De 15. Waffen-Grenadier-Division der SS (lettische Nr. 1) was een divisie van de Waffen-SS. De divisie werd opgericht in november 1943 uit het Lettische SS-Freiwilligen Legion, dat werd uitgebreid tot een divisie en was actief aan het Oostfront. De leden, voornamelijk Letten, waren gerekruteerd na werving van het Reichskommissariat Ostland in de Baltische staten. Hieruit werden verschillende legioenen gevormd, waaronder het Lettische SS-Freiwilligen-Legion, later dus de 15. Waffen-Grenadier-Division der SS.

Krijgsgeschiedenis Nadat het legioen was omgevormd tot een divisie werd het naar het oostfront gestuurd waar het weerstand moest bieden tegen het Russische winteroffensief. Na de chaos die ontstond toen de Duitse linies werden doorbroken en de Sovjet-Unie Letland had bezet verloren de meeste manschappen hun motivatie om door te vechten.

Hierna werd de divisie naar West-Pruisen gestuurd om uit te rusten en opnieuw op krachten te komen van het Russische offensief. In januari 1945 ging het terug naar het front thumb|left|250px|Leden van de divisie in 1943 De divisie werd op dat moment belast met de verdediging van Pommeren. Tijdens gevechten bij de Pommernwall kwam de divisie vast te zitten en werd deze gedecimeerd.

Uit angst voor Russische represailles bood de 15e divisie felle weerstand en vochten de restanten (slechts één bataljon) door tot in Berlijn. Andere onderdelen, die verspreid waren geraakt van de rest, gaven zich onder bevel van Waffen-Standartenfuhrer Vilis Janums over aan de oprukkende Amerikanen bij Güterglück.

Oorlogsmisdaden In Podgaje begingen leden van de divisie op 2 februari 1945 een oorlogsmisdaad toen ze, samen met leden van de 4. SS-Freiwilligen-Panzergrenadier-Brigade Nederland 32 soldaten van het Poolse 1e Leger in een schuur vastbonden met prikkeldraad en opsloten waarna men de schuur in brand stak.

Enkele leden van de divisie waren eerder lid van het Arājs Kommando, onder bevel van Viktors Arājs, tevens lid van de divisie, een eenheid van de Lettische Hilfspolizei, dat onder bevel stond van de Sicherheitsdienst. Het commando was verantwoordelijk voor de dood van zo'n 20.000 tot 30.000 Joden.

Wel is bekend dat vijf officieren van de divisie gediend hebben in de concentratiekampen. Dit getal bevat ook officieren die voor of na hun dienst in de divisie in de kampen en Einsatzgruppen hebben gediend.Axis History: 15. Waffen-Grenadier-Division der SS (lettische Nr. 1). Geraadpleegd op 21 oktober 2024.

CommandantenMitcham, Jr. 2007, p.59.Williamson 2004, p.16.Bender 1986, p.94. Rang Naam Begin Eind Opmerking SS-Brigadeführer en Generalmajor der Waffen-SS Peter Hansen 25 februari 1943 1 mei 1943 SS-Brigadeführer en Generalmajor der Waffen-SS Carl Friedrich von Pückler-Burghauss 1 mei 1943 17 februari 1944 SS-Oberführer der Reserve (W-SS) Nikolaus Heilmann 17 februari 1944 21 juli 1944 SS-Oberführer Herbert von Obwurzer 21 juli 1944 26 januari 1945 SS-Oberführer Eduard Deisenhofer 26 januari 1945 26 januari 1945 Terwijl hij onderweg was om het commando over te nemen, werd hij op 31 januari 1945 in Arnswalde gedood.Hij heeft nooit daadwerkelijk het commando over de divisie gevoerd. SS-Oberführer der Reserve (W-SS) Adolf Ax 26 januari 1945 15 februari 1945 SS-Oberführer der Waffen-SS Karl Burk 15 februari 1945 2 mei 1945 Stafchefs van de 15. Waffen-Grenadier-Division der SSBender 1986, p.96. Rang Naam Begin Eind Opmerking Legion-Standartenführer Artūrs Silgailis 1 maart 1943 SS-Sturmbannführer Knebel 1943 1944 SS-Haupsturmführer Hahn 1944 1944 Major Erich Wulff 1 augustus 1944 3 februari 1945 SS-Sturmbannführer Adolf Kopp 1 maart 1945 Mei 1945

Gebieden van operatiesKursietis 1999, p.263. Augustus 1943 – januari 1945: Oostfront, noordelijke sector en de Slag om Koerland Januari 1945 – mei 1945: Pommeren en Berlijn

Samenstelling Zomer 1943 Waffen-Grenadier Regiment der SS 32 Waffen-Grenadier Regiment der SS 33 Waffen-Grenadier Regiment der SS 34 Waffen-Artillerie Regiment der SS 15 Waffen-Füsilier Bataillon der SS 15 Waffen-Flak Abteilung der SS 15 Waffen-Nachrichtung Abteilung der SS 15 Waffen-Pionier Bataillon der SS 15 Waffen-Panzerjäger Abteilung der SS 15 SS-Sanitäts Abteilung 15 SS-Nachschub Truppen 15 SS-Feldpostamt 15 SS-Veterinär-Kompanie 15 SS-Wirtschafts-Bataillon 15 SS-Bau-Regiment 1 der 15. SS-Division SS-Bau-Regiment 2 der 15. SS-Division SS-Feldersatz-Bataillon 15 SS-Waffen-Feldgendarmerie-Trupp 15 SS-Kriegsberichter-Trupp

Onderscheidingen

Categorie:Waffen-SS Categorie:Duitse militaire eenheid in de Tweede Wereldoorlog