Trappistenbier, of kortweg trappist, is bier dat door trappisten, monniken van de orde der cisterciënzers, wordt gebrouwen. Het is dus geen biersoort, zoals vaak wordt gedacht, maar een omschrijving van de herkomst. De naam "trappist" is afgeleid van de Franse abdij waaraan de trappistenorde zijn naam ontleent: abdij Notre-Dame de la Grande Trappe.
Volgens de regels van de Internationale Vereniging Trappist (IVT) zijn de voorwaarden om de naam "trappist" en het bijbehorende logo "Authentic Trappist Product" te mogen dragen de volgende: Producten moeten binnen de kloostermuren of in de onmiddellijke nabijheid van de abdij worden geproduceerd; De productie vindt plaats onder toezicht van de monniken of monialen; De opbrengsten zijn voorbestemd voor de behoeften van de kloostergemeenschap, voor solidariteit binnen de Trappistenorde, voor ontwikkelingsprojecten en caritatieve doelen.
Er zijn wereldwijd acht trappistenbrouwerijen: vijf in België, één in Nederland, één in Italië en één in Engeland.
Abdijbieren Een trappist is een abdijbier, maar niet elk abdijbier is een trappist. Zo is Leffe een bekend abdijbier maar geen trappist. Abdijbieren die de titel van trappist niet dragen, zijn bieren die wel aan een abdij verbonden zijn (vaak alleen in naam), maar niet door Trappisten monniken of door hun directe medewerkers worden gebrouwen of waar niet een monnik in de raad van bestuur zit. Soms bevindt de brouwerij zich in het klooster, soms op het domein maar niet in het klooster, soms elders. Er wordt soms gebruikgemaakt van het oude abdij-recept maar in veel gevallen gaat het om geheel nieuwe bieren. Wel wordt er vaak onder licentie van de abdij gebrouwen, wat inhoudt dat de monniken toestemming moeten geven voor elke nieuwe reclamecampagne, elk nieuw gebrouwen bier, elk nieuw etiket, etc. Hiervoor ontvangen de abdijen jaarlijks een percentage van de winst die de monniken zelf weer gebruiken voor hun eigen levensonderhoud, onderhoud van de abdij en natuurlijk voor de goede doelen die zij steunen. Ook als een bier wel door monniken of onder toezicht daarvan wordt gebrouwen, of in een abdij wordt gebrouwen, is het nog niet per definitie een trappistenbier. Er moet sprake zijn van monniken van de orde der cisterciënzers van de strikte observantie.
Erkende trappistenbieren Er zijn anno 2026 acht trappistenbieren die de naam en het logo "Authentic Trappist Product" (ATP) voeren: vijf Belgische, één Nederlandse, één Italiaanse en één Engelse:
"Chimay" van de Abdij Notre-Dame de Scourmont in Chimay, België "La Trappe" van de Abdij Koningshoeven in Berkel-Enschot, Nederland "Orval" van de Abdij Notre-Dame d'Orval in Villers-devant-Orval, België "Rochefort" van de Abdij Notre-Dame de Saint-Rémy in Rochefort, België "Tre Fontane" van de Abdij Tre Fontane in Rome, Italië "Tynt Meadow Trappist Ale" van de abdij van Mount Saint-Bernard in Coalville (Leicestershire), Verenigd Koninkrijk "Westmalle" van de Abdij van Onze-Lieve-Vrouw van het Heilig Hart in Westmalle, België "Westvleteren" van de Sint-Sixtusabdij in Westvleteren, België
La Trappe heeft van 1999 tot 2005 het logo niet gevoerd. Volgens de Internationale Vereniging Trappist heerste er toen onduidelijkheid over de authenticiteit, omdat de abdij Koningshoeven een samenwerkingsovereenkomst met het commerciële Bavaria-concern was aangegaan.
Het bier 'Tre Fontane' van de gelijknamige abdij in Rome, Italië is begin mei 2015 officieel erkend als 'Authentic Trappist Product'.
Op 6 maart 2017 trad de Britse abdij van Mount Saint-Bernard in Coalville (Leicestershire) toe tot de IVT. In 2017-2018 werd een brouwerij gebouwd in de abdij en vanaf 9 juli 2018 kwam Tynt Meadow Trappist Ale, een donker bier, op de markt. Op 17 september 2018 kreeg het bier het officiële ATP-label en werd zo (op dat moment) het twaalfde officiële trappistenbier in de wereld.
Niet erkende trappistenbieren Sinds juni 2011 brengt ook de Franse Abdij op de Katsberg in Godewaarsvelde een trappistenbier op de markt, Mont des Cats. Dit krijgt echter niet het logo "Authentic Trappist Product" omdat het niet ter plaatse maar bij Chimay wordt gebrouwen.
Op 16 maart 2016 werd het eerste Spaanse trappistenbier op de markt gebracht, Cardeña Tripel door het Monasterio de San Pedro de Cardeña. Het trappistenklooster is sinds december 2014 lid van de "Internationale Vereniging Trappist". Het bier wordt gebrouwen in de Fabrica de Cervezas MarPal in Madrid en niet binnen de muren van het klooster en krijgt dus voorlopig niet het logo "Authentic Trappist Product".
Voormalig trappistenbier In januari 2021 verloor "Achel" van de Sint-Benedictusabdij te Hamont-Achel het Authentic Trappist Product-label, aangezien het brouwproces niet langer onder toezicht van monniken gebeurde. Het bier bleef tot 25 januari 2023 wel een trappist aangezien de Sint-Benedictusabdij ressorteerde onder de abdij van Westmalle, maar verloor ook deze titel door verkoop van de abdij aan de ondernemer Jan Tormans.
