Howard Robard Hughes jr. (Humble, 24 december 1905De geboorteplaats en -datum zijn onzeker. – Houston, 5 april 1976) was een Amerikaans piloot, filmproducent en -regisseur, vliegtuigbouwer, playboy, excentriekeling, filantroop en kluizenaar. Zijn bekendheid dankt hij vooral aan zijn verhoudingen met bekende actrices en zijn excentrieke gedrag op latere leeftijd, wat destijds breed werd uitgemeten in de pers. Daarnaast verbrak hij verschillende snelheidsrecords voor vliegtuigen en bouwde hij Trans World Airlines uit tot een van de grotere Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen. Hij was in zijn tijd een van de rijkste mensen ter wereld.
Jeugd en Hollywood thumb|links|upright|Howard Hughes in zijn kinderjaren Zijn geboorteplaats staat niet vast; volgens sommige bronnen is hij geboren in de plaats Humble en volgens andere in Houston. Zijn moeder was Allene Gano en zijn vader Howard Robard Hughes senior.Channel 4 History - Howard Hughes: A chronology - 1905 Op 25 januari 1925 noteerde hij dat hij de beste golfspeler van de wereld wilde worden, de beste piloot en de bekendste filmproducent. Zijn vader Howard R. Hughes sr. had een met diamant bezette boorkop voor het boren naar aardolie uitgevonden. Hughes senior verkocht zijn uitvinding niet, maar gaf die in bruikleen en kreeg geld voor elke keer dat de boorkop werd gebruikt.
Zijn moeder overleed in 1922, toen Hughes zestien was. Terwijl hij in 1924 studeerde aan het Rice Institute (later bekend als Rice University), overleed zijn vader. Op negentienjarige leeftijd erfde hij zo diens zeer winstgevende Hughes Tool Company.Microsoft Encarta - Howard Hughes II - Early years Hij zou via een rechter die hij kende van de golfclub hebben geregeld dat hij wettelijk als volwassene werd beschouwd.Channel 4 History - Howard Hughes: A chronology - 1924 Hij kon daardoor rechtstreeks beschikken over de 800.000 dollar die hij had geërfd. Hughes gaf zijn studie op en werd directeur van het bedrijf.
Nog datzelfde jaar verhuisde hij naar Hollywood, met Ella Rice die hij in Houston had leren kennen. Ze trouwden in 1925 (de echtscheiding volgde in 1929).IMDb - Howard Hughes - Spouse Hughes werd filmproducent. Zijn films The Racket uit 1928 en The Front Page uit 1931 werden genomineerd voor een Oscar. Hughes produceerde ook de film Hell's Angels (1930), waarvoor hij het scenario schreef en de regie deed en Scarface (1932). Voor Jane Russell liet hij een speciale push-upbeha ontwerpen. Zowel met deze film als met Scarface kreeg Hughes problemen met de Amerikaanse filmkeuring.
Hughes had verhoudingen met diverse actrices, onder wie Katharine Hepburn (twee jaar), Bette Davis, Jean Harlow en Ava Gardner. Ook met Ginger Rogers en Gloria Vanderbilt, beiden 18 jaar, heeft hij een verhouding gehad.Channel 4 History - Howard Hughes: A chronology - 1928
Hughes, piloot en vliegtuigbouwer Hughes was gedurende zijn hele leven een luchtvaartgek, een piloot en een autodidactisch luchtvaarttechnisch ontwerper. Hij begon in 1932 in Burbank de Hughes Aircraft Company, als subdivisie van de Hughes Tool Company.Channel 4 History - Howard Hughes: A chronology - 1932 Hij vestigde diverse wereldrecords en ontwierp en bouwde diverse vliegtuigen, terwijl hij aan het hoofd stond van Hughes Aircraft. Hij vestigde op 19 januari 1937 een nieuw record door in 7 uur, 28 minuten en 25 seconden van Los Angeles naar New York te vliegen en op 10 juli 1938 een nieuw record door in 91 uur rond de wereld te vliegen.Life. Howard Highes gets hero's welcome on world flight, 25 juli 1938. op Google Books. Gearchiveerd op 4 augustus 2023. In datzelfde jaar werd de Houston Municipal Airport in Houston van naam veranderd in Howard Hughes Airport, maar de naamswijziging werd teruggedraaid na protesten tegen het noemen van de luchthaven naar een nog levende persoon. De huidige naam is Houston William P. Hobby Airport.
thumb|Boeing 307 Stratoliner in Washington D.C.
