miniatuur|Pavel Haas Pavel Haas (Brno, 21 juni 1899 – Auschwitz, 17 oktober 1944) was een Tsjechische componist die tijdens de Holocaust is vermoord in het door de Duitse nationaalsocialisten opgerichte vernietigingskamp Auschwitz. Hij is vooral bekend om zijn liederen en strijkkwartetten. Zijn stijl kenmerkt zich door invloeden van volksmuziek en jazz.
Biografie Haas werd geboren in de Tsjechië stad Brno, waar hij tot zijn deportatie naar het concentratiekamp Theresienstadt heeft gewoond. Hij studeerde compositie van 1919 tot 1921 bij Jan Kunc en Vilém Petrželka. Hierna volgde hij een tweejarige masterclass bij de componist Leoš Janáček. Naast zijn werk als componist gaf hij ook compositielessen. In 1935 trouwde hij met Soňa Jakobson, met wie hij een dochter kreeg. In de Tweede Wereldoorlog werd Haas gedeporteerd naar Theresienstadt. In oktober 1944 werd hij overgebracht naar het vernietigingskamp Auschwitz, waar hij vrijwel meteen na aankomst werd vermoord door middel van een (groeps)vergassing.
Muziek Hoewel een gevolgde masterclass bij componist Leoš Janáček van grote invloed is geweest op het werk van Haas, heeft hij een zeer persoonlijke stijl ontwikkeld. Zijn muziek kenmerkt zich door invloeden uit de jazzmuziek en de Tsjechische volksmuziek. Hij schreef onder andere symfonieën, koormuziek, liederen, kamermuziek en filmmuziek voor drie films. Verder schreef hij muziek voor het theater en componeerde hij de opera Šarlatán (De Charlatan).
In 1941 werd hij gedeporteerd naar het concentratiekamp Theresienstadt. Daar schreef hij nog acht werken, waaronder de Vier Liederen op Chinese Gedichten en de Studie voor Strijkorkest.
Werken Principal publishers: Bote & Bock / Tempo / Boosey & Hawkes / Sádlo
OpusJaarTsjechische titelNederlandse vertalingOpmerkingen11918–1919Šest písní v lidovém tónuZes Liederen in Volksmuziekstijlvoor sopraan en piano; georkestreerd in 193821919–1920Tři písněDrie Liederenvoor sopraan en piano; tekst van Josef Svatopluk Machar31920Smyčcový kvartet č.1Strijkkwartet Nr.1 in c klein41919Čínské písněChinese Liederenvoor alt en piano; tekst van Kao Shi, Tsui Hao en Thu Fu51921Zesmutnělé scherzoScherzo Triste (droevig)voor orkest61923„Fata morgana“ Klavírní kvintet se sólovým zpěvákem tenorového hlasu"Fata morgana"voor piano kwintet met solo tenor; tekst van Rabindranath Tagore71925Smyčcový kvartet č.2 „Z opičích hor“Strijkkwartet Nr. 2 "Van de Apenbergen"81927VyvolenáDe Uitverkorenevoor tenor, fluit, hoorn, viool en piano; gedichten van Jiří Wolker91928–1929KarnevalCarnavalvoor mannenkoor; tekst van Dalibor Chalupa101929Dechový kvintetBlaaskwintet111931Předehra pro rozhlasOuverture voor Radiovoor orkest121932Žalm 29Psalm 29voor bariton, vrouwenkoor, kamerorkest en orgel–1933Život je pesHet Leven is een Hondmuziek voor de gelijknamige film–1934MazlíčekHet Kleine Huisdiermuziek voor de gelijknamige film131935Suita pro klavírSuite voor Piano141936ŠarlatánDe Charlatanopera in 3 akten; libretto van de componist–1937KvočnaMoeder de Henmuziek voor de gelijknamige film–1937Allegro moderatoAllegro moderatovoor piano151937–1938Smyčcový kvartet č.3Strijkkwartet Nr. 316 171939Suita pro hoboj a klavírSuite voor Hobo en Piano181940Sedm písní v lidovém tónu7 Liederen in Volksmuziekstijlvoor hoge stem en piano; tekst van František Čelakovský–1940–1941SymfonieSymfonievoor orkest; onvoltooid; orkestratie voltooid door Zdeněk Zouhar–1942Al s'fodTreur Nietvoor mannenkoor; tekst van David Shimoni–1943Studie pro smyčcový orchestrStudie voor Strijkorkest–1944 Čtyři písně na slova čínské poezie 1. Zaslech jsem divoké husy 2. V bambusovém háji 3. Daleko měsíc je domova 4. Probděná noc 4 Liederen op Chinese Gedichten 1. Ik Hoorde de Wilde Ganzen 2. In het Bamboebos 3. De Maan is Ver van Huis 4. Een Slapeloze Nachtgedichten van Wei Jing-wu, Wang-wei, Tchang Tiou-ling en Han I
Bronnen Sadie, S. (ed.) (1980) The New Grove Dictionary of Music & Musicians, [deel 8].
Externe links Pavel Haas, een korte biografie op de Boosey & Hawkes website]
Categorie:Omgekomen in concentratiekamp Auschwitz Categorie:Tsjechisch componist Categorie:Tsjechisch Holocaustslachtoffer Categorie:20e-eeuws componist