Kogelspinnen (2009). Nederlands Soortenregister versie 2.0; geraadpleegd op 2 mei 2010] (Theridiidae) zijn een familie van spinnen waarvan in Nederland en België ongeveer 80 soorten in 12 genera voorkomen; wereldwijd worden er 2297 soorten in 112 genera onderscheiden. De beruchte zwarte weduwe (Latrodectus mactans) behoort tot deze familie.
Taxonomie
Kenmerken De Nederlandse naam slaat op het bij de meeste soorten opvallend ronde achterlijf. Ze dragen een kam van getande borstelharen aan de achterpoten. De lichaamslengte varieert van 0,2 tot 1,5 cm.
Beet De vrouwtjes van sommige soorten hebben een giftige beet. Enkele soorten, zoals de bovengenoemde zwarte weduwe, kunnen met hun beet door het neurotoxine een ernstig ziektebeeld veroorzaken (latrodectisme), dat in zeer uitzonderlijke gevallen fataal kan verlopen (enkele gevallen in vier decennia bekend). In Nederland komen dergelijke soorten geleidelijk aan steeds meer voor. De spinnen zijn schuw en bijten alleen als ze in het nauw komen.
Voortplanting Ze leggen zo'n 1000 eieren per jaar in ronde, zijden eizakjes, die worden bewaakt door het vrouwtje.
Webbouw Het zijn entelegyne (vrouwtjes hebben een epigyne), kleefdraden makende spinnen die in de ruimte gesponnen (niet-platte) webben maken. Het web is losjes en op het oog slordig geconstrueerd; de draden hebben lijmdruppeltjes aan de uiteinden en raken daar ook makkelijk los waarbij ze met de druppeltjes de prooi pakken en deze hulpeloos laten bungelen.
Geslachten De volgende soorten zijn bij het geslacht ingedeeld: (2024). The World Spider Catalog, version 25.5. Natural History Museum Bern; geraadpleegd 12-12-2024. Achaearanea Strand, 1929 Achaearyopa Barrion & Litsinger, 1995 Achaeridion Wunderlich, 2008 Allothymoites Ono, 2007 Ameridion Wunderlich, 1995 Anatea Berland, 1927 Anatolidion Wunderlich, 2008 Anelosimus Simon, 1891 Argyrodella Saaristo, 2006 Argyrodes Simon, 1864 Ariamnes Thorell, 1869 Asagena Sundevall, 1833 Asygyna Agnarsson, 2006 Audifia Keyserling, 1884 Bardala Saaristo, 2006 Borneoridion Deeleman & Wunderlich, 2011 Brunepisinus Yoshida & Koh, 2011 Cabello Levi, 1964 Cameronidion Wunderlich, 2011 Campanicola Yoshida, 2015 Canalidion Wunderlich, 2008 Carniella Thaler & Steinberger, 1988 Cephalobares O. Pickard-Cambridge, 1871 Cerocida Simon, 1894 Chikunia Yoshida, 2009 Chorizopella Lawrence, 1947 Chrosiothes Simon, 1894 Chrysso O. Pickard-Cambridge, 1882 Coleosoma O. Pickard-Cambridge, 1882 Coscinida Simon, 1895 Craspedisia Simon, 1894 Crustulina Menge, 1868 Cryptachaea Archer, 1946 Cyllognatha L. Koch, 1872 Deelemanella Yoshida, 2003 Dipoena Thorell, 1869 Dipoenata Wunderlich, 1988 Dipoenura Simon, 1909 Echinotheridion Levi, 1963 Emertonella Bryant, 1945 Enoplognatha Pavesi, 1880 Episinus Walckenaer, 1809 Euryopis Menge, 1868 Eurypoena Wunderlich, 1992 Exalbidion Wunderlich, 1995 Faiditus Keyserling, 1884 Glebych Eskov & Marusik, 2021 Gmogala Keyserling, 1890 Grancanaridion Wunderlich, 2011 Guaraniella Baert, 1984 Gushangzao Lin & Li, 2024 Gyro Lin & Li, 2024 Hadrotarsus Thorell, 1881 Helenidion Sherwood, Marusik, Fowler, Stevens & Joshua, 2024 Helvibis Keyserling, 1884 Helvidia Thorell, 1890 Hentziectypus Archer, 1946 Heterotheridion Wunderlich, 2008 Hetschkia Keyserling, 1886 Histagonia Simon, 1895 Icona Forster, 1955 Jamaitidion Wunderlich, 1995 Janula Strand, 1932 Keijiella Yoshida, 2016 Knoflachia Marusik & Eskov, 2024 Kochiura Archer, 1950 Landoppo Barrion & Litsinger, 1995 Lasaeola Simon, 1881 Latrodectus Walckenaer, 1805 Macaridion Wunderlich, 1992 Magnopholcomma Wunderlich, 2008 Meotipa Simon, 1895 Molione Thorell, 1893 Moneta O. Pickard-Cambridge, 1871 Montanidion Wunderlich, 2011 Nanume Saaristo, 2006 Neopisinus Marques, Buckup & Rodrigues, 2011 Neospintharus Exline, 1950 Neottiura Menge, 1868 Nesopholcomma Ono, 2010 Nesticodes Archer, 1950 Nihonhimea Yoshida, 2016 Nipponidion Yoshida, 2001 Nojimaia Yoshida, 2009 Ohlertidion Wunderlich, 2008 Okumaella Yoshida, 2009 Paidiscura Archer, 1950 Parasteatoda Archer, 1946 