Het kabinet-Van Hall-Donker Curtius was een conservatief Nederlands kabinet dat regeerde van 19 april 1853 tot 1 juli 1856.
Aantreden Dit koninklijke kabinet trad aan na de Aprilbeweging van 1853. Kort na zijn aantreden ontbond het kabinet de Tweede Kamer. De verkiezingen leverden winst voor de conservatieven en antirevolutionairen op. Minister Van Hall wist de godsdienstige gemoederen tot bedaren te brengen door een nietszeggende Wet op de kerkgenootschappen.
De ministers waren overwegend conservatief of conservatief-liberaal. Ook de vroegere medestander van Thorbecke, Donker Curtius, maakte deel uit van het kabinet. De koning speelde een belangrijke rol bij de totstandkoming van het kabinet. Onder de ministers was de voormalige directeur van het kabinet van de Koning, Van Rappard.
Ministers Minister van Buitenlandse Zaken Mr. F.A. van Hall (baron vanaf april 1856) cons. lib. Minister van JustitieMr. D. Donker Curtius liberaal Minister van Binnenlandse Zaken Jhr.Mr. G.C.J. van ReenenconservatiefMinister van Financiën E.C.U. van Doorntot 5 januari 1854 Mr. F.A. van Hall (baron vanaf april 1856)cons. lib. a.i., 5 januari 1854 tot 31 maart 1854 Dr. A. Vrolik conservatief vanaf 31 maart 1854 Minister van Oorlog H.F.Ch. baron Forstner van DambenoyMinister van Marine J. Enslie geen pol. stromingtot 16 december 1854 H.F.Ch. baron Forstner van Dambenoy conservatief a.i., 16 december 1854 tot 8 februari 1855 A.J. de Smit van den Broecke vanaf 8 februari 1855Minister van Koloniën Ch.F. Pahudcons. lib. tot 1 januari 1856 Mr. P. Mijerconservatief vanaf 1 januari 1856Minister van Zaken der rooms-katholieke Eredienst Mr. L.A. Lightenvelt cons. kath tot 31 december 1853 Mr. F.A. van Hall (baron vanaf april 1856) cons. lib. a.i., 28 juni 1853 tot 27 september 1853 Mr. J.A. Mutsaers cons. kath vanaf 31 december 1853Minister van Zaken van de Hervormde en andere Erediensten, behalve die der r-k E.C.U. van Doorn conservatief tot 20 januari 1854 Mr. A.G.A. ridder van Rappard vanaf 20 januari 1854
Bijzonderheden Minister Donker Curtius bracht de Wet vereniging en vergadering en de Wet op de ministeriële verantwoordelijkheid tot stand.
Minister Pahud van Koloniën bracht in 1854 het Regeringsreglement voor Nederlands-Indië tot stand, dat als een soort Grondwet voor de kolonie gold. Het landsbestuur was in handen van de Nederlanders, met aan het hoofd de Gouverneur-Generaal; op lokaal niveau traden de inlandse regenten als bestuurders op.
Tijdens de Krimoorlog (1853–1856) tussen Rusland en het Ottomaanse rijk (Turkije) wist Nederland, met name dankzij de inspanningen van minister Van Hall, afzijdig te blijven. Andere Europese landen, zoals Groot-Brittannië en Frankrijk, vochten aan Turkse zijde mee.
Aanleiding tot de val van het kabinet De ontwerpwet op het lager onderwijs van minister Van Reenen ging uit van de gemengde openbare school: openbare scholen voor kinderen met een verschillende geloofsovertuiging. Van Reenen stelde ook voor om, indien de plaatselijke omstandigheden het toelieten, de oprichting van openbare scholen voor een bepaalde gezindte (bijvoorbeeld voor de katholieken) toe te staan. De Tweede Kamer voelde daar in meerderheid echter niet voor, en deze 'facultatieve splitsing' verdween daarom weer.
Tegen het wetsvoorstel werd van protestantse zijde een petitiebeweging gehouden. De adressanten deden hierbij tevens een beroep op de koning, die advies vroeg aan hun voorman, Guillaume Groen van Prinsterer. Hij adviseerde de koning met actie te wachten tot het wetsvoorstel was aangenomen. Groen zelf weigerde een ministerspost.
Aftreden Het kabinet bood op 24 juni 1856 zijn ontslag aan nadat de antirevolutionairen onder leiding van Groen van Prinsterer kritisch hadden gereageerd op de ontwerpwet op het lager onderwijs. Ook buiten de Tweede Kamer bestond verzet daartegen. De koning koos de zijde van Groen en de opposanten. De periodieke verkiezingen voor de Tweede Kamer in 1854 en 1856 hadden er bovendien al toe geleid dat de liberale oppositie was versterkt. De koning formeerde daarop grotendeels zelf een nieuw kabinet, het kabinet-Van der Brugghen, dat aantrad op 1 juli 1856.
Hall Donker Categorie:Nederlandse politiek in 1853 Categorie:Nederlandse politiek in 1854 Categorie:Nederlandse politiek in 1856