Eduard Künneke (Emmerik, 27 januari 1885 - Berlijn, 27 oktober 1953) was een Duits componist, die vooral door zijn opera's en operettes bekend werd. Künneke was sinds 1920 (zijn tweede huwelijk) getrouwd met de sopraan Katharina Garden (1889 - 1967). Hun gemeenschappelijke dochter was de actrice en zangeres Evelyn Künneke (1921-2001).
Leven Künneke studeerde van 1903 tot 1905 in Berlijn musicologie en literatuurgeschiedenis. Van 1905 tot 1906 volgde hij een masterclass bij Max Bruch. Van 1907 tot 1909 was hij als correpetitor en koorleider aan het Neues Operettentheater am Schiffbauerdamm werkzaam. Van 1908 tot 1910 werkte hij eveneens als dirigent voor het platenlabel Odeon. Van 1910 tot 1911 was hij kapelmeester bij het Deutsches Theater Berlin.
Nadat zijn opera Robins Ende (1909) na de première-uitvoering bij het Nationaal Theater in Mannheim op 38 Duitse bühnen werd nagespeeld, stopte hij met de functie van koorleider. Tijdens zijn periode als kapelmeester bij Max Reinhardt componeerde Künneke voor de uitvoering van Faust II de toneelmuziek. Künnekes muziek herkent zich door harmonie en ritme. Zijn bekendste werk is de operette Der Vetter aus Dingsda (1921). Veel van zijn liederen zijn heden ten dage nog schlagers.
Hij ligt op het Friedhof Heerstraße in Berlijn begraven, naast zijn dochter Evelyn Künneke.
Zijn nalatenschap bevindt zich in het archief van de Akademie der Künste in Berlijn.
Composities Werken voor orkest 1919: Jagd-Ouvertüre, op. 8 1919: Flegeljahre, drie orkeststukken naar de gelijknamige roman van Jean Paul, op. 9 Passacaglia Andante Tripelfuge 1926: Das Blumenwunder, 1e suite in 4 delen, op. 20 1929: Tänzerische Suite; Concerto grosso voor jazzband en orkest, op. 26 Ouvertüre Blues: Andante Intermezzo: Vivace Valse Boston (Valse mélancolique) Finale: Foxtrot 1935: Romantische Ouverture 1935: Concert nr. 1 As majeur, voor piano en orkest, op. 36 1937: Löns-Lieder-Suite, suite in 4 delen naar gedichten van Hermann Löns voor zangstem en orkest Alle Birken grünen in Moor und Heid' Kurz ist der Mai Die roten Blätter rauschen Auf der Straße 1939: Italienische Lustspiel-Ouvertüre (naar: Carlo Goldoni), voor groot orkest, op. 46 1940: Saltarello, op. 44 1951: Bukolische Suite, in 4 delen 1955: Die Wunderbare, concertwals, op. 50 Liebesreigen, op. 51 Biedermeier-Suite, op. 53 Polka Mazurka Kleine Liebesszene Ecossaise Lied des Laternenanzünders Ein Biedermeier-Walzer Das Blumenwunder, 2e suite uit de stomme film Flora Ranken Primeln Maiglöckchen Tulpen Wachsen Blühen Blumen Serenade, in 5 delen voor groot orkest Suite, voor groot orkest, op. 4 Gefangenenlager Flandern Fridericianischer Marsch Beyram Tänze in ungarischer Weise, voor klarinet, cimbalom en strijkorkest Zigeunerweisen, suite voor orkest
Werken voor harmonieorkest Das Weib des Pharao, voor harmonieorkest, op. 15 - bewerkt door Roman M. Silberer Tänzerische Suite, Concerto grosso voor jazzband en harmonieorkest, op. 26 - bewerkt door Franz Marszalek
