Het Wintercircus, ook Nouveau Cirque, Nieuw Circus of Garage Mahy genoemd,Projecten: Wintercircus, SO Gent is een voormalig wintercircus en hippodroom, in 2017-2023 omgebouwd tot ontmoetingsplek met kantoren, horeca en een concertzaal, gelegen in de Belgische stad Gent. Het wordt begrensd door de Lammerstraat, Platteberg en Korianderstraat.
Geschiedenis Eerste circusgebouw (-1920) miniatuur|Programma van het Nouveau Cirque Gand voor een groot avondgala ter ere van Directeur Ed. Wulff, 1895 - collectie Huis van Alijn Het gebouw werd in 1893 door Cercle Equestre Gantois bij de architect Emile De Weerdt in opdracht gegeven. Het wintercircus kwam op het terrein van de vroegere katoenfabriek van den Kerckhove die in 1878 was afgebrand.Luchtfoto van de site
Op 21 februari 1895 werd de Nouveau Cirque of den Nieuwe Cirk ingewijd. Het eerste circus dat op 10 maart 1895 mocht optreden was de Duitse circus Ed Wulff.Minne, A. (1982). De wereld van het circus. Brussel: R. Coolen.
Deze evenementenhal was de opvolger en tot 1914 de grote concurrent van het houten circus De Drie Sleutels of de Hippodroom dat in 1879 werd gebouwd in de Sint-Amandstraat. Het zorgde voor een harde concurrentiestrijd, maar had tot gevolg dat de meest vermaarde attracties naar Gent afzakten. Vandaar dat men ook sprak van de ouden en nieuwen cirk.
Deze eerste versie van gebouw had 41 loges en 4 grotere VIP-loges. De gegoede burgerij ging binnen langs de Sint-Pietersnieuwstraat en het gewone volk langs de Lammerstraat. In 1920 werd het verwoest door een brand; enkel de voorgevel bleef behouden.
Tweede circusgebouw (1923-1944) miniatuur|Postkaart Fête Vénitienne, Nouveau Cirque de Gand, 1906 - collectie Huis van Alijn In 1923 werd het naar het ontwerp van architect Jules Pascal Ledoux opnieuw opgebouwd en bood het plaats aan 3.400 personen. In het Wintercircus vonden elke winter gedurende één tot anderhalve maand circusvoorstellingen plaats. De rest van het jaar werd het ook gebruikt door variété, revue, operette en cinemavoorstellingen.
Na de voltooiing van het tweede gebouw was de toegang voor het publiek voortaan langs de Lammerstraat. Op 4 juli 1944 vond de laatste circusvoorstelling plaats, een samenwerking tussen het Belgische circus De Jonghe en het Franse circus Spessardy/Pinder, waarna de Nouveau Cirque definitief zijn deuren sloot.
Garage Vanaf 1947 werd de ruimte gebruikt als FIAT-garage door de familie Mahy. De nog bestaande voorgevel aan de Lammerstraat dateert van 1958, met op het gelijkvloers de toenmalige ingang tot de autoshowroom en daarboven een woongelegenheid. miniatuur|Wintercircus
Oldtimercollectie In 1978 werd deze garage gesloten, en gebruikte de familie Mahy het circus nog tot kort voor 2000 als parkeergarage voor haar ruime collectie oldtimers, waar ze in België bekend voor was.Buitenopname Een deel van de collectie werd later overgebracht naar Autoworld in Brussel, een ander deel naar het museum Mahymobiles in Leuze-en-Hainaut.
Leegstand en media Sedert 1998 staat het Wintercircus leeg. Het Gentse stadsbestuur kocht het pand in 2005. In Vlaanderen werd de zaal bekend tijdens het programma Man Bijt Hond. Binnen het circus deed Woestijnvis opnamen waarbij een enorm grote stoelendans werd georganiseerd. In 2009 werd de locatie gebruikt voor de fototentoonstelling van Stephan Vanfleteren.Stephan Vanfleteren in Wintercircus In 2014 kwam een student op verkenning om het leven bij een val door het dak.
Tijdens het WK voetbal 2022 in Qatar koos de Vlaamse openbare omroep VRT het Wintercircus als centrale locatie voor haar live-uitzendingen en supportersbeleving. De arena werd in november en december 2022 ingericht als publiek toegankelijke hub voor Sporza-analyses, radioprogramma’s en fanactiviteiten, in samenwerking met Stad Gent en stadsontwikkelingsbedrijf SoGent.
Verbouwing (2017-2023) miniatuur|Wintercircus Gent - Betonneren nieuwe funderingsplaat onder middenpiste (07/09/2018)
In 2012 werd een internationale architectuurwedstrijd gehouden voor de herbestemming van het Wintercircus. Het team van Atelier Kempe Thill, in samenwerking met aNNo, BAS, Arch&Teco, Jangled Nerves en Scala, werd gekozen als winnaar.
In het ontwerpvoorstel voor het interieur staat het behoud van de circusruïne centraal. De stalen koepelconstructie werd aangepakt en een nieuwe ondergrondse concertzaal werd onder de middenpiste gerealiseerd. Het gaat om een restauratiestrategie in de geest van John Ruskin, met behoud van de karakteristieken van de bestaande architectuur, inclusief alle hellingen en andere details.
