Agrigento is een stad op Sicilië, Italië en tevens hoofdstad van de gelijknamige provincie, de zuidelijkste van Italië. Tot 1927 heette de stad officieel Girgenti. De naam Agrigento werd in dat jaar door Mussolini ingevoerd en wordt aldus door sommigen met het fascisme geassocieerd. Daarom wordt in sommige contexten Girgenti nu nog gebruikt. De stad ligt op een heuvel, op enkele kilometers van de Siciliaanse zuidkust en telt ruim 59.000 inwoners (per april 2017).
Jaarlijks wordt in de lente het Amandelbloesemfeest of Festa del mandorlo in fiore gehouden.
Geschiedenis Agrigento werd in 581 v.Chr. gesticht door de Grieken onder de naam Akragas. Van 488 v.Chr. tot zijn dood in 473 v.Chr. werd de stad bestuurd door de tiran Theroon van Akragas. Agrigento zelf ligt op een heuvel; aan de monding van de San Leone rivier in de zee bevond zich de haven. Deze plek werd later San Leone genoemd.
In 406 v.Chr. werd de stad echter grotendeels verwoest door de Carthagers onder leiding van Hannibal Mago, een kleinzoon van Hamilcar Mago. Toch zijn er tot op heden nog enkele tempels bewaard gebleven. Deze zijn met name te vinden in de Valle dei Templi (vallei van de tempels). Vanaf 210 v.Chr., ten tijde van de Tweede Punische Oorlog, hoorde de stad tot de Romeinse Republiek onder de naam Agrigentum.
In de middeleeuwen was speelde de cisterciënzerinnenabdij Monastero di Santo Spirito een belangrijke rol in het culturele leven in de stad.
Archeologische vondsten
400px|Kaart van archeologische opgravingen in Agrigento ––– rivieren –––– – straten(vermoedelijke verloop) –––– – stadsmuren(vermoedelijk verloop) I–IX stadspoorten 1 Hephaistostempel 10 Basilicula 2 Kolymbéthra 11 Rotsheiligdom van Demeter 3 heiligdom van de chtonische goden met Dioscurentempelen Tempel L12 Demetertempel 4 Tempel van de Olympische Zeus 13 Hellenistisch-Romeins stadskwartier 5 Graf van Theroon en Hellenistisch-Romeinse necropool 14 San Nicola en Archeologische Museum 6 Asklepiostempel 15 Ekklesiasterion en Oratorium van Phalaris 7 Heraklestempel 16 Bouleuterion 8 Concordiatempel en vroegchristelijke necropool 17 Athenatempel, nadien de Chiesa di Santa Maria dei Greci 9 Heratempel 18 Zeustempel
Werelderfgoed
De archeologische locaties van Agrigento staan sinds 1997 op de werelderfgoedlijst van UNESCO.
Sport In 1994 organiseerde Agrigento het wereldkampioenschap wielrennen. Deze editie had een lastig parcours. De wegwedstrijd bij de elite werd gewonnen door Luc Leblanc, de tijdrit door Chris Boardman. Bij de vrouwen zegevierden Monica Valvik (wegwedstrijd) en Karen Kurreck (tijdrit). Agrigento was vijf keer aankomstplaats van een etappe in de Giro d'Italia. In 1999 was er de 'Grande Partenza', de Grote Start. De laatste twee ritwinnaars in Agrigento zijn de Italianen Riccardo Riccò (2008) en Diego Ulissi (2020).
Geboren
Gregorius II van Agrigento (559-630), bisschop van Agrigento, schrijver, heilige Ludovico Bonito (1350-1413), aartsbisschop-kardinaal, primaat van Sicilië, primaat van Corsica, primaat van Sardinië Ippolito Onorio De Luca (1849-1913), burgemeester van Agrigento, afgevaardigde, senator Luigi Pirandello (1867-1936), schrijver en Nobelprijswinnaar (1934) Calogero Vinti (1926-1997), hoogleraar wiskunde aan de universiteiten van Modena en Reggio Emilia en van Perugia Marco Ingrao (1982), Belgisch voetballer Gaetano Monachello (1994), voetballer
Externe link Gemeente Agrigento
Categorie:Hoofdstad van een Italiaanse provincie Categorie:Werelderfgoed in Italië Categorie:Oud-Griekse stad in Italië