Muziektheater Opera's Voltooid in titel aktes première libretto 1909 Robins Ende, op. 1 2 bedrijven 5 mei 1909 Mannheim, Nationaltheater Maximilian Moris 1913 Coeur As, op. 2 3 bedrijven november 1913, Dresden, Hofopera Emil Tschirch, Carl Berg naar Eugène Scribe en Ernest Legouvé 1931 Nadja, op. 28 4 taferelen 1931, Kassel Rolf Lauckner 1935 Die große Sünderin, op. 37 31 december 1935, Berlijn, Staatsoper Unter den Linden Katharina Stoll, Hermann Roemmer Walther von der Vogelweide, op. 39 3 bedrijven niet uitgevoerd Ursel-Renate Hirt
Zangspelen Voltooid in titel aktes première libretto 1916-1917 Tobias Knopp, op. 5 4 bedrijven Emil Ferdinand Malkowsky, Julius Winkelmann naar Wilhelm Busch 1919 Das Dorf ohne Glocke, op. 10 3 bedijven 1 april 1919, Berlijn, Friedrich-Wilhelmstädtisches Theater August Neidhart naar een Hongaarse legende van Árpád Pásztor 1932 Klein Dorrit, op. 30 3 bedrijven 1932, Den Haag Richard Kessler naar Franz von Schönthan en Charles Dickens 1932 Liselott, op. 24a herwerking van de operette Die blonde Liselott, op. 24 6 taferelen 17 februari 1932, Berlijn, Admiralspalast Richard Kessler, Gustaf Gründgens 1933 Die lockende Flamme, op. 32 8 taferelen 25 december 1933, Berlijn, Theater des Westens Paul Knepler, Ignaz Michael Welleminsky 1937 Zauberin Lola, op. 40 3 bedrijven 1937, Dortmund Alfred Brieger, Sigmund Graff 1948-1950 Ein Liebeslied, op. 57 Voorspel en 3 bedrijven Ludwig Metzger
Operettes Voltooid in titel aktes première libretto 1919 Der Vielgeliebte, op. 11 3 bedrijven november 1919, Berlijn, Theater am Nollendorfplatz Herman Haller en Rideamus naar Jean-François-Alfred Bayard en Dumanoir «Le Vicomte de Létorières» 1920 Wenn Liebe erwacht, op. 12 3 bedrijven 3 september 1920, Berlijn, Theater am Nollendorfplatz Herman Haller en Rideamus naar Franz von Schönthan, Franz Koppel-Ellfeld "Renaissance" 1921 Der Vetter aus Dingsda, op. 13 3 bedrijven 15 april 1921, Berlijn, Theater am Nollendorfplatz Herman Haller en Rideamus naar het blijspel van Max Kempner-Hochstädt 1921 Die Ehe im Kreise, op. 14 3 bedrijven 1921, Berlijn, Theater am Nollendorfplatz Herman Haller en Rideamus erg vrij naar Molière 1922 Verliebte Leute, op. 16 3 bedrijven 15 april 1922, Berlijn, Theater am Nollendorfplatz Herman Haller en Rideamus naar Franz von Schönthan en Franz Koppel-Ellfeld 1923 Casinogirls, op. 17 3 bedrijven 1923, Berlijn, Metropool-Theater Fritz Friedmann-Frederich en Georg Okonkowski 1923 Lovers Lane, op. 18 3 bedrijven 1923, Londen Arthur Wimperis, Harry M. Vernon 1925 The love SongThe love Song, operette, Musik: Jacques Offenbach Arr.: Eduard Künneke 3 bedrijven februari 1925, New York, Century-Theater Harry B. Smith naar Jenö Ferago, Mihály Nador, James Klein en Carl Bretschneider 1925 Die hellblauen Schwestern, op. 19 3 bedrijven 1925, Berlijn, Theater am Nollendorfplatz Albrecht Salfeld, Franz Richthoff 1925 Mayflowers, op. 21 proloog en 2 bedrijven 1925, New York Clifford Grey naar Arthur Richman "Not So Long