Lier (Frans: Lierre) is een Vlaamse stad in de Belgische provincie Antwerpen. Lier ligt ten zuidoosten van de stad Antwerpenwww.luftlinie.org. Gearchiveerd op 30 maart 2019. en bestaat uit de deelgemeenten Koningshooikt en Lier zelf.
De stad telt ruim 38.000 inwoners en ligt aan de samenloop van de Grote Nete en de Kleine Nete. Lier wordt "de poort der Kempen" genoemd en kreeg de bijnaam Lierke Plezierke. Ook staat Lier bekend als de Netestad. Zijn patroonheilige is Gummarus en de spotnaam voor een Lierenaar is "schape(n)kop".
Geschiedenis
thumb|Lier op de Ferrariskaart (1775) De etymologie van de naam Lier is niet helemaal duidelijk. Meerdere verklaringen zijn terug te vinden in het Germaans, Keltisch of oud-Nederlands.Van waar komt de plaatsnaam Lier? lier.be (gearchiveerd)
De geschiedenis van Lier begint wellicht bij een Frankische villa uit de Merovingische tijd, mogelijk te Emblem, in de 7e of 8e eeuw, wanneer de (later heilig verklaarde) Gummarus van Lier wordt geboren. De stadsrechten werden in het jaar 1212 verleend door hertog Hendrik I van Brabant.Hoe is Lier ontstaan? lier.be (gearchiveerd)
Het wapen van Lier bestaat uit twee leeuwen die een banier van de Berthouts vasthouden.
Lier kende een grote bloei in de 14e en 15e eeuw dankzij de lakennijverheid, en het privilegie van de veemarkt. In 1496 vond het huwelijk tussen Filips de Schone en Johanna van Castilië plaats in Lier. Een Spaanse koningin die vanuit Spanje naar de Lage Nederlanden kwam om te trouwen was een ongezien evenement voor die tijd. De huwelijksplechtigheid gebeurde in de Sint-Gummaruskerk.
Een opmerkelijk gegeven is dat in 1860 een quasivolledig skelet van een mammoet gevonden werd in Lier nabij de Dungelhoeffkazerne. Een replica in kunststof is sinds 2018 te bewonderen in Lier in het stadsmuseum.De Mammoet van Lier keert na 150 jaar terug naar huis materialise.com. Gearchiveerd op 21 januari 2022.
In 2023 werd aan de Berlarij een houten middeleeuwse weg teruggevonden.VRT
Geografie Hydrografie De rivier de Nete, ontstond vroeger ten zuiden, maar nu ten noorden van de stad door de samenvloeiing van de Grote en Kleine Nete. De rivier de Kleine Nete die gedeeltelijk ook "Binnennete" wordt genoemd. De rivier de Grote Nete. Het Netekanaal, begint aan het Albertkanaal en komt ten zuidwesten van Lier samen met de Nete. De Afleidingsvaart van de Nete, ook wel "Omleidingsvaart" genoemd. De Albertvaart, een korte verbinding tussen de oorspronkelijke loop van de Kleine Nete en de Grote Nete aan de oostkant van de stad.
Kernen Het grondgebied van de stad Lier is onderverdeeld in vijf hoofdwijken. De wijken Leuvensepoort en Mechelpoort werden genoemd naar de vroegere stadspoorten. In het noorden ligt de wijk Lisp. De vierde wijk is het stadscentrum (binnenstad) en de vijfde is de vroegere deelgemeente Koningshooikt. In 1965 en 1990 werden in het kader van de organisatie van de Sint-Gummarusfeesten tal van kleinere wijkcomités opgericht. Een aantal van hen is nog actief als wijkvereniging.
Deelgemeenten # Naam Opp.(km²) Inwoners(2025) Inwonersper km² NIS-code 1 Lier 33,23 34.088 1.026 12021A 2 Koningshooikt 16,63 4.429 266 12021B
Aangrenzende gemeenten
Bouwwerken
Het begijnhof (UNESCO-werelderfgoed) De Zimmertoren Het stadhuis met belfort (UNESCO-werelderfgoed) Het Vleeshuis Het Kasteel Heidebloem Het Kasteel Ringenhof aan de Mechelsesteenweg De Godshuizen aan de Begijnhofstraat Het Hof van Lier aan de Kerkstraat De Binnenste Eeckelpoort of Gevangenenpoort aan de Eikelstraat De Schole van dheer Muys, aan de Bril Het Klooster van Sion aan de Koepoortstraat De Refugie Sint-Merten tot Loven aan de Mosdijk Het Refugiehuis Sint-Bernardus aan de Mosdijk De Abdij Onze-Lieve-Vrouw van Nazareth Het Refugiehuis van de abdij van Nazareth Het Theresianenklooster Het Fort van Lier De Lierse Stadsvesten
Het belfort en het begijnhof zijn opgenomen op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO.
