thumb|Acontias meleagris - 1700-1880 - afdruk - Iconographia Zoologica - Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam Reuzengraafskinken (Acontias) zijn een geslacht van hagedissen uit de familie skinken (Scincidae).
Uiterlijke kenmerken Alle soorten hebben een langwerpig en slang-achtig lichaam zonder zichtbare poten. Aan de snuitpunt is een vergrote en verdikte rotraalschub aanwezig die door de lichtere kleur duidelijk opvalt. De meeste soorten bereiken een lichaamslengte tot enkele decimeters. De staart is ongeveer een derde van de totale lichaamslengte. De grootste soort is Acontias plumbeus, die een lichaamslengte kan bereiken van bijna vijftig centimeter exclusief de staart.
Verspreiding en habitat De soorten komen voor in delen van Afrika en leven in de landen Angola, Botswana, Kenia, Mozambique, Namibië, Swaziland, Tanzania, Zambia, Zimbabwe en Zuid-Afrika. Elf soorten komen endemisch voor in Zuid-Afrika. Reuzengraafskinken leven in gebieden met een los substraat, zoals zand, waarin ze goed kunnen graven.
Door de internationale natuurbeschermingsorganisatie IUCN zijn vijftien van de 25 soorten opgenomen. Twaalf soorten worden beschouwd als 'veilig' (Least Concern of LC), de Zuid-Afrikaanse soort Acontias richardi heeft 'gevoelig' (Near Threatened of NT) als beschermingstatus. De soort Acontias rieppeli wordt als 'bedreigd' gezien (Endangered of EN).
Levenswijze Alle soorten zijn eierlevendbarend (ovovivipaar). De vrouwtjes zetten dus geen eieren af maar baren levende jongen die direct zelfstandig zijn. Reuzengraafskinken leiden een gravend bestaan onder de grond. Van enkele soorten is bekend dat ze overdag zonnen om op te warmen. De meeste soorten jagen op ondergronds levende insecten zoals termieten. Van Acontias plumbeus is bekend dat ook gewervelde dieren worden buitgemaakt, zoals kikkers en kleine gravende reptielen.
Naam en indeling De wetenschappelijke naam van het geslacht werd in 1817 voorgesteld door Georges Cuvier. Sommige soorten werden vroeger in het geslacht Microacontias geplaatst, zoals Acontias lineatus. Deze groep wordt tegenwoordig echter niet meer erkend.
Er zijn 25 verschillende soorten beschreven, inclusief de pas in 2018 ontdekte soorten Acontias albigularis en Acontias wakkerstroomensis. Deze soorten worden in veel literatuur nog niet vermeld.
Naam Auteur Verspreidingsgebied Acontias albigularis Conradie, Busschau & Edwards, 2018 Zuid-Afrika Acontias aurantiacus Peters, 1854 Botswana, Mozambique, Zimbabwe, Zuid-Afrika Acontias bicolor Hewitt, 1929 Zimbabwe Zuid-Afrikaanse pootloze skink(Acontias breviceps) Essex, 1925 Zuid-Afrika Acontias cregoi Boulenger, 1903 Zuid-AfrikaAcontias fitzsimonsi(Broadley, 1968) Zuid-Afrika Acontias gariepensis Fitzsimons, 1941 Botswana, Namibië, Zuid-Afrika Acontias gracilicauda Essex, 1925 Zuid-Afrika Acontias jappi Broadley, 1968 Zambia, Angola Acontias kgalagadi Lamb, Biswas & Bauer, 2010 Angola, Botswana, Namibië, Zuid-Afrika Acontias lineatus Peters, 1879 Namibië, Zuid-AfrikaAcontias lineicaudaHewitt, 1937 Zuid-Afrika Acontias meleagris Linnaeus, 1758 Zuid-AfrikaAcontias mukwandoMarques, Parrinha, Tiutenko, Lopes-Lima, Bauer & Ceríaco, 2023 Angola Acontias namaquensis Hewitt, 1938 Zuid-Afrika Acontias occidentalis Fitzsimons, 1941 Angola, Namibië, Zuid-Afrika, Zimbabwe Acontias orientalis Hewitt, 1938 Zuid-AfrikaAcontias parietalis(Broadley, 1990) Botswana, Mozambique, Zimbabwe Acontias percivali Loveridge, 1935 Kenia, Tanzania Acontias plumbeus Bianconi, 1849 Swaziland, Mozambique, Zimbabwe, Zuid-Afrika Acontias richardi Jacobsen, 1987 Zuid-Afrika Acontias rieppeli Lamb, Biswas & Bauer, 2010 Zuid-Afrika Acontias schmitzi Wagner, Broadley & Bauer, 2012 ZambiaAcontias subtaeniatus(Broadley, 1968) Zuid-Afrika Acontias wakkerstroomensis Conradie, Busschau & Edwards, 2018 Zuid-Afrika
Bronvermelding
Categorie:Acontinae