De Medaille Ingenio et arti is een exclusieve Deense onderscheiding die sinds 31 augustus 1841 wordt uitgereikt aan zeer verdienstelijke kunstenaars, zoals schilders, componisten en musici, maar ook aan belangrijke wetenschappers. Zij mogen de letters M.i.&a. achter hun naam plaatsen.
Achtergrond De Latijnse naam betekent "voor vernuft en kunst". De Deense monarchen verlenen de medaille zelden. Soms zijn er twee verleningen in een jaar, soms slaat men een jaar over. Koning Christiaan IX van Denemarken heeft als enige Deense monarch ervan afgezien om de medaille te verlenen.
De meest recente uitreiking was in 2006 aan de actrice Ghita NørbyCorrect in november 2011. Andere dragers waren de Deense schrijfster Karen Blixen en de Zweedse sopraan Birgit Nilsson. De medaille is dus niet alleen aan Deense staatsburgers voorbehouden.
De medaille past in de traditie waarin de Europese vorsten medailles met hun portret aan kunstenaars schonken, de hoge waarde van de gouden medaille had het karakter van een bijzondere gratificatie. De Medaille van Genade van de Duitse Keizers en Oostenrijkse heersers hebben model gestaan voor deze praktijk. De Nederlandse Eremedaille voor Kunst en Wetenschap is vergelijkbaar met de Deense onderscheiding al wordt de Nederlandse medaille om de hals gedragen.
Op de voorzijde van de Medaille Ingenio et Arti is de regerende Deense koning of koningin afgebeeld. Het Latijnse rondschrift luidde achtereenvolgens "CHRISTIANVS VIII REX DANIÆ", "FREDERICVS VII REX DANIÆ", "FREDERICVS VIII REX DANIÆ", "CHRISTIANVS X REX DANIÆ", "FREDERICVS IX REX DANIÆ", en sinds 1972 "MARGARETHE II REGINA DANIÆ".
Op de keerzijde is een naakte en gevleugelde genius afgebeeld. Deze jongensfiguur is met een lauwerkrans getooid en draagt een brandende fakkel. Aan zijn voeten staan een lier en een openstaande mand met gereedschappen. Het rondschrift luidt "INGENIO ET ARTI".
De bewaard gebleven medaille van Christiaan X die in 1910 aan de actrice Anna Bloch werd uitgereikt was van 18 karaat goud en weegt 54 gram. Op de rand is de naam "ANNA CHRISTINE BLOCH født LINDEMANN" ingegraveerd. In 2011 was een dergelijke medaille ongeveer 1400 euro waard maar verzamelaars betalen voor de zeldzame medailles veel meer dan de goudprijs rechtvaardigt.
Dragers van de Medaille "Ingenio et arti" Onder koning Christiaan VIII (1839-1848) De koning schreef op 25 oktober 1841 aan zijn minister van Financiën dat hij "tien exemplaren in goud en 20 exemplaren van de Zilveren Medaille voor wetenschappen en kunst" wilde laten slaan. De daaraan verbonden kosten zouden door zijn eigen kas, de "Partikulairkammer" worden gedragen. In december 1845 bestelde de vorst nog zeven gouden medailles. Alleen de volgende 10 ontvangers zijn in de archieven gevonden.
1841, 1 december: Charles-Henri Ternaux-Compans (1807-1864), Frans schrijver 1841, 2 december: Auguste Jal (1791-1873), Franse marine-officier en schrijver 1841, 3 december: Hippolyte Gaucheraud, Frans historicus 1841, 4 december: Jean Jacques Altmeyer (1804-1877), Belgisch historicus 1841, 5 december: Rudolph Christian Böttger (1806-1881), Duits natuurkundige 1841, [datum onbekend]: J.P. Møller (1783-1854), schilder, conservator 1842, 7 juli: Alexis de Saint-Priest (1805-1851), Frans diplomaat, historicus 1846, 4 februari: Karl Ludwig Hencke (1793-1866), Duits astronoom 1846, 21 april: Peter Wilhelm Lund (1801-1880), natuuronderzoeker 1846, 31 december: Johann Gottfried Galle (1812-1910), Duits astronoom
Onder koning Frederik VII (1848-1863) 1857, 9e februari: Edward Young (1823-1882), Oostenrijks-Hongaars schilder 1857, 31 augustus: Christian Hoegh-Guldberg (1802-1879), kunstvuurwerkmaker 1857, 9e december: Christopher Budde-Lund (1807-1862), officier 1858, 31 januari: Frederik baron Rosenkrantz (1822-1905), officier 1858, 1 februari: Carl Georg Enslen (1792-1866), Oostenrijkse kunstenaar 1858, 24 april: Benjamin Leja (1797-1870), Zweeds hofopticien 1859, 15 februari: Bernhard Carl Levy (1817-1863), Frans chemicus 1860, 22 november: Maria Bojesen (1807-1898), schrijfster 1862, 8 februari: Jacob Kornerup (1825-1913), architectuurschilder, portrettekenaar en archeoloogZie Jacob Kornerup op de website www.denstoredanske.dk 1862, 6 april: Carl Johan Anker (1835-1903), Noors officier, auteur 1862, 22 oktober: Rudolph Striegler (1816-1876), Koninklijk hoffotograaf 1862, 22 oktober: William Christensen (1822-1899), goud- en zilverwerkfabrikant 1862, 4 maart: Peter Emanuel Schmidt (1829-1893), hof- en legerinstrumentmaker 1862, 8 april: Wilhelmina Neruda (1838-1911), Tsjechisch violiste 1862, 14 augustus: N.C.H. Piehl (1819-1892), telegraafmanager 1862, 31 augustus: Marcus Selmer (1819-1900), Noors fotograaf 1862, 29 oktober: I.A. Gold (1828-1870), secretaris 1862, 10 november: Jules Delépierre (1820 -?), Frans musicus 1862, 8 december: Abraham Lundquist (1817-1892), Zweeds musicus
Onder koning Christian IX (1863-1906) De Medaille "Ingenio et Arti" werd tijdens zijn koningschap niet verleend.
