thumb|Maria met kind en de heiligen Catharina, Cecilia, Barbara en Ursula Meester van de Virgo inter Virgines is de noodnaam waarmee een niet bij naam bekende Noord-Nederlandse kunstschilder wordt aangeduid die actief was in Delft en omgeving in de periode ca. 1470–1500.
Kunstenaars in de Middeleeuwen signeerden hun werk meestal niet omdat zij werden beschouwd als vaklieden. De noodnaam van de kunstenaar verwijst naar het werk De Heilige Maagd omgeven door vier heilige vrouwen, ofwel Maria met kind en de heiligen Catharina, Cecilia, Barbara en Ursula (Rijksmuseum Amsterdam). In de Nederlandse schilderkunst van de 15e eeuw was de Maagd onder Maagden (Latijn: Virgo inter Virgines) een vaak toegepast thema. Het betrof een afbeelding van Maria met kind in gezelschap van een aantal vrouwelijke heiligen die ook als maagd bekendstonden, meestal weergegeven in een afgesloten tuin, als symbool van maagdelijkheid.
Van de schilder zijn zeker 20 werken bekend, schilderijen en houtsneden in verschillende formaten, waaronder drieluiken en een veelluik, met Bijbelse of anderszins religieuze taferelen. De werken tonen een grote uitdrukking van leed en sterke gemoedsbewegingen. De vrouwenfiguren worden gekenmerkt door lange rechte neuzen en hoge voorhoofden, die destijds een mode-ideaal waren.
Werken Dit is een lijst van werken, waarschijnlijk ontstaan in het laatste kwart van de 15e eeuw, die worden toegeschreven aan de Meester van de Virgo inter Virgines of aan kunstenaars uit zijn directe omgeving. Omdat de kwaliteit van de schilderijen sterk wisselt, wordt ervan uitgegaan dat hij leiding gaf aan een vrij groot atelier.
AfbeeldingTitelDateringTechniekAfmetingen Locatie 150px Ludolfus de Saxonia: Dat boeck vanden leven ons liefs heren ihesu cristi (uitgave van Pieter van Os, 355 folio's, met 157 ingekleurde illustraties door de Meester van de Virgo inter Virgines en anderen)Châtelet 1980, p. 146 houtsnede De dood van Narcissus (toegeschreven aan de Meester van de Virgo inter Virgines)Lammertse & Giltaij, 2008, p. 258 pentekening 19 cm diameter Parijs, Musée du Louvre 150px De bewening van Christus Châtelet 1980, cat. 119D; Lammertse & Giltaij, 2008, cat. 44 1470 - 1505 olieverf op paneel 84 × 78 Madrid, Museo Nacional del Prado 150px De bewening van Christus Châtelet 1980, cat. 128; Lammertse & Giltaij, 2008, cat. 45 kort na 1482 olieverf op paneel 77 × 63,5 Edingen, Hôpital Saint-Nicolas Madonna RKD; Châtelet 1980, cat. 121 olieverf op paneel 41,5 × 27,5 Princeton, Princeton University Art Museum De geboorte van Christus Châtelet 1980, cat. 120 olieverf op paneel 96 × 78 Privécollectie (Duitsland) 150px De annunciatie met een schenker (op de achterzijde een beschadigde Aanbidding door de koningen; hoort mogelijk bij volgende: De aanbidding door de herders)RKD; Châtelet 1980, cat. 136 olieverf op paneel 94 × 71 Madrid, Casa de Alba (verzameling van de hertog van Alva) 150px De aanbidding door de herders Châtelet 1980, cat. 122 olieverf op paneel 90,5 × 68 Wenen, Kunsthistorisches Museum 150px De aanbidding door de koningen Châtelet 1980, cat. 123 olieverf op paneel 63 × 48 Berlijn, Gemäldegalerie 150px De annunciatieofDe verkondiging aan Maria Châtelet 1980, cat. 124; Lammertse & Giltaij, 2008, cat. 46 ca. 1487 olieverf op paneel 57 × 48 Rotterdam, Museum Boijmans Van Beuningen 150px Maria-altaarofTriptiek van de aanbidding door de koningen: linkervleugel (buitenzijde): De annunciatie linkervleugel (binnenzijde): De visitatie middenpaneel: De aanbidding door de koningen en de herders rechtervleugel (binnenzijde): De presentatie in de tempel rechtervleugel (buitenzijde): De kindermoord in Bethlehem Châtelet 1980, cat. 126; Lammertse & Giltaij, 2008, p. 256 olieverf op