Expeditie Robinson is een Nederlandse reality survival televisieprogramma waarin 16 tot 26 kandidaten proberen te overleven op een onbewoond eiland. Tussen 2000 en 2012 was het programma een coproductie tussen een Nederlandse en een Vlaamse productiemaatschappij. Het programma wordt vanaf 2012 alleen nog maar uitgezonden in Nederland. Later, in 2018, kwam er een eigen Belgische versie van Expeditie Robinson. De serie ontleent haar titel aan het 18de-eeuwse verhaal over de zeeman Robinson Crusoe, die na een schipbreuk op een onbewoond eiland terechtkomt en daar probeert te overleven. Het programma wordt sinds 2000 jaarlijks uitgezonden in de maanden september t/m december m.u.v. 2020 vanwege de coronapandemie die dat jaar uitbrak (het kon daardoor dat jaar niet worden opgenomen). Het programma start aan het eind van de zomervakantie, dus eind augustus, begin september en de finale-aflevering wordt tijdens de reguliere seizoenen in december uitgezonden. De kandidaten worden in de zomer, in juli of augustus bekendgemaakt. In 2026 wordt het programma echter niet vanaf eind augustus, maar pas vanaf 1 november uitgezonden. Het wordt dat jaar alleen in de maanden november en december uitgezonden.
Geschiedenis De show onder de naam Expedition Robinson is bedacht door de Brit Charlie Parsons en voor het eerst op tv gebracht in Zweden. Het format werd verkocht aan verschillende landen over de hele wereld, waaronder de Verenigde Staten, waar inmiddels 49 seizoenen van Survivor zijn uitgezonden.
De opnames worden op de uitgekozen locaties achterelkaar per deelnemend land gemaakt. Alle Europese deelnemende televisiezenders huren het van oorsprong Zweedse bedrijf Strix in om hun versie te coproduceren. Alle deelnemers, presentatoren, producers, camera- en geluidsmensen en overige crew reizen gezamenlijk naar dezelfde basislocatie en kunnen zo gebruikmaken van dezelfde set-up, wat kostenbesparend werkt. De opnames worden in de zomer gemaakt en in de diverse deelnemende landen in het najaar uitgezonden. Sinds 2023 wordt het programma echter niet meer in de zomer (tot 2023 was dit in juni-juli), maar in het voorjaar opgenomen. Het wordt sinds dat jaar ergens in de periode april-juni opgenomen. Op het moment dat de opnames van start gaan wordt het nieuwe seizoen ook aangekondigd, zodat de kijkers weten wat ze te wachten zal staan als het programma wordt uitgezonden.
Het eerste seizoen van de Nederlandstalige editie was in 2000 in Nederland te zien op Net5 en in Vlaanderen op VT4. Aan dit seizoen deden acht onbekende Nederlanders en acht onbekende Vlamingen mee. Na vijf seizoenen bij Net5 en VT4 ging het programma vanaf 2005 naar het televisiestation van John de Mol (Talpa) dat de rechten voor het televisieprogramma had verworven. Het was voor deze zender het best bekeken programma tot dan toe. De Nederlandse divisie van Strix Television, Strix TV Nederland, produceerde vervolgens Expeditie Robinson voor Talpa samen met het Belgische kanaal KanaalTwee.
In 2006 werd een special van Expeditie Robinson uitgezonden, onder de naam Strijd der Titanen. In deze special deden zeventien oud-deelnemers mee. De special werd in Nederland uitgezonden door Talpa. In Vlaanderen werden de special en het daaropvolgende reguliere seizoen uitgezonden door VTM.
Vanaf 2007 verhuisde het programma weer terug naar KanaalTwee. In 2010 deden voor het eerst bekende Nederlanders en Vlamingen mee. In de seizoenen daarna is dit zo gebleven.
In Nederland werd het programma van 2007 tot en met 2018 uitgezonden door televisiezender RTL 5, sinds september 2019 is het programma overgenomen door televisiezender RTL 4. Het programma verschoof van de donderdag naar de zondag. Sinds 2017 wordt het programma tevens via de video on demand-dienst Videoland uitgezonden.
