Dieburg

Dieburg is een gemeente in de Duitse deelstaat Hessen, gelegen in de Landkreis Darmstadt-Dieburg. Het stadje telde op de peildatum van de meest recente statistiek inwoners. Dieburg heeft een lange, rijke geschiedenis.

Geografie en infrastructuur

Dieburg heeft een oppervlakte van 23,11 km² en ligt in het zuidwesten van Duitsland. De gemeente bestaat uitsluitend uit het gelijknamige stadje.

De gemeente ligt aan het riviertje de Gersprenz in een tamelijk vlak, bosrijk gebied ten oosten van Darmstadt. Ten zuiden van Dieburg ligt het middelgebergte Odenwald.

Buurgemeentes In het westen: Darmstadt, afstand bijna 20 kilometer In het noordwesten: Messel In het noorden: Münster (Hessen) In het noordoosten: Babenhausen In het oosten: Groß-Umstadt In het zuiden: Groß-Zimmern, en verderop Reinheim.

Infrastructuur

De gemeente ligt aan twee Bundesstraßen, die beide zijn uitgebouwd tot wegen, die op een Autobahn lijken: de B45, een noord↔zuid-verbinding tussen Offenbach, Dieburg en Eberbach aan de Neckar de B26, een west↔oost-verbinding tussen Darmstadt en Aschaffenburg. Bij Dieburg kruisen deze twee wegen elkaar ongelijkvloers op een soort klaverbladknooppunt.

Dieburg heeft sinds 1858 een station aan de spoorlijn Wiesbaden - Aschaffenburg (Rhein-Main-Bahn). Het station en de bushalte ervóór zijn in 2005 gerenoveerd. Er loopt een kleine spoorlijn tussen Dieburg en Rödermark. In die laatste plaats kan men op station Rödermark-Ober Roden overstappen op S-Bahn-lijn S1 van de S-Bahn Rhein-Main, en zo doorreizen naar o.a. Offenbach en Frankfurt (Main) Hauptbahnhof.

Een streekbus van Dieburg naar Darmstadt Hauptbahnhof v.v. rijdt ieder uur, ook in de weekends.

Economie

Aan de zuidkant van Münster (Hessen) en de noordkant van Dieburg liggen uitgestrekte, naadloos in elkaar overgaande bedrijventerreinen voor lokaal en regionaal midden- en kleinbedrijf. Ook is hier een groothandel in dakpannen gevestigd, alsmede enkele distributie- en logistieke bedrijven.

Een groot transportbedrijfFiege, met hoofdkantoor te Greven-Reckenfeld, bij de luchthaven Münster-Osnabrück. heeft aan de noordoostkant van Dieburg een opslaghal van liefst 9 hectare ingericht. Men bewaart er reservebanden voor de vrachtauto's van de onderneming.

Dieburg is een belangrijke bedevaartplaats. Ook het bezienswaardige oude stadscentrum met zijn vele vakwerkhuizen trekt veel bezoekers van elders aan.

De Hogeschool van Darmstadt (h_da) heeft sinds 2000 een nevenvestiging, met campus, te Dieburg. Deze ontwikkelde zich vanuit een hogere technische opleiding (IngAk) voor telefonie-technici en -ontwerpers van de Deutsche Bundespost. De hogeschool staat op het industrieterrein ten noordoosten van het stadje.

Aan de oostkant van het centrum, tegenover de bedevaartkerk, staat de plaatselijke JVA (gevangenis), die in een gebouw is gevestigd, dat tot 1822 een klooster was.

Geschiedenis

Dieburg werd omstreeks het jaar 125 door de Romeinen gesticht. Het was de vicus MED.....De rest van deze Romeinse plaatsnaam is niet overgeleverd.), de hoofdstad van de Romeinse Civitas Auderiensium in het noorden van Germania Superior. Rond het jaar 200 bloeide het stadje; het was een centrum van keramiek- en baksteenfabricage, omgeven door vruchtbaar akkerland. Rondom Dieburg werden talrijke herenboerderijen, villae rusticae, gebouwdEen goed voorbeeld daarvan is de villa van Haselburg, bij Höchst im Odenwald, circa 20 km ten zuidoosten van Dieburg. De eigenaar van deze villa rustica kan een magistraat uit Dieburg zijn geweest. De archeologisch geconserveerde ruïnes van deze villa zijn te bezichtigen.. In 233 werd het intussen ommuurde stadje door de Alemannen verwoest; toen dat omstreeks 260 nogmaals gebeurde, en de Romeinen de limes in deze streek moesten opgeven, werd ook de Romeinse kolonie in het huidige Dieburg verlaten. Buiten de stadsmuur heeft in de 3e eeuw korte tijd een tempel voor de destijds door veel Romeinen aanbeden god Mithras bestaan.

