thumb|Werknemers assembleren pistolen in de productie van John Inglis Munitions, Canada, April 1944. thumb|Productie van munitie. thumb|Productie van tanks. thumb|Assemblage van McDonnell Douglas T-45 Goshawk. thumb|Goalkeeper aan boord van het L-fregat Jacob van Heemskerck. De defensie-industrie of wapenindustrie is de wereldwijde industrie en handel, die wapens en militaire goederen en technologie produceert en verkoopt. Ze bestaat uit de overheid en de commerciële industrie, die betrokken zijn bij onderzoek, ontwikkeling, productie en onderhoud van militair materiaal, apparatuur en faciliteiten. Wapenproducerende bedrijven leveren voornamelijk wapens voor de strijdkrachten van de landen. Bepaalde afdelingen van de overheid zijn ook actief in de wapenindustrie met het aankopen en verkopen van wapens, munitie en andere militaire objecten. Producten zijn onder andere geweren, munitie, raketten, militaire vliegtuigen, militaire voertuigen, schepen, elektronische systemen, en nog veel meer. De defensie-industrie verricht daarnaast inspanningen op het gebied van onderzoek en ontwikkeling.
Overzicht Geschat wordt dat jaarlijks meer dan 1,5 biljoen dollar wordt besteed aan militaire uitgaven wereldwijd (2,7% van het bbp).www.globalissues.org Een deel hiervan gaat naar de aankoop van militaire hardware en diensten van de militaire industrie. De gecombineerde verkoop van wapens van de top 100 van grootste wapenproducerende ondernemingen bedroeg naar schatting 315 miljard dollar in 2006.Stockholm International Peace Research Institute In 2004 werd meer dan $ 30 miljard besteed aan de internationale wapenhandel (in dit bedrag is de binnenlandse verkoop van wapens uitgesloten).BBC De wapenhandel is ook een van de sectoren beïnvloed door de kredietcrisis, waarbij de waarde van de totale transacties in de markt meer dan halveerde, van 32,9 tot 14,3 miljard dollar in 2008. Veel geïndustrialiseerde landen hebben een binnenlandse wapenindustrie om hun eigen strijdkrachten te voorzien. Sommige landen hebben ook een aanzienlijke legale of illegale binnenlandse handel in wapens voor het gebruik door de burgers. Illegale handel in kleine wapens is gangbaar in veel landen en regio's die getroffen zijn door politieke instabiliteit.
Contracten om aan een bepaald land militaire goederen te leveren worden toegekend door de overheid, waardoor wapencontracten van grote politieke betekenis zijn. De link tussen politiek en de wapenhandel kan resulteren in de ontwikkeling van wat de Amerikaanse president Dwight D. Eisenhower omschreef als een militair-industrieel complex, waarbij de strijdkrachten, handel en politiek nauw zijn verbonden. De gang van zaken rond Europese defensieopdrachten is min of meer analoog aan dat in het Amerikaanse militair-industrieel complex. Verschillende organisaties, sommige beursgenoteerde, anderen privaat, bieden op deze contracten, die vaak om vele miljarden dollars kunnen draaien. Soms, zoals bij het contract voor de nieuwe Joint Strike Fighter, vindt een openbare aanbesteding plaats, waarbij de beslissing wordt genomen op grond van de geschiktheid van het ontwerp, dat door de betrokken bedrijven is ingediend. In andere gevallen is er geen mogelijkheid tot bieden of competitie.
In de Koude Oorlog werd de uitvoer van wapens gebruikt door zowel de Sovjet-Unie als de Verenigde Staten om andere landen politiek te beïnvloeden, met name derdewereldlanden. Sinds de val van de Sovjet-Unie is de wereldwijde wapenexport in eerste instantie licht gedaald. Sinds 2003 is er echter weer sprake van groei, waarna het niveau van tijdens de Koude Oorlog dicht is benaderd.www.sipri.org
Defensie-industrie wereldwijd Grootste defensiebudgetten ter wereld
In 2020 bedroegen de wereldwijde militaire uitgaven zo'n US$ 1981 miljard. SIPRI English summary, geraadpleegd op 5 maart 2022 Dit is een stijging van 2,6% in vergelijking tot 2019 en 9,3% meer dan in 2011. De uitgaven als percentage van het globale bruto binnenlands product (bbp) was zo'n 2,4% in 2020. In vier van de vijf regio's stegen de militaire uitgaven met 5,1% in Afrika, 4,0% in Europa, 3,9% in Amerika en 2,5% in Azië en Oceanië. Voor het Midden-Oosten kan het SIPRI geen schatting maken vanwege het ontbreken van informatie.