Vanwege de coronapandemie werd het 21e seizoen een jaar uitgesteld en in Kroatië opgenomen;. Kroatië verving hiermee de Filipijnen waar dit seizoen oorspronkelijk zou worden opgenomen, aangezien het door de coronapandemie niet mogelijk was om naar deze locatie af te reizen. Dit is tot nu toe het enige seizoen dat in Europa is opgenomen in plaats van in Azië. Het gevolg van het uitstellen van het 21e seizoen is dat het programma in 2020 niet werd uitgezonden. Daarmee is dit sinds 2000 het tot nu toe enige jaar zonder Expeditie Robinson. In augustus 2021 keerde het programma terug, vanaf dit moment werd het uitgezonden op donderdag en zondag. Sinds 2022 wordt het programma opgenomen in Maleisië, op de eilanden van Langkawi. Elk seizoen wordt in 4 à 5 weken opgenomen.
In 2022 werd net als in 2006 een special van Expeditie Robinson uitgezonden, ditmaal onder de naam Expeditie Robinson: All Stars. Hieraan deden opnieuw 16 oud-deelnemers mee uit de eerdere reguliere seizoenen. Deze special zou aanvankelijk alleen op Videoland te zien zijn, maar door opschorting van The voice of Holland vanwege vermeend seksueel grensoverschrijdend gedrag is besloten om deze special toch op RTL 4 uit te zenden als vervanging van I Can See Your Voice dat naar de vrijdagavond werd verplaatst. De special is opgenomen op Zanzibar. Deze special bleek echter niet aan te slaan bij de kijkers, Expeditie Robinson All Stars scoorde lagere kijkcijfers dan de reguliere seizoenen: er keken per aflevering tussen 500.000 en 600.000 mensen naar. Zelfs de finale werd slecht bekeken: hier keken 589.000 mensen naar. Ondanks dat werd in het najaar van 2022 ook nog een regulier seizoen uitgezonden. Dit werd echter niet op donderdagavond of zondagavond, maar op maandagavond uitgezonden vanwege problemen met het huizenprogramma De Moeite Waard, dat oorspronkelijk op deze avond zou worden uitgezonden. Mede door de verschuiving naar deze dag werd dit seizoen gemiddeld gezien minder goed bekeken dan voorgaande seizoenen, kijkers wisten het programma door deze verhuizing blijkbaar niet meer te vinden. Voor het eerst sinds 2010 scoorde het reguliere seizoen gemiddeld onder de miljoen aan kijkcijfers. In 2023 verhuisde het programma daarom weer terug naar de zondagavond. Het programma startte dat jaar bovendien met een dubbele aflevering, verspreid over het eerste weekend. Het werd in dat weekend op zowel zaterdagavond als zondagavond uitgezonden. Hierdoor waren ook de kijkcijfers dat seizoen weer beter. Ook in de jaren daarna wordt het programma uitgezonden op de zondagavond.
Terugtrekking 2BE KanaalTwee, nu onder de naam 2BE, stopte in 2013 met Expeditie Robinson wegens tegenvallende kijkcijfers. Omdat in Nederland de kijkcijfers hoog bleven, besloot RTL 5 door te gaan met het programma. Hierdoor deden vanaf 2013 alleen bekende Nederlanders mee aan het programma. Ondanks dat 2BE zich terugtrok, bleef de Vlaamse Evi Hanssen co-presentatrice van Expeditie Robinson. Een jaar later werd zij vervangen. In 2026 keert België echter weer terug bij Expeditie Robinson. Het wordt dan in België uitgezonden op VTM.
Onbekende Nederlanders In het achttiende seizoen deden naast bekende Nederlanders ook vier onbekende Nederlanders mee. Zij werden geselecteerd na een uitgebreide selectieprocedure, waarin zij verschillende Robinson-proeven moesten uitvoeren. Ook speelden sociale media een rol. Een van de geselecteerden, Carlos Platier Luna, wist seizoen achttien uiteindelijk te winnen.
In het negentiende seizoen was er plaats voor zeven onbekenden. Het jaar daarop tijdens het twintigste seizoen deden de onbekende Nederlanders niet mee aan het reguliere seizoen, maar kregen zij samen met een aantal onbekende Vlamingen een speciale editie van het programma onder de naam Expeditie Robinson: NL vs BE. Deze variant van het programma is in Nederland alleen via de video-on-demanddienst van RTL genaamd Videoland te zien, in België wordt het op televisiezender VIER uitgezonden. Deze speciale editie verscheen in januari 2020.