paneel middenpaneel: elk luik: Salzburg, Salzburg museum Carolino Augusteum 150px De bewening van Christus Châtelet 1980, cat. 129; Lammertse & Giltaij, 2008, p. 255 olieverf op paneel 55,2 × 56,3 Liverpool, Walker Art Gallery 150px Het kruisigingstriptiek Châtelet 1980, cat. 130; Lammertse & Giltaij, 2008, p. 32 olieverf op paneel middenpaneel: elk luik: Barnard Castle, Bowes Museum 150px GenadestoelofDe Heilige Drie-eenheid Châtelet 1980, cat. 131; Lammertse & Giltaij, 2008, cat. 49 ca. 1485-1495 olieverf op paneel 126 × 127 Zagreb, Strossmayerova galerija starih majstora 150px De kruisiging van Christus RKD; Châtelet 1980, cat. 138; Lammertse & Giltaij, 2008, cat. olieverf op paneel 78 × 58 Madrid, Museo Thyssen-Bornemisza Kruisafneming RKD olieverf op paneel 80 × 62 verblijfplaats onbekend 150px De kruisiging Châtelet 1980, cat. 132; Lammertse & Giltaij, 2008, cat. 48 ca. 1495 (?) olieverf op paneel 57 × 47 Florence, Uffizi 150px De graflegging van Christus Châtelet 1980, cat. 133; Lammertse & Giltaij, 2008, cat. 47 ca. 1495 (?) olieverf op paneel 57,8 × 45,8 Saint Louis, Saint Louis Art Museum 150px De maagd temidden van de maagden (Virgo inter virgines): Maria met kind en de heiligen Catharina, Cecilia, Barbara en Ursula Châtelet 1980, cat. 125; Henk van Os et. al. 2000, p. 76; Lammertse & Giltaij, 2008, cat. 50 ca. 1495 of later olieverf op eiken paneel 123 × 102 Amsterdam, Rijksmuseum SK-A-501 150px Sint Sebastiaan en bisschop olieverf op paneel 76,5 x 39,9 Baltimore, Walters Art Museum 150px Johannes de Doper en bisschop olieverf op paneel 76,5 x 39,9 Baltimore, Walters Art Museum buitenzijden van twee vleugels (nu gescheiden en samengevoegd): De annunciatie (atelierwerk ?)RKD; Châtelet 1980, cat. 119A; Lammertse & Giltaij, 2008, p. 259 na 1477 olieverf op paneel 85 × 69 Aken, Suermondt-Ludwig-Museum binnenzijden van twee vleugels: Nicodemus en Josef van Arimatea en Maria Magdalena en een vrouwelijk heilige (atelierwerk ?)RKD; Châtelet 1980, cat. 119B+C; Lammertse & Giltaij, 2008, cat. 259 na 1477 olieverf op paneel elk luik: Aken, Suermondt-Ludwig-Museum 150px Het Laatste Avondmaal (atelierwerk ?)RKD; Châtelet 1980, cat. 140; Lammertse & Giltaij, 2008, cat. 51 na 1480 olieverf op paneel 69,7 x 38 Madrid, Museo Thyssen-Bornemisza Passietriptiek: Kruisiging (atelierwerk ?)RKD; Châtelet 1980, cat. 127A olieverf op paneel 85 × 52 Norfolk (Virginia), Chrysler Museum of Art (voorheen: Parijs, collection Robert Lebel) 150px Passietriptiek: Bewening (atelierwerk ?)RKD; Châtelet 1980, cat. 127B olieverf op paneel 88,6 × 51 New York, Metropolitan Museum of Art 150px Passietriptiek: Opstanding (atelierwerk ?)Châtelet 1980, cat. 127C olieverf op paneel 87,5 × 51 Hartford (Connecticut), The Cartin Collection (voorheen collectie J. Goudstikker; 1960-2006: Rijksmuseum Amsterdam) 150px Soldaten uit het gevolg van de drie koningenof:Jozef van Arimathea en Nikodemus vragen Pilatus om het lichaam van Christus (atelierwerk of navolger ?), rechterluik van een triptiekRKD; Châtelet 1980, cat. 135 olieverf op paneel 77 × 39,5 Philadelphia Museum of Art
Externe link Toelichting door Henk van Os in een aflevering van AVRO's Beeldenstorm, 1997, 7:52
Literatuur
, 1980 (1988), Early Dutch Painting. Painting in the Northern Netherlands in the Fifteenth Century (vertaald uit het Frans), Lausanne, Montreux fine art publications, p. 146-155 & 231-235 (catalogus) , 2000, Nederlandse kunst 1400-1600, Zwolle, Waanders / Amsterdam, Rijksmuseum , 2008, Vroege Hollanders: Schilderkunst van de late Middeleeuwen, Rotterdam / Museum Boijmans-van Beuningen
Categorie:Nederlands kunstschilder Categorie:Noodnaam Categorie:Persoon in de Nederlanden in de 15e eeuw Categorie:15e-eeuws kunstenaar