In het Nederlandse Zundert hebben de monniken van de Abdij Maria Toevlucht op 29 november 2013 hun bier, 'Zundert', voorgesteld. Dat bier kreeg op 10 december 2013 het ATP-logo en werd zo het tweede Nederlandse trappistenbier. De trappistenbrouwerij van "Zundert" van de Abdij Maria Toevlucht in Zundert is in augustus 2025 gesloten.
De monniken van de Amerikaanse Saint Joseph's Abbey in Spencer, een dorpje in Massachusetts in de buurt van Boston, startten in 2013 met het brouwen van een trappistenbier Spencer trappist Ale. Dit bier kreeg ook op 10 december 2013 het ATP-logo. Op 14 mei 2022 kondigde Saint Joseph's Abbey aan hun brouwerij te gaan sluiten. Hiermee komt een einde aan de enige trappistenbrouwerij buiten Europa. De resterende Spencer trappistenbieren werden uitgeleverd zolang de voorraad strekte.
In februari 2012 lanceerde Stift Engelszell gelegen in Engelhartszell an der Donau, het enige trappistenklooster in Oostenrijk, Engelszell als eerste trappistenbier gebrouwen in de brouwerij. Sinds april 2012 is dit bier op de markt en vanaf oktober 2012 draagt het het ATP logo. In februari 2025 verlieten de laatste (hoogbejaarde) monniken de abdij waardoor het ATP-label kwam te vervallen.
Overzicht van de trappistenbieren (met ATP-label) thumb|300px|10 ATP erkende trappistenbieren en 2 trappistenbieren (maart 2021) thumb|300px|De flesjes van bijna alle trappistenbieren (m.u.v. Spencer-2017) miniatuur|Alle 11 ATP erkende trappistenbieren en 1 trappistenbier (maart 2021)
Brouwerij Land jaar Bier Alcohol Soort OpmerkingAbdij Notre-Dame de Scourmont2025Chimay 1756,5%Belgian BlondeBeperkte oplage op vat (20 Liter) voor horeca. Naar aanleiding van 175 jaar bestaan van de abdij.2021Chimay Groen10%Belgian Strong Golden AleReïteratie van het jubileumbier uit 20121954 Chimay Blauw 9% Belgian Strong Dark Ale (75cl Grande Réserve)2015Chimay Goud 4,8% Patersbier 2015 Grande Réserve hergist op vaten 10,5% Belgian Strong Dark Ale Zie volgende tabel voor de varianten1948 Chimay Rood 7% Belgian Dubbel (75cl Première) Eenmalig ook gerijpt op vat uitgebracht1966 Chimay Tripel 8% Belgian Tripel (75cl Cinq Cents)Abdij Notre-Dame d'Orval1932 Orval 6,2% Pale Ale - Belgian Orval Vert (Petit Orval) 4,2% Patersbier Enkel te koop aan de brouwerij Abdij Notre-Dame de Saint-Rémy 1899 Rochefort 6 7,5% Belgian Dubbel1955 Rochefort 8 (Spéciale) 9,2% Belgian Strong Dark Ale1949 Rochefort 10 (de Merveille) 11,3% Belgian Quadrupel 2021Rochefort Triple Extra8,1%Belgian Tripel Abdij van Onze-Lieve-Vrouw van het Heilig Hart 1926 Westmalle Dubbel 7% Belgian Dubbel 2025 Westmalle Duo 7,2% Blend van Tripel (60%) en Extra (40%) Enkel op vat, (voorlopig) gelimiteerde editie à 5.000 vaten2018 Westmalle Extra 4,8% Patersbier 1934 Westmalle Tripel 9,5% Belgian Tripel Sint-Sixtusabdij van Westvleteren1992 Westvleteren 8 8% Belgian Dubbel Enkel te koop aan de brouwerij1992 Westvleteren 12 10,2% Belgian Quadrupel Enkel te koop aan de brouwerij1999Westvleteren Blond 5,8% Belgian Blonde Enkel te koop aan de brouwerij Abdij Koningshoeven 1999 La Trappe Blond 6,5% Belgian Blonde 2004La Trappe Bockbier 7% Bock - Single / TraditionalSeizoensbier1980 La Trappe Dubbel 7% Belgian Dubbel2024 La Trappe Epos 0% Laagalcoholisch bier2009La Trappe Isid'or 7,5% Belgian Strong Golden Ale2021La Trappe Nillis0%Laagalcoholisch bier2010La Trappe Puur 4,7% Pale Ale - BelgianBiologisch gebrouwen1991La Trappe Quadrupel 10% Belgian Quadrupel 2010La Trappe Quadrupel Oak Aged 10% Belgian Quadrupel Zie volgende tabel voor de varianten1980 La Trappe Tripel 8% Belgian Tripel2003 La Trappe Witte Trappist 5,5% Wheat Beer - Witbier Abdij van Mount Saint-Bernard2018Tynt Meadow7,4%Strong Ale - English2024Tynt Meadow Blond5,0%Abbazia delle Tre Fontane2018 Tre Fontane Scala Coeli 6,5%Belgian Blonde2019 Tre Fontane Sinergia '19 7,3% IPA - American Collaboratie met Saint Joseph's Abbey (Spencer)2021Tre Fontane Sinergia '217,5%Belgian DubbelCollaboratie met Abbaye Notre-Dame de Saint-Rémy (Rochefort) en Brouwerij der Trappisten van Westmalle2024 Tre Fontane Tertia5,0%Enkel verkocht in de abdijwinkel van de abdij2015 Tre Fontane Tripel8,5% Tripel