Kerkgebouwen De Heilige Familiekerk De Heilig Hartkerk De Heilig Kruiskerk De Jezuïetenkerk De Kluizekerk De Onze-Lieve-Vrouw-Onbevlekt-Ontvangenkerk De Sint-Gummaruskerk De Sint-Margaritakerk De Sint-Jozef en Sint-Bernarduskerk aan de Lispersteenweg De Sint-Jacobskapel De Sint-Pieterskapel De Kapel van het Vredebergklooster aan de Vredebergstraat
Begraafplaatsen De militaire begraafplaats gesneuvelden WO1 en WO2 Begraafpark Mechelsepoort, Mechelsesteenweg (1787-1918) Stedelijke begraafplaats Kloosterheide (1918-heden) Kerkhof Beekstraat, Koningshooikt.
Natuur en landschap Lier ligt aan de westkant van de Kempen, bij de samenvloeiing van de Grote Nete en de Kleine Nete, op een hoogte van 4-12 meter. Tot de parken en natuurgebieden behoren: Het stadspark, kleine groene long in het centrum met vijver en speeltuin. De vesten, een groene ring rond de stad op de plek van de oude stadsomwalling. Deze werd eind 18e eeuw verlaagd en beplant en vormt nu een 4,2 km lange fiets- en wandelgordel omheen de stad. De Polder van Lier Het Lachenenbos en het Mushaagbos (5,5 ha)
Demografie Demografische ontwikkeling voor de fusie
Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1970=volkstellingen; 1976 = inwoneraantal op 31 december
Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.
Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari Cijfers voor 1806 en 1816 zijn exclusief Koningshooikt dat pas in 1822 als gemeente werd opgericht
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 100 1992 31.393 100,0 1993 31.596 100,6 1994 31.574 100,6 1995 31.704 101,0 1996 31.623 100,7 1997 31.705 101,0 1998 31.815 101,3 1999 32.064 102,1 2000 32.191 102,5 2001 32.389 103,2 2002 32.456 103,4 2003 32.643 104,0 2004 32.821 104,5 2005 32.947 105,0 2006 33.272 106,0 2007 33.259 105,9 2008 33.482 106,7 2009 33.706 107,4 2010 33.930 108,1 2011 34.123 108,7 2012 34.276 109,2 2013 34.497 109,9 2014 34.368 109,5 2015 34.652 110,4 2016 34.905 111,2 2017 35.244 112,3 2018 35.712 113,8 2019 36.242 115,4 2020 36.646 116,7 2021 36.923 117,6 2022 37.309 118,8 2023 37.909 120,8 2024 38.210 121,7 2025 38.517 122,7 2026 38.747 123,4
Politiek Structuur De stad Lier maakt deel uit van het kieskanton Lier, gelegen in het provinciedistrict Lier, het kiesarrondissement Mechelen-Turnhout en ten slotte de kieskring Antwerpen.
Lier Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente AdministratiefNiveau Antwerpen Mechelen Lier BestuurEuropese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur RaadEuropees ParlementKamer vanvolksvertegenwoordigers Vlaams Parlement Provincieraad GemeenteraadKiesomschrijvingNederlands KiescollegeKieskring AntwerpenMechelen-TurnhoutLier Lier LierVerkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-
Schepencollege Functie en bevoegdheden Naam Partij Burgemeester Veiligheid, handhaving, communicatie, evenementen, regionale samenwerking, politie en brandweer Rik Verwaest N-VA Schepen Openbare werken, financiën, duurzaam beleid, stadsontwikkeling en SOLag Bert Wollants N-VA Schepen Sport, mobiliteit, onderwijs en bibliotheek Ivo Andries Lokaal Liberaal Schepen Lokale economie, musea, toerisme, roerend erfgoed en tewerkstelling Ilse Lambrechts N-VA Schepen Burgerlijke stand, personeel en dienstverlening, ICT, dierenwelzijn en begraafplaatsen Rik Pets N-VA Schepen Omgeving, wonen, patrimonium en onroerend erfgoedCharlotte Schwagten N-VA Schepen Jeugd, cultuur, milieu, natuur en landbouw, afvalbeleid en Proper Lier, participatieNiels De Bakker N-VA Schepen Sociale zaken, welzijn, kinderopvang, gezin, senioren, personen met een beperking, integratieAnnemie Goris N-VA
