Osternienburger Land is een gemeente in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt, en maakt deel uit van de Landkreis Anhalt-Bitterfeld. Osternienburger Land telde op de peildatum van de meest recente statistiek inwoners.. Eind 2025 had de gemeente, volgens dezelfde bron, 7.880 inwoners.
Naburige gemeenten De gemeente Osternienburger Land grenst in het noorden aan Aken, dat aan de Elbe ligt. Ten noordwesten ervan ligt Nienburg (Saale) en ten westen van Osternienburger Land ligt Bernburg (Saale). Ten oost-noordoosten van Osternienburger Land ligt Dessau en ten west-zuidwesten ervan Köthen (Anhalt); een gedeelte van de gemeente ligt echter om Köthen heen. Ten zuidoosten van Osternienburger Land ligt de gemeente Südliches Anhalt.
Ortsteile De gemeente, die sedert 2010 een eenheidsgemeente is, bestaat uit een groot aantal plattelands- en voormalige bruinkoolmijndorpen. Ze telt 25 Ortsteile, gegroepeerd in 14 Ortschaften.
Volgens artikel 15, lid 1, van de in 2010 ingegane Hauptsatzung (hoofdgemeenteverordeningDeze kan worden gedownload via de website van de gemeente.), zijn dit:
Ortschaft Chörau, alleen bestaande uit het gelijknamige Ortsteil; 8 km O; 208 inwoners; Ortschaft Diebzig, alleen bestaande uit het gelijknamige Ortsteil; 13 km NW; 223 inw.; Ortschaft Dornbock, bestaande uit de Ortsteile Dornbock en Bobbe; 12 km NW; 217, respectievelijk 67 inw.; Ortschaft Drosa, alleen bestaande uit het gelijknamige Ortsteil; 9 km W; 547 inw.; Ortschaft Elsnigk, bestaande uit de Ortsteile Elsnigk en Würflau; 1,5 km O; 582, resp. 83 inw.; Ortschaft Großpaschleben, bestaande uit de Ortsteile Großpaschleben en Frenz; 2 km WNW van Köthen; 592, resp. 171 inw.; Ortschaft Kleinpaschleben, bestaande uit de Ortsteile Kleinpaschleben en Mölz; 6 km WNW van Köthen; 661, resp. 84 inw.; Ortschaft Libbesdorf, bestaande uit de Ortsteile Libbesdorf (8 km OZO) en Rosefeld (5 km O); 191, resp. 156 inw.; Ortschaft Micheln, bestaande uit de Ortsteile Micheln, Klietzen en Trebbichau; resp. 268, 102 en 275 inw.; 3 (Trebbichau) à 4 (Micheln) km NW; Ortschaft Osternienburg, bestaande uit de Ortsteile Osternienburg, Pißdorf (1 km W) en Sibbesdorf; resp. 1.585, 101 en 48 inw.; Ortschaft Reppichau, alleen bestaande uit het gelijknamige Ortsteil; 5 km ONO; 441 inw.; Ortschaft Trinum, alleen bestaande uit het gelijknamige Ortsteil; 4 km WNW van Köthen; 349 inw.; Ortschaft Wulfen, alleen bestaande uit het gelijknamige Ortsteil; 7 km W; 965 inw.; Ortschaft Zabitz, bestaande uit de Ortsteile Maxdorf, Zabitz en Thurau; respectievelijk 5, 4 en 3 km NW van Köthen; resp. 128, 200 en 71 inw..
De aanduiding: 8 km O betekent: 8 kilometer ten oosten van het dorp Osternienburg. Als een aantal inwoners is vermeld, betreft dit het aan de 14 gemeentelijke webpagina's over de Ortschaften vermelde cijfer per 31 december 2022 (gemeentetotaal: 8.395 personen).
In het dorp Osternienburg is het gemeentebestuur gevestigd. Te Wulfen en Kleinpaschleben zijn dependances aanwezig, die echter op slechts één middag per maand geopend zijn, voor o.a. de aangifte van geboortes, overlijdens, huwelijken en verhuizingen.
Geografie en infrastructuur
Osternienburger Land ligt in een vlak gebied ten zuiden van het dal van de Elbe, met boerenland, en ten oosten van de gemeente ook wat bos.
De Bundesstraße 185 Köthen-Dessau loopt door de gemeente. Onder andere Groß- en Kleinpaschleben liggen ten westen van Köthen, aan de Bundesstraße 6 richting Bernburg. De korte Bundesstraße 187a Aken-Köthen loopt in de gemeente van noord naar zuid door het noordwesten van Osterniendorf en door de dorpjes Pißdorf en Porst, waar hij op de B185 uitkomt.
