Herstel (vertaling van het Engelse recovery) is een begrip uit de psychiatrie. Er kan onderscheid gemaakt worden tussen klinisch herstel, sociaal of maatschappelijk herstel en persoonlijk herstel. In de praktijk wordt het onderscheid tussen deze drie benaderingswijzen niet altijd expliciet gemaakt. Deze drie vormen van herstel beïnvloeden elkaar aanhoudend. In dit verband introduceerde de cliëntenbeweging the dignity of risk: mensen met beperkingen hebben het recht en de kracht om risico's te nemen in hun herstel.Netwerkpsychiatrie. Samenwerken aan herstel en gezondheid. (2020) Mulder, N. e.a. p. 42
Drie benaderingswijzen Men spreekt over behandeling als men gericht is op klinisch herstel. Bij behandeling veronderstelt men een stoornis en werkt men toe naar het terugdringen van die stoornis vooral door het verminderen van de symptomen.
Men spreekt over rehabilitatie als niet de behandeling van de stoornis centraal staat, maar de gevolgen van de stoornis op het functioneren in het dagelijkse leven. Rehabilitatie richt zich op het vergroten van het activiteitenrepertoire en op participatie, met het oog op maatschappelijk herstel.
De benaderingswijze die gericht is op persoonlijk herstel benadrukt de eigen ervaring van de persoon die lijdt onder de psychische aandoening.
Hersteldefinitie Een definitie van herstel die voor 70% aansluit bij de persoonlijke herstelervaringen van mensen met ernstige psychische problemen staat bekend onder de afkorting CHIME-D.https://kenniscentrumphrenos.nl/kennisproduct/in-begin-herstelproces-ervaren-mensen-meer-problemen-dan-chime-toont/ In begin herstelproces ervaren mensen meer problemen dan CHIME toont, geraadpleegd 19-11-2025 Connectedness (verbinding vinden) Hope (hoop hebben) Identity (een gewaardeerde sociale rol hebben) Meaning (betekenis kunnen geven aan wat je meemaakt) Empowerment (vertrouwen krijgen) Difficulty (herstellen gaat niet zonder moeilijkheden)
Herstelbeweging Uit Boston in de Verenigde Staten is de herstelbeweging afkomstig die zich deels afzet tegen de gangbare psychiatrische denkbeelden. Ze is ontstaan omdat volgens sommige patiënten medici te veel blijven steken in het 'medische model'. Ze zouden vooral gericht zijn op diagnosticering en stabilisatie van de patiënt. De beweging onderstreept dat niet alle ernstige psychiatrische aandoeningen chronisch en blijvend zijn. Ook in Nederland vindt de herstelbeweging binnen de psychiatrie enige opgang.
William Anthony, directeur van het Boston Center for Psychiatric Rehabilitation en leidinggevende in het onderzoek naar herstel,The Essential Guide to Psychiatric Rehabilitation Practice1 gaf in 1993 de volgende veelgebruikte definitie van herstel bij een psychiatrische aandoening volgens de herstelbeweging:
Literatuur
Mulder, N., Weeghel, J. van., Delespaul, Ph. e.a. (2020) Netwerkpsychiatrie. Samenwerken aan herstel en gezondheid. Boom Uitgevers, Amsterdam
Categorie:Psychiatrie