William John Frye, een voormalige Hollywood stuntpiloot, die directeur werd van de luchtvaartmaatschappij Transcontinental and Western Airlines TWA, plaatste in 1938 een order voor de nieuwe Boeing 307 Stratoliner, het eerste passagierstoestel met een drukcabine. TWA werd in 1950 veranderd in Trans World Airlines. Frye haalde Hughes, die ook enthousiast was voor alles dat met vliegtuigen had te maken, over om deze aankoop te financieren. Hierdoor werd Hughes in april 1939 de grootste aandeelhouder van TWA. Gedurende de jaren veertig en vijftig bleef TWA inzetten op de meest geavanceerde vliegtuigen, voor een groot deel dankzij de interesse van Hughes in de ontwikkeling van vliegtuigen. De luchtvaartmaatschappij groeide onder zijn leiding aanzienlijk. Er staat in het Steven F. Udvar-Hazy Center van het National Air and Space Museum in Washington D.C. een Boeing 307 Stratoliner tentoongesteld. thumb|De Spruce Goose, Hercules-H4
Hughes maakte op 7 juli 1946 de eerste proefvlucht met het experimentele vliegtuig XF-11. Onderdeel van zijn vluchtplan was een rondvlucht boven Los Angeles om het nieuwe toestel te laten zien. Door een olielek ging een van de tegengesteld draaiende propellers andersom draaien. Hughes probeerde het toestel te redden door een noodlanding te maken op het golfterrein van de Los Angeles Country Club. Enkele seconden voor de landing daalde het toestel sterk en vervolgens stortte het neer in de woonbuurt rond de Country Club. Het toestel raakte drie huizen en vervolgens explodeerden de brandstoftanks waardoor een huis en het gebied eromheen in brand vlogen. Hughes kwam naast het vliegtuig terecht en werd daar door een sergeant van de Amerikaanse mariniers gered, die in het huis ernaast op bezoek was. Hughes had een sleutelbeen en zes ribben gebroken en had derdegraads brandwonden. Het letsel had tot zijn dood invloed op hem en velen schrijven zijn latere verslaving aan opiaten toe aan de hoge dosering morfine die hij na het ongeluk kreeg voorgeschreven. Zijn kenmerkende snor die hij later in zijn leven droeg was een poging om een klein litteken in zijn gezicht te verbergen.
Een van zijn grootste ondernemingen was de H-4 Hercules, bijgenaamd de Spruce Goose, de vurenhouten gans, een enorm watervliegtuig dat vlak na de Tweede Wereldoorlog werd voltooid. De Hercules maakte maar een vlucht, in 1947 met Hughes aan de stuurknuppel. Het toestel was aanvankelijk door de Amerikaanse regering besteld voor gebruik tijdens de Tweede Wereldoorlog, maar was niet op tijd klaar. Hughes werd opgeroepen om te getuigen voor een onderzoekscommissie van de senaat. Hij moest uitleggen waarom het toestel niet al tijdens de oorlog aan de United States Air Force was geleverd. De commissie ging echter uiteen zonder een eindrapport te hebben afgeleverd. Hughes wilde het contract dat hij had nakomen. Omdat de Amerikaanse regering hem vrijwel geen metaal ter beschikking stelde, bouwde hij het toestel grotendeels van berkenhout. Het vliegtuig was jarenlang in Long Beach te zien, naast de Queen Mary en werd ten slotte naar McMinnville in Oregon gebracht, waar het tegenwoordig deel in het Evergreen Aviation Museum is te zien.Hughes Flying Boat, H-4, HK-1 Spruce Goose. gearchiveerd
Hughes na de oorlog miniatuur|Hughes in 1938 In 1948 kocht Hughes de filmstudio RKO die in financiële problemen was geraakt. Hij bemoeide zich met de filmproductie en legde zelfs het filmen voor weken of maanden stil. RKO werd in 1955 verkocht; de keten van bioscopen van RKO werd afgesplitst wegens een kartelzaak.