In 2020 waren de landen met de hoogste uitgaven voor het militaire apparaat de Verenigde Staten met US$ 778 miljard en de Volksrepubliek China met US$ 252 miljard. Op de derde plaats stond India met US$ 73 miljard gevolgd door Rusland met US$ 62 miljard. Het Verenigd Koninkrijk stond op de vijfde plaats.
Hieronder een lijst van de tien landen met de hoogste defensiebegroting voor het jaar 2010, bij elkaar US$ 1220 miljard ofwel 76% van de totale uitgaven wereldwijd. De informatie is afkomstig van het Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI).Stockholm International Peace Research Inst.- Military expenditure databaseThe 15 countries with the highest military expenditure in 2009 De totale uitgaven wereldwijd bedroegen in 2010 US$ 1630 miljard.
Rang Land Uitgaven(US$ miljard) Wereldaandeel In % van BBP(2010) — Wereldtotaal 1630 100% — 1 698,0 42,8% 4,8 2 119,0Schatting van SIPRI 7,3% 2,1 3 59,6 3,7% 2,7 4 59,3 3,6% 2,3 5 58,7 3,6% 4,0 6 54,5 3,3% 1,0 7 45,2 2,8% 1,3 8 45,2 2,8% 10,4 9 41,3 2,5% 2,7 10 36,0 1,8% 1,7
Grootste wapenexporteurs ter wereld De internationale handel in wapens en uitrusting was in de periode 2016-2020 ongeveer gelijk aan die van 2011-2015. Het bleef hiermee op een hoog niveau, maar lag nog altijd zo'n 35% onder de piek die werd bereikt 1981-1985 op het hoogtepunt van de Koude Oorlog. Het SIPRI werkt met meerjarige gemiddelden omdat de jaarlijkse fluctuaties groot kunnen zijn. De vijf grootste exporteurs in 2016-2020 waren achtereenvolgens de Verenigde Staten, Rusland, Frankrijk, Duitsland en de Volksrepubliek China. Deze vijf namen voor drie kwart de wereldwijde export van militair materiaal voor hun rekening.
De eenheid in deze tabel zijn zogenaamde trendindicatorwaarden, uitgedrukt in miljoenen dollars in prijzen uit 1990. Deze waarden vertegenwoordigen geen echte financiële stromen maar zijn een ruw instrument om de volumes van de overdracht van wapens te schatten, onafhankelijk van de gecontracteerde prijzen, die soms wel nul kunnen zijn in het geval van militaire hulp. Uitgedrukt oplopende van 2000 tot 2009. De informatie is afkomstig van het Stockholm International Peace Research Institute.
RangLeverancier2001200220032004200520062007200820092010159085229569868666700745380036288665886412589657055236617851345095542659535575603938509161713110520802567319425002432234041297136813452219172416432432199418658345136810687411316103985510189821022105464995096652923035974305861000142372032393422095831187132653054550388801915263145384323664543838069216426341212774502684417514627104074363686283682994382818074721170031144220029055372833032020112712015056108843590610998513131931571812432462853014822551371412917026326522622633422716925815165N/A1002948942208016395
Grootste wapenimporteurs ter wereld In 2016–20 waren de vijf grootste importeurs van wapens Saoedi Arabië, India, Egypte, Australia en de Volksrepubliek China. Deze vijf namen ruim een derde van de wereldwijde import voor hun rekening. De regio Azië en Oceanië was de grootste afnemer met 36% gevolgd door het Midden-Oosten met 33% van het wereldwijde totaal.
De gegevens in deze tabel zijn wederom zogenaamde trendindicatoren, uitgedrukt in miljoenen dollars. Deze waarden vertegenwoordigen geen echte financiële stromen, maar zijn een ruwe indicatie om volumes van de overdracht van wapens te schatten, onafhankelijk van de gecontracteerde prijzen, die zo laag als nul kunnen zijn in het geval van militaire hulp.