Presentatie De presentatie lag in het eerste en tweede seizoen in handen van Ernst-Paul Hasselbach en Desiré Naessens. In het derde seizoen werd Naessens vervangen door Roos Van Acker. Na het vijfde seizoen stopte Van Acker omdat zij door haar contract met VT4 geen presentator van een KanaalTwee-programma kon worden. Van Acker werd vervangen door Lotte Verlackt. Verlackt werd na twee series weer vervangen door Evi Hanssen in verband met de verhuizing van KanaalTwee naar VTM.
In 2008 overleed Hasselbach bij een auto-ongeval in Noorwegen tijdens opnamen van 71° Noord, op het moment dat het tiende seizoen van Expeditie Robinson op de Nederlandse en Belgische televisie werd uitgezonden. Hij zou in de finale van dat seizoen de stemmen tellen van de laatste eilandraad. Dit deed Evi Hanssen die de finale hierdoor alleen moest presenteren, voor hem. Hasselbach werd vervangen door Eddy Zoëy. Deze presenteerde het programma drie seizoenen, waarna hij werd opgevolgd door Dennis Weening.
Een jaar nadat 2BE Expeditie Robinson beëindigde, werd Hanssen vervangen door Nicolette Kluijver.
RTL gaf in 2018 aan dat Weening na het negentiende seizoen niet meer werkzaam zal zijn bij de zendergroep en derhalve Expeditie Robinson niet meer zou presenteren. Kaj Gorgels verving Weening van 2019 tot 2022.. op 16 juni 2023.
Gorgels zou vanaf 2022 vervangen worden door Art Rooijakkers, maar die kon het programma dat jaar niet presenteren vanwege stemproblemen. Daarom werd dit seizoen gepresenteerd door Rick Brandsteder. In 2023 en 2024 presenteerde Art Rooijakkers het programma alsnog, hij stopte nadat hij de overstap maakte van televisiezender RTL 4 naar SBS6. Rooijakkers werd in 2025 vervangen door Edson da Graça.
Presentatie specials In 2020 werd een special uitgezonden onder de naam Expeditie Robinson: NL vs BE die gepresenteerd werd door Geraldine Kemper en Bartel Van Riet. Voor de special Expeditie Robinson: All Stars in 2022 keerde Kemper terug als presentatrice, Van Riet werd vervangen door Art Rooijakkers.
Presentator2000 2001 2002 2003 2004 2005 SdT 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 NL vs BE 2021 All Stars 2022 2023 20242025 Ernst-Paul Hasselbach Desiré Naessens Roos Van Acker Lotte Verlackt Evi Hanssen Eddy Zoëy Dennis Weening Nicolette Kluijver Kaj Gorgels Geraldine Kemper Bartel van Riet Art Rooijakkers Rick BrandstederEdson da Graça
Format Een groep van zestien tot twintig deelnemers reist naar een onbewoond eiland. De deelnemers worden in twee kampen verdeeld; kamp Noord en kamp Zuid. In deze twee kampen, elk op een ander eiland, moeten de deelnemers zien te overleven met weinig voedsel. Elke dag volgt er een proef tussen de kampen, afwisselend een Robinsonproef en een eliminatieproef. In de Robinsonproef wordt er tussen de kampen gestreden om iets wat de expeditie aangenamer maakt, zoals voedsel, hulp van buitenaf, contact met het thuisfront of tripjes naar de bewoonde wereld. In de eliminatieproef wordt er gestreden om langer verblijf in de expeditie. Het winnende kamp krijgt een "Immuniteitstotem" en hoeft niks te vrezen. Het verliezende kamp moet naar de eilandraad. Hier wordt een stemming gehouden. De deelnemer met de meeste stemmen moet de expeditie verlaten. Als iemand echter vrijwillig de expeditie verlaat, hoeft degene met de meeste stemmen het eiland niet te verlaten, maar krijgt hij/zij bij de volgende eilandraad een "zwarte stem", een extra tegenstem bovenop de overige stemmen. Doorgaans vindt er na zekere tijd een wissel plaats, waardoor de samenstelling van de kampen verandert.