Medio jaren 50 kwam TWA, waarin hij een meerderheidsbelang had, in financiële problemen. AVSTOP History Of Trans World Airlines (TWA), geraadpleegd op 7 januari 2016 Het luchtvaartbedrijf had te lang vastgehouden aan propellervliegtuigen en Hughes besloot de achterstand met een grote order weg te werken. Hij bestelde 130 Boeing 707 straalverkeersvliegtuigen voor 300 miljoen dollar, maar TWA had hier geen geld voor. De andere aandeelhouders kwamen in opstand en klaagden Hughes aan bij de rechter voor slecht bestuur. In 1961 kregen ze gelijk en Hughes werd verplicht de anderen schadeloos te stellen. De problemen waren hiermee niet voorbij, in 1965 stonden de twee partijen weer voor de rechter. Deze keer veroordeelde de rechter Hughes tot de verkoop van zijn aandelen TWA.
Na de oorlog bouwde Hughes zijn Hughes Aircraft om tot een bedrijf voor defensieopdrachten. Delen van het bedrijf kwamen bij McDonnell Douglas terecht en ten slotte bij Boeing toen de twee bedrijven samengingen. Het restant van Hughes Aircraft werd in 1998 aan Raytheon verkocht.
Howard Hughes Medical Institute In 1953 stichtte Hughes het Howard Hughes Medical Institute in Delaware.Howard Hughes Medical Institute Het werd opgericht voor fundamenteel biomedisch onderzoek. De bedoeling was, in Hughes' woorden, de "oorsprong van het leven zelf" te doorgronden. Door velen werd het instituut beschouwd als een soort belastingvrijhaven voor Hughes. Hij gaf al zijn aandelen in Hughes Aircraft Company aan het instituut, waardoor het defensiebedrijf een charitatieve instelling was geworden die was vrijgesteld van het betalen van belasting. Het gevolg was een langdurige juridische strijd tussen Hughes en de Amerikaanse belastingdienst die ten slotte door Hughes werd gewonnen. Na Hughes' dood in 1976 groeide het instituut uit tot een van de belangrijkste filantropische instellingen voor onderzoek op het gebied van biologie en medicijnen.
In 1957 trouwde Hughes met actrice Jean Peters.
Kort voor de presidentsverkiezingen van 1960 raakte de reputatie van Richard Nixon beschadigd door onthullingen over een bedrag van 205.000 dollar dat Hughes aan een broer van Nixon had geleend en dat nooit was terugbetaald.CBS News 60 Minutes - Watergate: 'Aviator' Connection?, 27 februari 2005
Glomar Explorer thumb|De Hughes Glomar Explorer In 1972 werd Hughes door de CIA benaderd om te helpen bij het heimelijk bergen van een Sovjet-Russische onderzeeboot die vier jaar eerder bij Hawaï was gezonken. Uit de samenwerking ontstond de Hughes Glomar Explorer, een bergingsschip dat speciaal voor deze operatie werd ontwikkeld. Nu Hughes meewerkte kon de CIA een aannemelijk klinkende cover story vertellen. Het schip van Hughes was volgens dit verhaal bedoeld voor onderwateronderzoek op zeer grote diepte en voor het winnen van mangaanknollen.
In de zomer van 1974 probeerde de Glomar Explorer de onderzeeboot te bergen. Als gevolg van een mechanisch defect in de grijper zou de helft van de onderzeeboot zijn afgebroken. Twee torpedo's met kernkoppen en enkele codeermachines voor versleutelde communicatie konden wel worden gered. Er wordt echter wel gedacht dat in werkelijkheid het hele schip werd geborgen en dat de CIA door desinformatie de Sovjets in de waan wilde brengen dat de berging grotendeels was mislukt.
De operatie, die de codenaam Project Jennifer had gekregen, raakte in februari 1975 bekend doordat inbrekers in juni 1974 geheime documenten uit het hoofdkwartier van Hughes in Los Angeles hadden meegenomen. Deze documenten hadden een rol moeten spelen in een gerechtelijk onderzoek naar Hughes, diens overname van een luchtvaartmaatschappij en een mogelijk verband tussen deze overname en de inbraak in Watergate. Hughes documenteerde alles over zijn contacten met politici en regeringsinstanties.
Hughes de kluizenaar Aan het eind van de jaren vijftig of misschien zelfs eerder, vertoonde Hughes symptomen van een obsessieve-compulsieve stoornis (OCS).Microsoft Encarta - Howard Hughes VII - Declining mental health De eens zo flitsende verschijning verdween uit het openbare leven en werd een mysterie. De media volgden geruchten over zijn verhuizingen en gedrag. Volgens diverse geruchten was Hughes terminaal ziek, of geestelijk instabiel, of zelfs dood en vervangen door iemand die zich voor hem uitgaf.