Guangzhou of Kanton is een miljoenenstad en stadsprefectuur in het zuiden van China. Het is de provinciehoofdstad van de provincie Guangdong. Guangzhou heeft een geschiedenis van meer dan 2000 jaar.
De stad zelf heeft 18,7 miljoen inwoners (2020). Guangzhou vormt het bestuurlijke en culturele hart van de Parelrivierdelta, een regio die sinds begin jaren 90 een explosieve bevolkingsgroei heeft gehad, waardoor diverse miljoenensteden zijn samengesmolten tot één mega-stadsgebied van 73,6 miljoen inwoners. Dit wordt door diverse instanties beschouwd als de grootste stad, agglomeratie of metropool ter wereld.
Sinds 2005 is het een van de vijf nationale centrale steden. De stad ligt 120 km ten noordwesten van Hongkong en 145 km ten noorden van Macau. Guangzhou's geschiedenis gaat terug tot omstreeks 200 jaar voor Christus. De stad was een eindpunt van de Zijderoute.
De internationale naam van de stad was oorspronkelijk Canton, waaruit de Nederlandse naam "Kanton" is voortgekomen. Hiervan is ook de naam afgeleid voor de aldaar gesproken taal, het Kantonees. Guangzhou is bekend om zijn jaarlijkse Canton Fair, de oudste en grootste handelsbeurs in China. De Kantonese keuken is een van de beroemdste en populairste regionale keukens van China. Het symbool en de toeristische attractie van de stad is de 600 meter hoge Canton Tower.
Guangzhou moderniseert snel en heeft inmiddels het op vier na grootste aantal wolkenkrabbers ter wereld. De haven is in 2022 de op vier na grootste van de wereld. Ook de Internationale luchthaven Guangzhou Baiyun behoort tot de drukste luchthavens van de wereld.
Geschiedenis De vroege geschiedenis van Guangzhou begint als Panyu, een nederzetting in het zuiden van China, in de regio Lingnan. Tijdens de Qin-dynastie (221–207 v.Chr.) werd Panyu de hoofdstad van de prefectuur Nanhai. Na de val van de Qin maakte generaal Zhao Tuo het gebied tot kern van het onafhankelijke rijk Nanyue.
In 111 v.Chr. werd Nanyue door de Westelijke Han-dynastie ingelijfd. Vanaf dat moment groeide Panyu uit tot een belangrijk bestuurs- en handelscentrum in Zuid-China. De ligging aan de Parelrivier maakte het al vroeg geschikt als knooppunt voor regionaal en later ook maritiem handelsverkeer.
De naam “Guangzhou” kwam later in gebruik: volgens historische overzichten werd Panyu in 226 n.Chr. de zetel van de prefectuur Guang, waaruit de stadsnaam Guangzhou is ontstaan.
Vanaf ongeveer de 3e eeuw n.Chr. werd Guangzhou een echte poort voor buitenlandse invloed. In latere eeuwen kwamen er Arabische, Perzische en daarna Europese kooplieden. Daardoor kreeg de stad een uitzonderlijke rol in de maritieme handel van China.
De Portugezen waren in 1514 de eerste Europeanen die Guangzhou bereikten via de zee. De Portugezen hadden het monopolie op de handel in China, totdat de Nederlanders arriveerden in de 17e eeuw. In 1728 opende de VOC een factorij in Guangzhou. In de periode dat het Kantonsysteem (1757-1842) fungeerde, waren de Dertien Factorijen in Guangzhou de enige plaats waar buitenlanders handel mochten drijven met China. Na de Eerste Opiumoorlog (1839-1842) werd Guangzhou een van de vijf havens die opengesteld werden voor buitenlandse handelaren.
Klimaat
Bestuurlijke indeling
300px
Guangzhou is verdeeld in negen districten en twee stadsarrondissementen. naamChineespinyinInwonerskm2inw/km2districtenYuexiu越秀区Yuèxiù Qū1.038.64333.830.729Liwan荔湾区Lìwān Qū1.238.30559.120.953Haizhu海珠区Hǎizhū Qū1.819.03790.420.122Tianhe天河区Tiānhé Qū2.241.82696.323.272Baiyun白云区Báiyún Qū3.742.991795.84.730Huangpu黄埔区Huángpǔ Qū1.264.447484.22.612Huadu花都区Huādu Qū1.642.360970.01.693Panyu番禺区Pānyú Qū2.658.397529.95.016Nansha南沙区Nánshā Qū846.584783.91.080stadsarrondissementenZengcheng增城市Zēngchéng Shì1.466.3111.616907.1Conghua从化市Cónghuà Shì717.6841.975363.5Totaal18.676.6057.4342.512
Demografie In de stad zelf wonen 18.7 miljoen inwoners (volkstelling 2020). Een stijging van 6 miljoen (en 47%) t.o.v. de volkstelling in 2010. Het is een van de snelstgroeiende steden ter wereld.