Ago" 1925 Riki-Tiki, op. 22 3 bedrijven 1926, Londen, Gaiety Theatre Leslie Stiles 1926 Lady Hamilton, op. 23 herwerking als: Song of the Sea 3 bedrijven 25 september 1926, Breslau, Schauspielhaus; herwerkte versie: 1928, Londen Richard Bars, Leopold Jacobson; herwerkte versie: Arthur Wimperis en Lauri Wylie 1927 Die blonde Liselott, op. 24; herwerkt als zangspel Liselott 3 bedrijven 25 december 1927, Altenburg Richard Kessler naar het blijspel van Heinrich Stobitzer 1928 Die singende Venus, op. 25 3 bedrijven 1928, Breslau Gustav Beer, Fritz Lunzer 1930 Der Tenor der Herzogin, op. 27 3 bedrijven 1930, Praag, Deutsches Theater (Německé divadlo) Richard Kessler naar Heinrich Ilgenstein 1932 Glückliche Reise, op. 29werd in 1933 ook gefilmd - Regie: Alfred Abel 3 bedrijven, 7 taferelen 23 november 1932, Berlijn, Theater am Kurfürstendamm Max Bertuch, Kurt Schwabach 1933 Die Fahrt in die Jugend, op. 31 3 bedrijven, 7 taferelen 1933, Zürich Béla Jenbach, Ludwig Hirschfeld 1935 Herz über Bord, op. 33 4 taferelen 30 maart 1935, Zürich en Düsseldorf Max Bertuch, Kurt Schwabach, Eduard van der Becke 1938 Hochzeit in Samarkand, op. 42 3 bedrijven; 10 taferelen 1938, Berlijn, Großes Schauspielhaus Richard Kessler 1938 Der große Name, op. 43 3 bedrijven 1938, Düsseldorf Ursel-Renate Hirt, Ferdinand Julius 1941 Traumland, op. 49 3 bedrijven 1941, Dresden Eduard Rhein 1941 Die Wunderbare, op. 50 3 bedrijven 1941, Fürth Kurt Adalbert, Just Scheu 1949 Hochzeit mit Erika, op. 59 3 bedrijven 1949, Düsseldorf, Opernhaus Willi Webels
Toneelmuziek 1911: Faust II - tekst: Johann Wolfgang von Goethe 1912: Circe - tekst: Georg Fuchs, naar Pedro Calderón de la Barca 1912: So ist das Leben - tekst: Frank Wedekind 1922: Das Weib des Pharao - drama in 6 bedrijven - tekst: Norbert Falk en Hanns Kräly (Reconstructie uit de film van 1922)
Vocale muziek Liederen 1919: Vier Lieder, voor sopraan en piano, op. 9 Wellentanzlied - tekst: Richard Dehmel Der Frühlings-Kasper - tekst: Richard Dehmel Toskanisches Mädchenlied - tekst: Otto Julius Bierbaum Tralala - tekst: Emil Ferdinand Malkowski 1940: Blaue Jungs Fahren zur See - tekst: Klaus S. Richter Ballade vom verrosteten Ritter, voor zangstem en orkest Es gibt nur eine Liebe - tekst: Martin Cremer Lieder des Pierrot, op. 3 - tekst: Arthur Kahane Pierrots Lied Auf weissen Rosen Ständchen Pierrots Traum Colombine Maikaterlied, voor zangstem en orkest - tekst: Otto Julius Bierbaum Pierrot-Lieder, op. 48 - tekst: Ursel-Renate Hirt
Kamermuziek Sonate, voor klarinet, viool en cello
Filmmuziek
Literatuur Otto Schneidereit: Eduard Künneke, der Komponist aus Dingsda. Berlin: Henschel 1978 Viola Karl: Eduard Künneke [1885-1953]. Komponistenportrait und Werkverzeichnis, Ries und Erler, Berlin 1995,
Zie ook Lijst van opera's Lijst van operettes
Externe links Biografie op de internetpagina van de muziekuitgeverij "Ries & Erler" Toneelwerken
Categorie:Duits componist Categorie:Duits operacomponist Categorie:Operettecomponist