Na de val van het Romeinse Rijk in de 4e eeuw ontwikkelde zich hier een nederzetting van de Alemannen, die reeds in de vroege middeleeuwen tot het christendom werden bekeerd. Er ontstond, ten oosten van het huidige stadscentrum, een koningshof met de naam Altenstadt. Bij het voormalige forum van het Romeinse stadje werd een kerk gebouwd, de huidige Bedevaartkerk, ten oosten van het huidige stadscentrum. Dit laatste ontstond aan het riviertje de Gersprenz, dat bij wijze van stadsgracht ten dele om Dieburg heen werd geleid. Ten tijde van Karel de Grote was het stadje in handen van de Franken.

Rond 1150 werd aan de westkant van Dieburg door één der vazallen van de elkaar opvolgende landheren een burcht gebouwd. Slechts schamele restanten hiervan bestaan nog, waaronder een in 1906 herbouwde ronde toren uit de 14e of 15e eeuw. Het kasteel werd ter plaatse Albinisches Schloss genoemd. Tussen dit kasteel en de nederzetting Altenstadt werd in het begin van de 13e eeuw planmatig een nieuw stadje Dieburg gesticht, dat vanaf circa 1220 ommuurd was. In 1277 werden de stadsrechten van het oppidum Dippurch, die het reeds tientallen jaren bezat, door koning Rudolf van Habsburg schriftelijk bevestigd.

Van de 14e eeuw (in etappes, tussen 1284 en 1310) tot aan de Napoleontische tijd lag het stadje meest in het Keurvorstendom Mainz, een door prins-bisschoppen geregeerd, rooms-katholiek land. De Reformatie in de vroege 16e eeuw had dan ook, zeker bij de gewone man, slechts beperkte invloed.

Dieburg ligt aan de zuidoostkant van een voormalig keizerlijk banwoud met de naam Wildbann Dreieich, ten zuiden van Frankfurt. In 1338 liet Keizer Lodewijk de Beier in een zogenaamde Wildbannweistum de tot dan toe mondeling doorgegeven rechtsregels inzake het gebruik e.d. van dit gebied opschrijven. In dit stuk werden ook zogenaamde Wildhuben aangeduid. Dit waren boerderijen, waarvan de gebruiker beperkte rechten had om in het banwoud te jagen en bomen te kappen. Het recht op een Wildhube was erfelijk. Eén van deze Wildhuben stond te Dieburg.

Tijdens de Duitse Boerenoorlog (1525) en de Dertigjarige Oorlog (1618 - 1648) had Dieburg veel oorlogsellende te lijden. Ook woedde er in de vroege 17e eeuw de pest. In 1648 had Dieburg nog slechts 500 inwoners.

In de 16e en 17e eeuw was Dieburg berucht vanwege de vele heksenprocessen. Vele tientallen, alleen al van 1627-1629 circa 60, mensen werden als vermeend heks ter dood gebracht. Wellicht waren deze vrouwen (en ook enkele mannen) zondebokken, aan wie veel ellende uit die tijd werd toegeschreven. Vanaf 1675 was Dieburg weer een bedevaartplaats. De bedevaarten zorgden, zoals ook in de 15e eeuw reeds het geval was geweest, voor toeloop van buitenaf, en economische bloei; pelgrims hebben nu eenmaal behoefte aan eten, drinken, onderdak, nieuwe schoenen e.d. en aandenkens aan hun bedevaart.

In 1829 werd in een document vastgelegd, dat Dieburg toen 2.965 inwoners had, die op 62 lutheranen, 6 gereformeerden en 107 Joden na, allen rooms-katholiek waren.

Van 1806 tot en met de Eerste Wereldoorlog lag de stad in het Groothertogdom Hessen, sinds 1918 ligt de stad in Hessen.

Een periode van industrialisering brak in 1865 aan, toen het stadje aansluiting verkreeg op het spoorwegnet.

