Antonius (Ton) Loontjens (Maastricht, 19 november 1922 - Goes, 13 november 2010) was een Nederlandse marinier en Engelandvaarder.
Levensloop Ton Loontjens was het oudste kind in een Maastrichts gezin met acht kinderen. Op zijn veertiende verliet hij de school om zijn ouders om het gezin, dat het niet breed had, door de crisis van de jaren 1930 te helpen. Zijn vader was kraanmachinist op de cementfabriek, zijn moeder werkte bij de sigarenfabriek. Loontjens had zwaar en vies werk, toen hij op 17-jarige leeftijd een advertentie zag van het Korps Mariniers.
Korps Mariniers De keuring bij de marinierskazerne in Rotterdam was een teleurstelling, omdat hij een centimeter te kort bleek om als marinier te mogen dienen. Alhoewel hij niet muzikaal was, maakte hij wel kans om bij de Tamboers en Pijpers van het korps te komen. Hij tekende in februari 1940 voor zes jaar en kreeg daarbij in ieder geval drie maanden lang de basisopleiding voor marinier.
De Duitse invasie van Nederland en snelle Nederlandse overgave in mei 1940 doorbrak zijn plannen. Hij werd een krijgsgevangene en moest puin ruimen. Later werd hij met twee anderen als bewaker naar de militaire detentie-inrichting Nieuwersluis overgeplaatst. Van daar werd hij overgeplaatst naar Utrecht en tewerkgesteld bij de brandweer van de NS. In Utrecht werd hij aangesproken door Johannes Jansen, hoofd van een verzetsgroep die kort daarvoor door de Duitsers was opgerold. Jansen wilde naar Engeland uitwijken en vroeg Loontjens om hulp.
Engelandvaart Loontjens besloot de overtocht te wagen met een groep mensen die hij nauwelijks kende: Johannes Jansen, de 24-jarige ex-sergeant Theo Daalhuyzen, Gerardus van Asch, Abraham en Greta Levi uit Assen, Walrave van Krimpen, twee lichtmatrozen Adriaan van der Craats en Jan Bastiaan. Zij slaagden erin met een motorvlet van de Zuid-Hollandse Redding Maatschappij (ZHRM) vanuit de Berghaven in Hoek van Holland te ontsnappen.
Op zee ontdekten ze dat de bougies verwijderd waren en de motor niet kon starten. Na lang zoeken bleken de bougies aan boord verstopt te zijn, zodat de motor hersteld kon worden. Alle negen opvarenden werden zeeziek en na de eerste dag was er geen drinkwater meer. Na 68 uren kwamen zij bij Reculver in het graafschap Kent aan wal.
Opleiding tot commando Vervolgens werden ze twee weken lang in de Patriotic School door Oreste Pinto(1889-1961) ondervraagd. Allen werden betrouwbaar gevonden en vrijgelaten. Loontjens werd op de thee gevraagd door koningin Wilhelmina waar hij door Van 't Sant aan haar werd voorgesteld.
Uiteindelijk kreeg hij een commando-opleiding in Achnacarry, Schotland en werd hij bij de Nr. 2 Dutch Troop in Zuid-Engeland geplaatst. Daar werden veel landingstrainingen gehouden. In 1943 werd hij overgeplaatst naar North Carolina en in 1944 door kolonel de Bruyne met 100 man weer teruggehaald naar Engeland om per eind april in Dovercourt deel uit te maken van de Prinses Irene Brigade (PIB).
De anderen Walrave van Krimpen (1894) kwam om nadat zijn schip was getorpedeerd. Hij liet een vrouw en vijf kinderen achter. Abraham Levi (1910) kwam bij de PIB, raakte zwaargewond en overleefde de oorlog niet. Greta Cato Levi-Mendels (1910), zijn echtgenote, keerde na de oorlog met baby terug naar Nederland. Gerardus van Asch (1922), een 19-jarige machinebankwerker. Jan Bastiaan (1920), lichtmatroos. Adriaan van der Craats (1921), lichtmatroos. Theo Daalhuyzen (1917), ex-sergeant. Jan Jansen (1917) werd in Londen tot spion opgeleid en meermalen met een onderzeeër bij Petten afgezet en weer opgehaald.
Na de oorlog miniatuur|Ton Loontjens (rechts) tijdens de presentatie van zijn boek (2004) Loontjens diende ook in Nederlands-Indië en Nederlands-Nieuw-Guinea. Terug in Nederland was hij vooral instructeur bij het Korps Mariniers. Hij woonde in Driebergen. In 2004 publiceerde hij het boek Eens marinier altijd marinier (Bakker, Amsterdam, 2004, ). Hij overleed in november 2010 in een hospice in Goes.
Onderscheidingen Bronzen Kruis Chevalier de la Legion d'Honneur (overhandiging 1 juni 2004, Den Haag)
Zie ook Lijst van Engelandvaarders
Bronnen
Categorie:Engelandvaarder Categorie:Nederlands militair in de Tweede Wereldoorlog Categorie:Prinses Irene Brigade