Het Nederlands kampioenschap marathonschaatsen op natuurijs is een kampioenschap dat voor het eerst in 1979 werd verreden in Nederland. In de navolgende 34 jaar kon het kampioenschap veertien keer georganiseerd worden. De laatste editie werd in januari 2013 verreden (NK 2013) op het Veluwemeer bij Elburg. In 2010 was het voor het eerst dat het evenement twee keer in hetzelfde kalenderjaar werd gehouden. Dit is mogelijk omdat het kampioenschap niet per jaar maar per winterseizoen wordt georganiseerd. Het kampioenschap wordt georganiseerd door de Koninklijke Nederlandsche Schaatsenrijders Bond. Om het Nederlands kampioenschap te organiseren is het een vereiste dat de ijsdikte minimaal 12 centimeter is op een locatie.
In 2021 werd ondanks een vorstperiode in februari geen NK op natuurijs gehouden vanwege de coronapandemie die in 2020 uitbrak. Hierdoor waren wedstrijden op natuurijs niet mogelijk, omdat deze niet coronaproof konden worden georganiseerd.
Dries van Wijhe en Jorrit Bergsma hebben de wedstrijd bij de mannen tweemaal gewonnen. Alida Pasveer won tweemaal bij de vrouwen. Rudi Groenendal won de titel bij de veteranen drie keer op rij.
Edities
EditieJaarPlaatsAccommodatieDatumCategorieën11979LoosdrechtLoosdrechtse Plassen18 januari 1979X21985WesterlandAmstelmeer15 januari 1985XX31986GiethoornBovenwijde11 februari 1986XXX41987EernewoudePrinsehôf16 januari 1987XXX51991AnkeveenAnkeveense Plassen7 februari 1991XXX61993MaaslandWestland5 januari 1993XXX71994GiethoornBovenwijde21 februari 1994XXX81996ErmErmerzand30 december 1995XXX91997AnkeveenAnkeveense Plassen30 december 1996XXX102009LelystadOostvaardersplassen8 januari 2009XXX112010ZuidlarenZuidlaardermeer10 februari 2010XXX122011WanneperveenBelterwiede23 december 2010XXX132012EmmenGrote Rietplas8 februari 2012XXX142013ElburgVeluwemeer25 januari 2013XXX
Ranglijst winnaars
Bijgewerkt tot en met NK 2013.
Mannen PlaatsNaamAantalJaar1Dries van Wijhe2x1986, 1991Jorrit Bergsma2x2010, 2012
Vrouwen PlaatsNaamAantalJaar1Alida Pasveer2x1991, 1993
Organiserende locaties LocatieAantalJarenAnkeveen2x(1991, 1997)Giethoorn2x(1986, 1994)Westerland1x(1985)Eernewoude1x(1987)Maasland1x(1993)Ermerzand1x(1996)Oostvaardersplassen1x(2007)Zuidlaardermeer1x(2010)Belterwiede1x(2011)Grote Rietplas1x(2012)Veluwemeer1x(2013)Totaal 10 locaties
Zie ook Nederlandse kampioenschappen marathonschaatsen op kunstijs Open Nederlandse kampioenschappen marathonschaatsen op natuurijs