Paratheridula Levi, 1957 Pholcomma Thorell, 1869 Phoroncidia Westwood, 1835 Phycosoma O. Pickard-Cambridge, 1880 Phylloneta Archer, 1950 Platnickina Koçak & Kemal, 2008 Proboscidula Miller, 1970 Propostira Simon, 1894 Pycnoepisinus Wunderlich, 2008 Rhinocosmetus Vanuytven, Jocqué & Deeleman-Reinhold, 2024 Rhinoliparus Vanuytven, Jocqué & Deeleman-Reinhold, 2024 Rhomphaea L. Koch, 1872 Robertus O. Pickard-Cambridge, 1879 Ruborridion Wunderlich, 2011 Rugathodes Archer, 1950 Sardinidion Wunderlich, 1995 Selkirkiella Berland, 1924 Sesato Saaristo, 2006 Seycellesa Koçak & Kemal, 2008 Simitidion Wunderlich, 1992 Spheropistha Yaginuma, 1957 Spinembolia Saaristo, 2006 Spintharus Hentz, 1850 Steatoda Sundevall, 1833 Stemmops O. Pickard-Cambridge, 1894 Stoda Saaristo, 2006 Styposis Simon, 1894 Takayus Yoshida, 2001 Tamanidion Wunderlich, 2011 Theonoe Simon, 1881 Theridion Walckenaer, 1805 Theridula Emerton, 1882 Thwaitesia O. Pickard-Cambridge, 1881 Thymoites Keyserling, 1884 Tidarren Chamberlin & Ivie, 1934 Tomoxena Simon, 1895 Trust Sherwood, Marusik, Wilkins, P. Ashmole & M. Ashmole, 2024 Wamba O. Pickard-Cambridge, 1896 Wirada Keyserling, 1886 Yaginumena Yoshida, 2002 Yoroa Baert, 1984 Yunohamella Yoshida, 2007 Zercidium Benoit, 1977
In Nederland waargenomen soorten Genus: Anelosimus Anelosimus vittatus – Slanke kogelspin Genus: Asagena Asagena phalerata – Heidesteatoda Genus: Chrysso Chrysso spiniventris Genus: Coleosoma Coleosoma floridanum Genus: Crustulina Crustulina guttata – Gevlekt raspspinnetje Crustulina sticta – Egaal raspspinnetje Genus: Cryptachaea Cryptachaea blattea Cryptachaea riparia – Bermkogelspin Genus: Dipoena Dipoena erythropus – Roodpootgalgspin Dipoena melanogaster – Gemarmerde galgspin Genus: Enoplognatha – Tandkaken Enoplognatha caricis – Moerastandkaak Enoplognatha latimana – Vergeten tandkaak Enoplognatha mordax – Schorrentandkaak Enoplognatha ovata – Gewone tandkaak Enoplognatha thoracica – Bodemtandkaak Genus: Episinus Episinus angulatus – Gewone kabelspin Episinus truncatus – Egale kabelspin Genus: Euryopis Euryopis flavomaculata – Geelvlekjachtkogelspin Genus: Lasaeola Lasaeola coracina – Witvoetgalgspin Lasaeola prona – Neusgalgspin Lasaeola tristis – Zwarte galgspin Genus: Latrodectus – Zwarte weduwen Latrodectus geometricus – Bruine weduwe Latrodectus hasselti – Roodrugspin Latrodectus hesperus – Westelijke zwarte weduwe Latrodectus mactans – Oostelijke zwarte weduwe Genus: Neottiura Neottiura bimaculata – Witbandkogelspin Genus: Paidiscura Paidiscura pallens – Kleine boskogelspin Genus: Parasteatoda Parasteatoda lunata – Prachtkogelspin Parasteatoda simulans – Valse broeikasspin Parasteatoda tabulata Parasteatoda tepidariorum – Broeikasspin Genus: Pholcomma Pholcomma gibbum – Pantserkogelspin Genus: Phycosoma Phycosoma inornatum – Zijden galgspin Genus: Phylloneta Phylloneta impressa – Grote wigwamspin Phylloneta sisyphia – Kleine wigwamspin Genus: Platnickina Platnickina tincta – Zwartringkogelspin Genus: Robertus Robertus arundineti – Moerasmolspin Robertus lividus – Bosmolspin Robertus neglectus – Vergeten molspin Robertus scoticus – Noordse molspin Genus: Rugathodes Rugathodes instabilis – Moeraskogelspin Genus: Sardinidion Sardinidion blackwalli – Stalkogelspin Genus: Simitidion Simitidion simile – Witvlekheidekogelspin Genus: Steatoda Steatoda albomaculata – Gevlekte steatoda Steatoda bipunctata – Koffieboonspin Steatoda castanea – Schorssteatoda Steatoda grossa – Grote steatoda Steatoda nobilis Steatoda triangulosa – Huissteatoda Genus: Theonoe Theonoe minutissima – Kleinste kogelspin Genus: Theridion Theridion asopi – Kierkogelspin Theridion familiare – Rechthoekkogelspin Theridion hannoniae – Rotskogelspin Theridion hemerobium – Rietkogelspin Theridion melanurum – Huiskogelspin Theridion mystaceum – Donkere kogelspin Theridion pictum – Rood visgraatje Theridion pinastri – Dennenkogelspin Theridion uhligi – Uhligs kogelspin Theridion varians – Gewoon visgraatje
Externe link Overzicht Theridiidae op waarneming.nl