In de 20e eeuw was Dieburg, ook politiek, sterk van het rooms-katholieke geloof doordrongen. In 1933, toen Adolf Hitler de macht greep en zijn Derde Rijk stichtte, hadden veel meer inwoners een voorkeur voor de katholieke Zentrumspartei dan voor Hitlers NSDAP. In de buurgemeentes van Dieburg waren juist al wel velen nazi-gezind. De nazi's, die ook hier uiteindelijk de macht overnamen, hebben de rooms-katholieke bevolking en haar instellingen met getreiter en ook met geweld onderdrukt. Geïnteresseerden kunnen een zeer gedetailleerde uiteenzetting hierover lezen op de Duitstalige Wikipedia, lemma Dieburg in der Zeit des Nationalsozialismus.

In maart 1945, aan het eind van de Tweede Wereldoorlog, werd Dieburg door de Geallieerden gebombardeerd en op 25 maart veroverd. De Geallieerden veroverden kort daarna de buurgemeente Münster (Hessen), waar een belangrijke Muna (munitiedepot voor vliegtuigbommen van de Luftwaffe) lag.

Na de oorlog werd, o.a. in het gebouw van het internaat Konvikt, een opvangkamp ingericht voor displaced persons en voor Joden, die de Holocaust overleefd hadden. Dat opvangkamp huisvestte maximaal duizend mensen en bestond tot en met 1949. Later ontwikkelde Dieburg zich tot een welvarend provinciestadje.

Bezienswaardigheden De St. Petrus- en Pauluskerk, op het adres Altstadt 18/20, is een bedevaartkerk met in het interieur een 15e-eeuwse piëta, die wonderdadig zou zijn. De kerk dateert deels al uit de 9e eeuw, maar is in vrijwel iedere eeuw daarna verbouwd, uitgebreid of gerenoveerd. De kerk is het doel van grote bedevaarten, meestal in de maanden mei en september. Het moderne orgel van de kerk wordt vanwege zijn welluidendheid regelmatig door bekende organisten bespeeld. Niet te verwarren met de in 1891-92 gebouwde, neogotische R.K. parochiekerk St. Petrus en Paulus aan de Steinstraße. Historisch Museum Schloss Fechenbach, met een collectie Romeinse vondsten van internationale betekenis, in het in 1861 gebouwde kasteeltje Fechenbach Binnenstad met veel oude vakwerkhuizen, zie afbeeldingen hieronder Wandelen in de bossen en andere natuurgebieden rond Dieburg: Ten westen van de stad ligt het bijna 14 hectare grote wetland-reservaat Das große Hörmes. Hier komen o.a. de vogels watersnip en paapje en de orchidee brede orchis voor. Meer noordelijk, als open plek in het bos, ligt het 23½ ha grote weidereservaat Fohlenweide, dat door Guernsey-runderen wordt begraasd. Kasteeltuinen van het voormalige barokke lustslot Schloss Stockau of Groschlag’sches Schloss, ten zuidwesten van het centrum Wanneer men vanuit Dieburg 8 kilometer naar het westen rijdt, bereikt men de Groeve Messel, bekend om haar 47 miljoen jaar oude fossielen uit de geologische periode Eoceen. De Groeve Messel is UNESCO-Wereldnatuurerfgoed.

Afbeeldingen

Geboren in Dieburg

Ludwig Strecker sr. (geboren op 26 maart 1853 in Dieburg; overleden op 19 december 1943 in Mainz), uitgever van bladmuziek, waaronder opera's van Richard Wagner Klaus Schrodt (14 september 1946), sportvlieger Bertram Schmitt (9 september 1958), rechter, van 2015-2024 verbonden aan het Internationaal Strafhof te Den Haag, daarvóór en daarna aan het Bundesgerichtshof Jörg Roßkopf (1969), tafeltennisser Marvin Schwäbe (25 april 1995), voetbalkeeper Chantal Mantz (26 juni 1996), tafeltennisster Törles Knöll (13 september 1997), voetballer (centrumspits)

Partnersteden Aubergenville (Frankrijk), sinds 1975 Mladá Boleslav (Tsjechië), sinds 1997 Vielau, een deelgemeente van Reinsdorf (Saksen) (Duitsland), sinds 1990

Externe links (Duitstalig) www.museum-schloss-fechenbach.deWebsite Museum Schloss Fechenbach

Categorie:Gemeente in Hessen