Het verstedelijkte gebied rondom Guangzhou (Parelrivierdelta) omvat de miljoenensteden Shenzhen, Dongguan, Foshan, Zhongshan, Huizhou en Jiangmen. In totaal heeft Guangzhou met alle aangrenzende steden 73,6 miljoen inwoners en is het daarmee veruit de grootste agglomeratie of metropool ter wereld.
Jaar Inwoners 700 200.000 800 200.000 1300 150.000 1400 150.000 1500 150.000 1600 180.000 1700 200.000 1800 800.000 1900 1.600.000https://pure.knaw.nl/ws/files/8633887/Urbanization_in_China_ca._1100_C1900.pdf 1950 2.567.645 1960 3.683.104 1970 4.185.363 1980 5.018.638 1990 5.942.534 2000 9.942.022 2010 12.701.948 2020 18.676.605 Een meerderheid van de inwoners van Guangzhou spreekt het lokale dialect Guangzhouhua, dat door de Kantonezen als Standaardkantonees wordt beschouwd. Een zeer klein deel van de bevolking behoort tot het vissersvolk Tanka.
Sport De stad heeft meerdere grotere stadions, waaronder Olympic Sports Stadium (capaciteit 80.000), Greater Bay Area Stadium (capaciteit 60.000), Tianhe Stadium (capaciteit 58.500), University Stadium (capaciteit 39.500) en Yuexiusha Stadium (capaciteit 33.000). In 2020 is de bouw begonnen van een megastadion met het uiterlijk van een lotusbloem en een capaciteit van 100.000 supporters. Het zou de thuisbasis worden van de toen zeer succesvolle voetbalclub Guangzhou Evergrande. Mede doordat deze club degradeerde en in financieel zwaar weer kwam, werd de bouw gestaakt. Inmiddels is de bouw weer hervat maar krijgt het een minder spectaculair uiterlijk en een capaciteit van 75.000 plaatsen.
De Greater Bay Arena is een nieuw indoor stadion met 20.000 zitplaatsen. De Guangzhou International Sports Arena is een indoor stadion met 18.000 zitplaatsen, hier worden ook vaak concerten gegeven. Het Guangzhou Gymnasium met 11.468 zitplaatsen was in 2019 de locatie van de FIBA Basketball World Cup. Van 12 tot en met 27 november 2010 werden in Guangzhou de 16e Aziatische Spelen gehouden. In hetzelfde jaar organiseerde het de eerste Asian Para Games van 12 tot 19 december. Samen waren dit de belangrijkste sportevenementen die de stad ooit organiseerde.
In de jaren 2010 werd Guangzhou Evergrande een Chinese voetbalgrootmacht, met acht nationale titels tussen 2011 en 2019. Het team won ook de AFC Champions League in 2013 en 2015.
Openbaar vervoer Sinds 28 juni 1997 is de Metro van Guangzhou in bedrijf. Het metrosysteem bestaat momenteel uit 19 lijnen, 399 stations, 814 treinen en 780 km aan spoor. Jaarlijks vervoert het systeem 3 miljard reizigers.
Stedenbanden 250px|rechtop|Canton Tower Arequipa (Peru), sinds 27 oktober 2004 Auckland (Nieuw-Zeeland), sinds 1989 Bari (Italië), sinds 1986 Birmingham (Verenigd Koninkrijk), sinds 2006 Bristol (Verenigd Koninkrijk), sinds 2001 Dubai (Verenigde Arabische Emiraten) Durban (Zuid-Afrika), sinds 2000 Frankfurt am Main (Duitsland), sinds 11 april 1988 Fukuoka (Japan), sinds 1979 Gwangju (Zuid-Korea), sinds 1996 Jekaterinenburg (Rusland), sinds 10 juli 2002 Linköping (Zweden), sinds 1997 Los Angeles (Verenigde Staten), sinds 2 maart 1982 Lyon (Frankrijk), sinds 1988 Manilla (Filipijnen), sinds 1982 Rotterdam (Nederland), sinds 18 november 2010 Tampere, (Finland) Sydney (Australië), sinds 1986 Vancouver (Canada), sinds 1985
Geboren in Guangzhou Ieoh Ming Pei (1917-2019), Chinees-Amerikaans architect Chor Yuen (1934-2022), filmregisseur, scriptschrijver en acteur Patrick Tse Yin (1936-2026), acteur Johnny Chan (1957), pokerspeler Liu Xiang (1996), zwemster Fan Zhendong (1997), tafeltennisser
Externe links Website van de stad Guangzhou (gearchiveerd) Website Guangzhou Visit Guang Zhou (gearchiveerd)
Categorie:Hoofdstad van een Chinese provincie Categorie:Oud-Chinese stad