Aplexa hypnorum (ook wel: slaapslakje) is een in zoet water levende longslak uit de familie Physidae.
Naam De soortnaam werd in 1758 ingevoerd door Carl Linnaeus (1786-1836) als Bulla hypnorum in de tiende editie van Systema naturae., 1758. Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Editio decima, reformata. Tomus I. Stockholm: Laurentii Salvii, iv + 824 pp. Door andere inzichten in de taxonomie is de soort later in het geslacht Aplexa geplaatst. Als gevolg van deze naamswijziging worden auteursnaam en datum nu tussen haakjes gezet. De soortaanduiding hypnorum verwijst naar de eigenschap om droge perioden te kunnen overleven door in de uitdrogende modder of ander bodemmateriaal de terugkomst van het water af te wachten.
Beschrijving De schelp De schelp is linksgewonden en slank spoelvormig. De top is spits en er zijn ongeveer 6 regelmatig in grootte toenemende matig bolle windingen. De mondopening is langgerekt peervormig, heeft een scherphoekige bovenzijde en neemt ongeveer de helft van de totale schelphoogte in beslag. De spil is aan de onderzijde iets verdraaid. De zeer breekbare mondrand is niet verdikt, wijkt aan de onderzijde wat naar achteren en is discontinu. Boven en onderkant van de mondrand worden aan de pariëtale zijde verbonden met een dunne goed ontwikkelde callus. Er is geen navel. De schelp is dunschalig, glad en glanzend. Groeilijnen zijn zwak ontwikkeld en soms is een oude mondrand zichtbaar. Af en toe is een zeer fijne spiraalsculptuur aanwezig. Bij levende dieren is de schelp doorschijnend en geelachtig tot roodbruin van kleur. Fossiele schelpen zijn wit, glanzend en ondoorzichtig.
Afmetingen van de schelp breedte: 5 mm hoogte: 12 mm
Habitat De soort leeft in periodiek uitdrogend water dat doorgaans niet dieper is dan een meter. Op moerassige plaatsen, greppels, kleine slootjes en poeltjes.
Huidige verspreiding Aplexa hypnorum heeft een Europese verspreiding met de nadruk op het Noordelijk gedeelte.
Fossiel voorkomen De soort is bekend uit interglacialen en interstadialen uit het hele Pleistoceen, en het Holoceen. In Nederland gevonden in afzettingen uit het Bavel Interglaciaal, 1968. Een bijzondere continentale molluskenfauna uit het Oud Pleistoceen uit een kleigroeve tussen Bavel en Dorst nabij Breda. Correspondentieblad van de Nederlandse Malacologische Vereniging, 129: 1382-1383., interstadialen van het Weichselien, 1999. Lateglacial environmental changes recorded in calcareous gyttja deposits at Gulickshof, southern Netherlands. Boreas, 28(3): 416-432. en het Holoceen., 1984. Holocene molluskenfauna's uit de Stevenshofjes Polder in Leiden. Bodemonderzoek in Leiden 1983: 134-151. In België gevonden in het Holoceen., 2007. Flora en fauna in en rond een Scheldegeul bij Kallo op het einde van het Atlanticum (Beveren, prov. Oost-Vlaanderen). Relicta, 1: 29-48.
Verwijzingen Zie ook Lijst van Mollusca Lijst van zoetwatermollusken in Nederland, België en Luxemburg
Externe links
Atlasproject Nederlandse Mollusken: Aplexa hypnorum
Categorie:Physidae Categorie:Holoceen Categorie:Pleistoceen