Geschiedenis Lijst van burgemeesters Tijdspanne Burgemeester 1799 Goyvaerts 1800 - 1805 J.G. VertommenInventaris van het archief van de provincie Antwerpen: burgemeesters (1798-1970), Rijksarchief in BelgiëBERGMANN Anton, Geschiedenis der Stad Lier, E.J. Van Mol (1873) 1805 - 1812 Kresta 1812 - 1813 Berckmans 1813 - 1817 Montens 1817 - 1820 J.C. Van Steenacker 1820 - 1829 Fr. Charles J. Timmermans 1829 - 1830 Frans Karel Van den BrandeBenoemingen burgemeesters, Nederlandsche Staatscourant, 23 juli 1829 1830 - 1848 Charles Mast-De Vries 1848 - 1853 Jean Baptiste Peeters (LP) 1853 - 1872 George Bergmann (LP) 1872 - 1911 Florent Van Cauwenbergh (Kath.Partij) 1911 - 1927 Jozef Schellekens (Kath.Partij / UCB) Periode Burgemeester 1927 Jules Van Hoof (UCB) 1928 - 1941 Joseph Van Cauwenbergh (UCB) 1941 Frans Raats (waarnemend, UCB) 1941 - 1944 Alfred Van der Hallen (oorlogsburgemeester, VNV) 1944 - 1954 Joseph Van Cauwenbergh (CVP) 1954 - 1959 Jules Van Hoof (CVP) 1959 - 1976 Frans Breugelmans (CVP) 1977 - 1982 Raymond Callaerts (CVP) 1983 - 1984 Herman Vanderpoorten (PVV) 1984 - 1994 Maurice Vanhoutte (PVV / VLD) 1995 - 2012 Marleen Vanderpoorten (VLD / Open Vld) 2013 - 2021 Frank Boogaerts (N-VA) 2022 - heden Rik Verwaest (N-VA)
Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 Partij of kartel10-10-19761961-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken. Gearchiveerd op 10 januari 2022.10-10-19829-10-19889-10-19948-10-20008-10-200614-10-2012www.vlaanderenkiest.be: Gegevens 201214-10-201813-10-2024Stemmen / Zetels % 31 % 31 % 31 % 31 % 31 % 31 % 31 % 33 % 33 SP1 / Lier Leeft2 / sp.a-GroenC / sp.a3 / Vooruit4 21,171 6 18,71 6 15,991 5 12,11 3 10,351 3 15,552 5 17,14C 6 5,603 1 4,94 1 Agalev1/ Groen!2/ sp.a-GroenC/ Groen-Lier&KoD/ Missie2500E - 5,211 1 4,91 1 6,981 1 8,941 2 4,782 0 14,07D 5 24,0E 9 Lier&Ko1 / Groen-Lier&KoD / Missie2500E - - - - - 11,771 3 7,201 1 CVP1 / CD&V+N-VAA/ CD&V2 / Missie2500E33,061 11 27,491 9 27,61 10 29,091 11 23,841 8 19,37A 7 11,213 3 12,013 4 VU1 / VU&ID2 / CD&V+N-VAA / N-VA318,381 5 17,641 5 9,831 3 4,461 0 5,292 1 31,983 12 32,023 12 41,32 17 PVV1 / VLD2 / VLD-LMMB / Open Vld3 / Lokaal Liberaal427,391 9 28,571 10 25,771 9 19,672 731,98B 11 19,7827 15,003 5 16,0336 8,34 2 LMM1 / VLD-LMMB - - - 14,731 5 4,591 0 - - - Vlaams Blok1 / Vlaams Belang2 - 1,211 0 6,561 1 12,551 4 19,611 6 24,162 9 11,312 3 11,072 4 13,62 4 Hart Voor de Burger - - - - - - - 4,80 1 3,7 0 Anderen(*) - 1,19 0 9,35 2 0,42 0 - - 6,18 1 - 4,0 0Totaal stemmen 22497 22842 22872 22817 23032 24588 24687 25454 17888Opkomst %94,292,3291,693,8092,1092,262,2Blanco en ongeldig %3,893,843,73,513,313,013,463,61,1 De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen, rode letters duiden de kartels aan.De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes afgedrukt. De grootste partij is in kleur.(*) 1982: HEELAL (0,82%), PVDA (0,37%) / 1988: EVA (9,35%) / 1994: PAKLEM (0,42%) / 2012: vo-LK (6,18%) / 2018: PVDA (2,8%) / 2024: PVDA (4,0%)
Gemeentelijke adviesraden Naast de – in elke gemeente verplichte – Gemeentelijke Commissie Ruimtelijke Ordening en de Jeugdraad richtte de gemeenteraad ook enkele gemeentelijke adviesraden op, onder meer inzake cultuur (musea, bibliotheek, erfgoed en toerisme), diversiteit, milieu, economie, welzijn, en senioren.
Politie De lokale politiezone Lier (5360) is een eengemeentezone. Het hoofdcommissariaat van de politiezone is gelegen aan het Paradeplein 1, op het terrein van de voormalige Dungelhoeffkazerne, vlak bij het stadskantoor. Het vernieuwde gebouw werd op 21 april 2006 ingehuldigd.
Cultuur Bijnamen thumb|Schapenkoppenmonument van de Lierse kunstenaar Bertro aan het ZimmerpleinDe voorgeschiedenis van het schapenkoppenmonument (Retro - 73) lierbelicht.be, 20 april 2020. Gearchiveerd op 5 augustus 2023.