RangImporteur20002001200220032004200520062007200820092010191112421872280222271036125721791810211633372622220235883845435236811231729107833026131135485141054654114944114710725491224115283895981796563126970351262623461680986686165017581821117211316158397533592385332262613939114649374185532371972721563084711518942791830144945353351250158173180883189393641191647798505470682629380757167710117055310094381871005422585578675468118059555159116114818564115626787122431862136951246219820269387486044931320153366281922073080351138311474148159555914263148924614469494536576205151712763398823158577241452198
Defensiebedrijven Grootste defensiebedrijven wereldwijd + De 10 grootste wapenproducenten ter wereld in 2008Stockholm International Peace Research Institute: SIPRI Yearbook 2009, Appendix 6A. The SIPRI Top 100 arms-producing companies, 2007The SIPRI Top 100 Arms-Producing Companies, 2008, SIPRI Fact Sheet, april 2010BedrijfLand Rang VerkoopWapens OmzetTotaal AandeelWapensin totaal Resultaat Aantalwerknemers BAE Systems Verenigd Koninkrijk 1 32.420 34.086 95% 3250 106.400 Lockheed Martin Verenigde Staten 2 29.880 42.731 70% 3217 146.000 Boeing VS 3 29.200 60.909 48% 2672 162.200 Northrop Grumman VS 4 26.090 33.887 77% -1262 123.600 General Dynamics VS 5 22.780 29.300 78% 2459 92.300 Raytheon VS 6 21.030 23.174 91% 1672 73.000 EADS Duitsland, Frankrijk en Spanje 7 17.900 63.346 28% 2302 118.350 Finmeccanica Italië 8 13.240 25.037 53% 996 73.400 L-3 Communications VS 9 12.160 14.901 82% 949 65.000 Thales Frankrijk 10 10.760 18.543 58% 952 63.250 Omzet en winst in miljoen US$, Opgave zonder China
Voor het jaar 2020 staan de grootste bedrijven in de tabel hieronder. Hier zijn ook de bedrijven opgenomen uit de Volksrepubliek China, die in de opgave over 2008 nog ontbraken. De Europese bedrijven die in 2008 in de top 10 stonden, staan hieronder ook vermeld ook al zijn ze uit de top gezakt. Raytheon Technologies is sterk gestegen in de ranglijst door de fusie met United Technologies Corporation in 2020. EADS is van naam veranderd in Airbus en Finmeccanica is vanaf 2016 verder gegaan als Leonardo. Rusland ontbreekt in de lijst, maar het staatsbedrijf Rostec is een grote producent en exporteur van wapens. In 2017 behaalde het een omzet van US$ 27 miljard waarvan twee derde militair gerelateerd en verdient daarmee een plaats in de top 10.
+ De 10 grootste wapenproducenten ter wereld in 2020 SIPRI The Top 100 Arms-Producing Companies, 2020, geraadpleegd op 6 maart 2022BedrijfLand Rang VerkoopWapens OmzetTotaal AandeelWapensin totaal Lockheed Martin Verenigde Staten 1 58.210 65.398 89% Raytheon Technologies VS 2 36.780 56.587 65% Boeing VS 3 32.130 58.158 55% Northrop Grumman VS 4 30.420 36.799 83% General Dynamics VS 5 25.840 37.925 68% BAE Systems Verenigd Koninkrijk 6 24.020 24.714 97% Norinco China 7 17.930 70.997 25% AVIC China 8 16.980 67.923 25% CETC China 9 14.610 34.302 43% L3 Harris Technologies VS 10 14.190 18.194 78% Airbus Duitsland, Frankrijk en Spanje 11 11.990 56.893 21% Leonardo Italië 13 11.160 15.286 47% Thales Frankrijk 14 9050 19.365 47% Omzet en winst in miljoen US$, Opgave zonder Rusland
Europese defensiebedrijven Europese defensiebedrijven zijn onder andere: BAE Systems fusie van GEC en British Aerospace Airbus Group (voormalige EADS) Thales Groep Leonardo, tot 2016 bekend als Finmeccanica Groupe Dassault (Frankrijk) Rheinmetall (Duitsland) Saab (Zweden)
Defensiebedrijven in Nederland In Nederland zijn er zo'n 250 bedrijven actief op het gebied van de productie en export van wapens of wapenonderdelen. In 1998 werd er door de overheid voor minstens 160 miljoen euro aan subsidie besteed aan deze industrie, die werk verschaft aan ongeveer 12.000 mensen. TNO is het bekendste en grootste onderzoeksinstituut dat zich met wapens bezighoudt. Verder zijn onder andere het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium (NLR) en Stork betrokken bij de ontwikkeling van de Joint Strike Fighter. Scheepswerf De Schelde (eigendom van Damen Shipyards) is leverancier van marineschepen aan onder meer Indonesië. Vaak worden deze schepen uitgerust met Thales commando- en communicatieapparatuur.
Internationale verdragen voor wapenbeheersing