Onder koning Frederik VIII (1906-1912) 1907, 9 februari: Betty Nansen (1873-1943), actrice, regisseur. 1907, 21 april: Erika Wedekind (1869-1944), koninklijk Saksisch kamerzangeres 1907, 5 juli: Arthur Schulz (1873 -?), Duits beeldhouwer 1908, 1 januari: Nielsine Petersen (1853-1916), beeldhouwster 1908, 14 september: Emma Thomsen (1863-1910), actrice 1909, 31 oktober: Sara Jane Cahier (1875-1951), Oostenrijks-Hongaarse Keizerlijk en Koninklijk hof-operazangeres 1910, 31 augustus: Anna Bloch (1868-1953), actrice 1910, 14 november: Mathilde Mann (1859-1925), Duits vertaalster 1910, 17 december: Oda Nielsen (1851-1936), actrice
Onder koning Christian X (1912-1947) 1913, 22 januari: Anna Ancher (1859-1935), schilder. Autobiografie van Kaarsted, p. 219-222. 1913, 10 mei: Johanne Dybwad (1867-1950), Noors actrice 1915, 19 april: Elisabeth Dons (1864-1942), operazanger 1915, 17 november: Henry Irving (1869-1956), Zweeds actrice 1916, 6 januari: Ellen Beck (1873-1953), koninklijk kamerzanger 1917, 21 mei: Emilie Ulrich (1872-1952), koninklijk kamerzanger 1918, 14 januari: Johanne Stockmarr (1869-1944), hofpianiste 1918, 1 juni: Walpurgis Borchsenius (1872-1949), prima ballerina 1921, 6 september: Marie Leconte (1869-1947), Franse actrice 1922, 21 februari: Berta Morena (1878-1952), Duits operazanger 1922, 29 maart: Elna Jørgen-Jensen (1890-1969), prima ballerina, onderscheiding ontnomen in 1946 1922, 23 september: Jonna Neiiendam (1872-1938), actrice 1922, 23 september: Bodil Ipsen (1889-1964), actrice 1922, 23 september: Tenna Kraft (1885-1954), koninklijk kamerzanger 1923, 3 december: Sigrid Neiiendam (1868-1955), actrice 1923, 26 maart: Agnes Adler (1865-1935), pianist 1923, 26 oktober: Adeline Gene-Isit (1878-1970), prima ballerina 1924, 12 september: Dien Logeman (1864-1925), Belgisch vertaler 1924, 25 september: Mathilde Nielsen (1858-1945), actrice 1925, 1 april: Anna Jacobsen (1857-1926), actrice 1926, 2 juni: Ida Miller (1872-1947), koninklijk kamerzanger 1926, 2 juni: Ingeborg Norregaard Hansen (1874-1941), koninklijk kamerzanger 1926, 29 oktober: Paul Rung-Keller (1879-1966), organist, componist 1927, 30 mei: Anna Pavlova (1882-1931), Russisch balletdanser 1927, 17 november: Anne Marie Carl Nielsen (1863-1945), beeldhouwer. Autobiografie van Kaarsted, pagina's 223-229 1928, 31 januari: Nanny Larsen-Todsen (1884-1982), Zweeds hofzangeres 1928, 5 mei: Maria Jeritza (1887-1982), Oostenrijks-Hongaars keizerlijk en koninklijk kamerzanger 1928, 11 mei: Gertrude Palson-Wettergren (1897-1991), de Zweedse operazangeres 1929, 7e december: Gerda Christopherson (1870-1947), theaterdirectrice 1931, 13 januari: Emmi Leisner (1886-1958), Duits kamerzanger 1931, 9 mei: Pauline Brunius (1881-1954), Zweeds actrice 1931, 27 augustus: Clara Pontoppidan (1883-1975), actrice 1931, 14 oktober: Gabrielle Robin (1886-1981), Frans actrice 1931, 14 oktober: Suzanne Devoyod (1867-1954), Frans actrice 1932, 29 februari: Elisabeth Schumann (1891-1952), Duits kamerzangeres 1932, 10 maart: Bergliot Ibsen (1869-1953), Noors concertzanger 1932, 3 juni: Agnes Slott-Møller (1862-1937), schilderes 1933, 14 maart: Else Skouboe (1898-1950), actrice 1933, 10 mei: Britta Hertzberg (1901-1976), Zweeds operazangeres 1933, 3 september: Jeanne-Louise Ternaux-Compans Hermite (1886-1958), Frans schrijfster 1933, 18 oktober: Frieda Leider (1888-1975), Duits operazangeres 1933, 30 november: Hans Hartvig Seedorff (1892-1986), auteur 1933, 4 december: Poul Reumert (1883-1968), acteur 1934, 23 maart: Axel Juel (1883-1948), auteur. Autobiografie van Kaarsted, p. 230-235. 