Aan de buitenkant werd een nieuwe en duurzame gevel ontworpen die aansluit bij de “constructivistische” verbouwing die in de jaren 50 plaatsvond, waarin Ghislain Mahy van het circus een garage maakte. Het plan is uitgewerkt tot bouwaanvraag. Veel aandacht is besteed aan het integreren van technische elementen (brandveiligheid, constructie, akoestiek en duurzaamheid) in de bestaande architectuur.
De uitvoering van de renovatie van het Wintercircus werd toegekend aan architectenbureaus Baro en Sumproject en het studiebureau VK Engineering. De eerste fase van de uitvoering werd toegekend aan de THV Furnibo-Persyn, startte in mei 2017 en is intussen afgerond. De werken voor de 2e fase startten in de tweede helft van 2019 en werden wederom toegewezen aan Furnibo. De volledige werken zijn in 2022 afgerond. Daarna volgen nog de inrichtingswerken voor de diverse functies.
Bij de renovatie werd het historisch karakter in belangrijke mate behouden en het concept van Atelier Kempe Thill zo goed mogelijk gevolgd. Zo werden in de oude paardenstallen de gietijzeren kolommen bewaard, alsmede de oude, stenen drinkbakken. De oude olifantenhelling werd eveneens behouden. Daarnaast werden de hellingen bewaard die Mahy toevoegde in het gebouw om met wagens vanaf de middenpiste tot op de 4e verdieping te kunnen rijden (behalve tussen 3e en 4e verdieping). Tevens zal er bij inrichting van het toekomstige café gebruik gemaakt worden van de historische rijplaten die in de smeerputten van de garage aanwezig waren.
Een huzarenstuk was ook de opfrissing en versteviging van de bestaande koepel. Hiervan is de staalstructuur behouden, maar werd de beplating vernieuwd in functie van draagkracht, isolatie en akoestiek.http://www.schamper.ugent.be/2010-online/ontwerp-bibliotheek-van-de-toekomst-bekend
BEO-veld Bij de renovatie werd ook ingezet op duurzame verwarming. Onder de concertzaal legde de Stad Gent een BEO-veld (Boorgaten Energie Opslag) aan: een systeem van 34 boorgaten van ongeveer 150 meter diep. Dit verwarmt het gebouw in de winter en koelt het in de zomer via aardwarmte. Het is het eerste BEO-veld dat in Vlaanderen wordt ingezet om een overdekte publieke ruimte te verwarmen. Bovendien wisselt het BEO-veld van het Wintercircus warmte en koeling uit met dat van De Krook: een warmteoverschot in het ene gebouw kan zo meteen benut worden in het andere.
Uitbating sinds 2023 Een groep van 15 Gentse ondernemers uit de technologiesector heeft zich verenigd om via een erfpacht van 75 jaar (verlengbaar tot 99 jaar) de uitbating van het Wintercircus te verzekeren. Zij worden hierbij gesteund door onder meer kennisinstellingen UGent, KU Leuven en imec, alsook ondernemersorganisatie Voka.
Onder de oprichters bevinden zich onder meer de medeoprichters van bedrijven als Showpad, Rydoo en Officient. Het "founded by founders"-principe zit in de fundamenten: Wintercircus werd opgezet door ervaren tech-ondernemers die zelf door de opstartfase gingen. Dit vertaalt zich ook in de dagelijkse werking van het gebouw: ervaren oprichters delen er hun kennis met startende ondernemers op de Campus en voormalige CTO's geven les binnen de Academy.
Sinds de opening in september 2024 was Louis Jonckheere, medeoprichter van het Wintercircus, CEO. Begin 2026 kondigde hij aan de fakkel door te geven. Dorien Van Steenberge is sinds april 2026 CEO en CTO van het Wintercircus.
Ontmoetingsplek met kantoren, horeca en rockzaal miniatuur|Wintercircus Gent in 2026 Het circus heeft een nieuwe bestemming gekregen binnen het gebied van De Waalse Krook, gevestigd naast de bibliotheek de Krook. Sinds 2024 is het Wintercircus een nieuwe Gentse ontmoetingsplek.
Rond het overdekte middenplein groeide geleidelijk een gebouw met verschillende functies. Op de bovenste verdiepingen bevindt zich de Startup Campus, waar zo'n veertig jonge technologiebedrijven werken.
De Academy biedt in samenwerking met Vlerick Business School verschillende opleidingen aan: het Engineering Leadership Program en Growth by Design voor professionals én het AI-kamp voor kinderen.
Via Collective krijgen leden toegang tot werkplekken, vergaderruimtes, lezingen, sportfaciliteiten en kortingen bij de 6 horecazaken in het gebouw: Bar Bassie, Sakas, Bar Bougie, Bakker Klaas, Studio Mario en Tribune.
Het middenplein vormt ook het decor voor publieke evenementen. Zo vindt er jaarlijks in oktober en november het technologiefestival FTI plaats en organiseert Wintercircus drie keer per jaar OverMorgen, een reeks publieke debatavonden met sprekers uit beleid, technologie en wetenschap.
De concertzaal, met plaats voor 500 bezoekers, wordt onder de naam Club Wintercircus uitgebaat in samenwerking met VIERNULVIER en Democrazy. Daarnaast worden verschillende ruimtes verhuurd voor private evenementen, waaronder de Arena, de Grand Expo, de Inner Circle, het auditorium en foyer, bestuurskamers en vergaderruimtes.
Externe links Officiële site Podcast over de herbestemming van het Wintercircus
Categorie:Circus in België Categorie:Concertzaal in Gent Categorie:Kantoorgebouw in Gent