In het al in 1840 geopende station Köthen beginnen vier spoorlijnen, die door de gemeente Osternienburger Land lopen: het noordelijke gedeelte van de spoorlijn Maagdenburg - Leipzig, die te Wulfen een spoorweghalte heeft; de ruim 21 km lange spoorlijn naar Dessau Hauptbahnhof, die in de gemeente een stopplaats heeft te Elsnigk, 8 km ten oosten van Köthen; vroeger had ook Osternienburg, 2 km verderop, een halte aan deze lijn, maar die is in 2022 opgeheven. een 12,5 km lang spoorlijntje naar Aken (Elbe), waar sedert 2007 geen passagierstreinen meer overheen rijden; op deze lijn was tot die tijd een stationnetje aanwezig te Micheln-Trebbichau. een 44,5 km lange spoorlijn naar Bernburg en Aschersleben; op 7,5 km ten westen van station Köthen is een spoorweghalte bij Großpaschleben-Frenz.
Economie De landbouw is de voornaamste pijler van de lokale economie. In het bijzonder vindt intensieve pluimveeteelt plaats, alsmede de verbouw van voedergewassen voor dit gevogelte. Deze bedrijfstak is geconcentreerd te Wulfen, en in mindere mate, Elsnigk. Deze bedrijven ontstonden uit grote LPG-en in de DDR-periode.
Geschiedenis Zie ook: Geschiedenis van Anhalt.
Bij Wulfen en Drosa werden in het Neolithicum, de Jonge Steentijd, door dragers van de Trechterbekercultuur (3500-2800 v.Chr.) hunebedden opgericht. Het Großsteingrab Wulfen werd in 1784 en 1912, en het megalietgraf van Drosa werd in 1904 archeologisch onderzocht. De talrijke hierbij gedane vondsten behoren tot de collectie van een museum te Köthen.
In het midden van de 16e eeuw gingen de dorpen van de huidige gemeente als gevolg van de Reformatie over tot het evangelisch-lutherse protestantisme. Een meerderheid van de (weinige) christenen in Osternienburger Land is dat tot op de huidige dag nog steeds. Ook zijn alle in dit artikel genoemde kerkgebouwen in de gemeente evangelisch-luthers, tenzij anders vermeld.
Het gebied van de huidige gemeente heeft in de 17e en 18e eeuw gelegen in de grensgebieden van de vorstendommen Anhalt-Köthen en Anhalt-Bernburg en, in het noorden, het Prinsaartsbisdom Maagdenburg.
De gemeente lag van 1949-1990 in de DDR.
Rondom het dorp Osternienburg is van 1875 tot 1967 bruinkool gedolven. Eén van de voormalige bruinkoolgroeves is onder water gezet en heeft dus plaats gemaakt voor een meer nabij dit dorp. Andere meren zijn vóór de Tweede Wereldoorlog mogelijk door zoutwinning ontstaan. Osternienburg heeft van 1898 tot 1945 chemische industrie gekendEen bedrijf dat tot aan de onteigening in 1945 door de Sovjet-bezettingsmacht tot het Solvay-concern behoorde en dat o.a. door elektrolyse van zout en water chloor en waterstof produceerde.; in de mijnbouwtijd is bij het dorp ook een flatwijkje in zgn. DDR-Plattenbau verrezen, en Osternienburg had toen ook enige tijd meer dan 3.000 inwoners.
Dorpskerken De voornaamste bezienswaardigheid van de gemeente bestaat uit de talrijke, in enkele gevallen van oorsprong nog 12e- of 13e-eeuwse, dorpskerken:
Andere bezienswaardigheden en recreatiemogelijkheden
Mogelijkheden voor lange fietstochten, o.a. langs de Euroroute R1; van Fietsroutenetwerk D-net Duitsland loopt route D11, Ostsee-Oberbayern, door de gemeente. Dorpsmuseum te Reppichau, gedeeltelijk gewijd aan het molenaarsambacht en gedeeltelijk aan de Saksenspiegel; dit informatiecentrum is in de vorm van een kasteeltje gebouwd Voormalig hertogelijk jachtslot te Diebzig; gebouwd in de 18e eeuw, maar omstreeks 1900 ingrijpend verbouwd; in restauratie; bestemming: gemeentelijk kulturhus. Kasteel Großpaschleben (gebouwd in de 17e eeuw; sedert de DDR een bejaardentehuis; nog steeds een woonzorgcentrum voor ouderen)
Bekende personen in relatie tot de gemeente
Eike van Repgow (eind 12e- begin 13e eeuw), auteur van het juridische standaardwerk Saksenspiegel; mogelijk geboren te Reppichau Enno Sander (1822 te Trinum – 1912 te Saint Louis, USA), protagonist van de Duitse revolutie van 1848; na zijn emigratie naar de Verenigde Staten apotheker, ontwikkelaar van medicijnen en pionier in de farmacognosie. Hij nam als officier deel aan de Amerikaanse Burgeroorlog aan de zijde der Noordelijken. Te Trinum is een straat naar hem genoemd.