’août (in Frans)
Natuur Abattis Cottica miniatuur|261x261px|Foto van het dorp Papaïchton met bergen op de achtergrond.
In de gemeente Papaichton passeert de Lawa een berggebied. In het Cotticagebergte stromen wilde kreken met watervallen door het dichte regenwoud naar de rivier. Nadat de bergen gepasseerd zijn, wordt de Lawa breder en splitst zich in vele parallelle stromen met soulas (stroomversnellingen) en grote riviereilanden. Het natuurgebied wordt Abattis Cottica genoemd en is sinds 2014 een beschermd gebied.Guyane Amazone, Abattis Cottica (in Frans)Sebastien Linarès, Abattis Cottica, Une Saison en Guyane (#3) (in Frans) De hoogste piek is de Cottica met een hoogte van 744 meter.DEAL de Guyane, Sommets Cottica (in Frans)
Dorpen Papaichton-Pompidou Papaichton-Pompidou werd reeds in 1895 gesticht door granman Ochi, en werd de hoofdplaats in 1965.Marie Fleury (2018), Gaan Mawina, le Marouini (haut Maroni) au cœur de l'histoire des Noirs marrons Boni/Aluku et des Amérindiens Wayana, Revue D’ethnoécologie #13, pagina 69 (in Frans)
Gaan Day
Gaan Day, ook: Gaa Daï, () de eerste vestigingsplaats nadat de Aluku uit Suriname waren verjaagd.Sandro Capo Chichi, L’histoire des Boni de Guyane et du Surinam (in Frans)
Abouna Sounga
Abouna Sounga, ook: Abunasunga () werd toegekend aan de Aluku nadat in 1860 een vredesverdrag was gesloten met de Aukaners. De soula Abouna Sounga vormt de noordgrens van het Alukugebied. De zuidgrens is de samenvloeiing van de Litanirivier en de Marouinirivier in de Lawarivier.Guylaine Diallo-Bourguignon & Yan Giron (2001), Etude de faisabilité d’une pisciculture vivrière à Papaïchton, Cofrepreche, pagina 10 (in Frans)
Boniville Boniville, ook Agoodé () was de hoofdplaats en zetel van de granman van 1895 tot 1965.Jean Moomou, Les Bushinengue du Surinam et de la Guyane française, Études (2011), pagina 191–204, Presses universitaires de Perpignan.
L'Enfant Perdu
L'Enfant Perdu () is een dorp op een eiland tegenover het Surinaamse dorpje Cottica. Aan de Franse oever begint het Cotticagebergte.Tijdschrift van het Aardrijkskundig Genootschap, 1905, Verslag van de Gonini Expeditie, pagina 87
Assissi Assissi ligt op een eiland en New Assissi aan land, met stroomafwaarts Loka.
Geboren in Papaichton Apatou (1833–1908), gids en kapitein (dorpshoofd)Kenneth M. Bilby (2004), The explorer as hero: 'Le Fidèle Apatou' in the French wilderness", Nieuwe West-Indische Gids #78 (issue 3-4), Leiden: Brill publishers, pagina 205 (in Engels)
Galerij
Externe link Papaichton op Annuaire Mairie
Categorie:Gemeente in Frans-Guyana Categorie:Aluku-nederzetting in Frans-Guyana Categorie:Franse plaats in het stroomgebied van de Marowijne