De adenohypofyseEverdingen, J.J.E. van, Eerenbeemt, A.M.M. van den (2012). Pinkhof Geneeskundig woordenboek (12e druk). Houten: Bohn Stafleu Van Loghum. of hypofysevoorkwab is het voorste deel van de hypofyse, dat tevens het grootste deel van de hypofyse vormt. De adenohypofyse speelt een sturende rol bij allerlei lichamelijke processen zoals stress, groei en voortplanting.
De adenohypofyse ontstaat uit de adenohypofysaire placode. De neurohypofyse ontstaat daarentegen uit het neuro-ectoderm.
De adenohypofyse scheidt peptidehormonen af, waardoor onder meer het functioneren van de bijnier, lever, botten, schildklier en gonaden wordt geregeld. De adenohypofyse wordt zelf aangestuurd vanuit de hypothalamus en door middel van tegenkoppeling vanuit de doelorganen.
Disfunctie van de adenohypofyse manifesteert zich in de vorm van over- of onderproductie van peptidehormonen. Prolactinoom is een hypofysetumor waardoor te veel prolactine wordt geproduceerd. Het syndroom van Sheehan is een voorbeeld van een aandoening waarbij de adenohypofyse te weinig peptidehormonen aanmaakt.
Beschrijving De adenohypofyse bestaat uit drie afzonderlijke delen: De pars distalis, het grootste deel waar de meeste hormonen worden afgescheiden. De pars tuberalis, een buisachtige schede die zich vanuit het verlengde van de pars tuberalis om het infundibulum heen wikkelt. Over de functie hiervan is weinig bekend. De pars intermedia, het gedeelte dat de overgang vormt van de adenohypofyse naar de neurohypofyse. Bij mensen is dit onderdeel zeer klein of zelfs volledig afwezig.
Belangrijkste afgescheiden hormonen hormoon andere namen symbool/symbolen structuur afscheidende cellen doel effect adrenocorticotropisch hormoon corticotropine ACTH polypeptide corticotrofen bijnier afscheiding van glucocorticoïden bèta-endorfine polypeptide corticotrofen opiaatreceptoren verminderen van pijn thyreoïdstimulerend hormoon thyreotropine, thyreotroof hormoon TSH glycoproteïne thyreotrofen schildklier afscheiding van schildklierhormonen follikelstimulerend hormoon - FSH glycoproteïne gonadotrofen gonaden groei van het voortplantingssysteem luteïniserend hormoon lutropine, interstitiële-cellenstimulerend hormoon LH, ICSH glycoproteïne gonadotrofen gonaden productie van geslachtshormonen groeihormoon somatotropine, somatotroop hormoon GH, STH polypeptide somatotrofen lever, vetweefsel stimuleert de groei en stofwisseling van lipide en koolhydraten prolactine lactogeen hormoon PRL polypeptide lactotrofen en mammotrofen eierstokken, melkklieren afscheiding van oestrogeen en progesteron productie van melk
Categorie:Endocrien systeem