Codlemon of (8E,10E)-8,10-dodecadien-1-ol is het belangrijkste bestanddeel van het seksferomoon voor de fruitmot (in het Engels: codling moth). Het wordt geproduceerd door de vrouwtjes van de fruitmot en trekt de mannetjes aan.The Pherolist
Codlemon is een primair, onvertakt alcohol met twee trans-dubbele bindingen in de keten van twaalf koolstofatomen. De (synthetisch bereide) stof werd in 1971 door Wendell Roelofs als seksferomoon geïdentificeerdWendell Roelofs, André Comeau, Ada Hill en G. Milicevic. "Sex Attractant of the Codling Moth: Characterization with Electroantennogram Technique." Science, Vol. 174 (1971) blz. 297-299. en in 1974 werd ze bij de vrouwtjes van de fruitmot aangetoond.Morton Beroza, Barbara A. Bierl en H.R. Moffitt. "Sex Pheromones: (E,E)-8,10-Dodecadien-1-ol in the Codling Moth." Science, Vol. 183 (1974) blz. 89-90.
Toepassingen Codlemon wordt gebruikt als insecticide voor de bestrijding van de fruitmot in appel- en perenboomgaarden. Door de stof gecontroleerd vrij te zetten in de boomgaard verstoort men het paringsgedrag van de motten. Omdat de stof over de ganse boomgaard verspreid is raken de mannetjes verward en vinden ze de vrouwtjes bijna niet meer. Producten die deze verwarringstechniek gebruiken zijn onder meer RAK 3 van BASF,Etikettekst van RAK 3 (BASF) GinkoGinko Product Leaflet (Sumi Agro France) en Isomate CIsomate C Product Leaflet (Sumi Agro France) van Sumi Agro.
Een andere strategie bestaat erin de mannetjes aan te trekken naar een lokdoos van waaruit de stof wordt vrijgezet. Daar worden ze dan vastgehouden door een kleverige stof of gedood door een elektrische stroomstoot.U.S. Patent 4179839, "Device for keeping under control the population of selected species of insects" van 25 december 1979 aan Fiat Societa per Azioni. Gearchiveerd op 17 juni 2023.
Regelgeving Codlemon behoort tot de onvertakte vlinderferomonen die bij de richtlijn 2008/127/EG van 18 december 2008 zijn opgenomen in de lijst van toegelaten werkzame stoffen in de Europese Unie.Richtlijn 2008/127/EG van 18 december 2008. Publicatieblad L 344 van 20 december 2008
Zie ook Lijst van pesticiden die door de Europese Unie zijn toegelaten
Externe link IUPAC FOOTPRINT-gegevens voor codlemon
Categorie:Feromoon Categorie:Insecticide Categorie:Geconjugeerd dieen Categorie:Alcohol (stofklasse) Categorie:Milieugevaarlijke stof