1934, 4 mei: Karen Caspersen (1890-1941), actrice 1934, 29 mei: Ingeborg Steffensen (1888-1964), koninklijk kamerzangeres 1934, 18 mei: Gyrithe Lemche (1866-1945), schrijver. 1934, 26 juni: Helga Gorlin (1900-1993), de Zweedse operazangeres 1934, 23 oktober: Kaja Eide (1884-1968), Noors operazangeres 1934, 2 december: Augusta Leaf (1871-1953), actrice. 1934, 2 december: Ulla Poulsen Skou (1905-2001), prima ballerina. 1935, 30 januari: Gunna Breuning Storm (1891-1966), koninklijk hofvioliste 1935, 18 november: Carl Gandrup (1880-1936), auteur. 1936, 29 april: Tora Teje (1893-1970), Zweeds actrice 1936, 30 april: Hilda Borgström (1871-1953), Zweeds actrice 1936, 16 september: Agnes Lindh (1872-1952), Finse actrice 1936, 23 september: Lauritz Melchior (1890-1973), operazanger. 1937, 24 mei: Agis Winding (1875-1943), actrice 1937, 14 juni: Lilly Lamprecht (1887-1976), koninklijk kamerzangeres 1937, 25 oktober: Madeleine Breville-Silvain (1909 -?), Frans actrice 1938, 30 november: Else Højgaard (1906-1979), danseres, actrice 1938, 30 november: Margot Lander (1910-1961), prima ballerina 1938, 30 november: Henrik Bentzon (1895-1971), acteur 1939, 30 januari: John Buchholtz (1882-1940), auteur 1939, 17 november: Ellen Jorgensen (1877-1948), historica 1939, 1 december: Karin Nellemose (1905-1993), actrice 1939, 18 december: Robert Storm Petersen (1882-1949), illustrator, auteur 1940, 12 november: Charlotte Wiehe-Berény (1865-1947), actrice 1941, 25 februari: Valfrid Palmgren Munch-Petersen (1877-1967), filologe 1941, 2 december: Anna Borg (1903-1963), actrice 1942, 1 december: Else Schott (1895-1989), koninklijk kamerzangeres
Onder koning Frederik IX (1947-1972) 1947, 27 september,Henrik Lund (1875-1948) auteur 1947, 27 september, Evelyn Heep (1880-1955) voordrachtskunstenares 1947, 14 november, Herluf Jensenius (1888-1966) kunstenaar 1948, 5 januari, Mogens Wöldike (1897-1988) organist, dirigent 1948, 14 december,Kaare Borchsenius (1874-1960) uitvoerend producent 1949, 21 januari, Edith Rode (1879-1956) auteur 1949, 21 januari, Albert Høeberg (1879-1949) koninklijk kamerzanger 1949, 5 juni, Hans Beck (1861-1952) balletmeester 1950, 14 januari, Henrik Malberg (1873-1958) acteur 1950, 6 maart, Robert Neiiendam (1880-1960) theaterhistoricus 1950, 25 september, Karen Blixen (1885-1962) auteur 1950, 3 december, Ellen Gottschalch (1894-1981) actrice 1951, 27 april, Beatrice Bretty (1893-1982) Frans actrice 1951, 17 juni, Jacob Paludan (1896-1975) auteur 1951, 25 oktober, Thorkild Roose (1874-1961v acteur 1951, 3 december, Bodil Kjer (1917) actrice 1951, 3 december, Gerda Karstens (1903-1988) danser 1952, 13 juli, Jonathan Petersen (1881-1961) schrijver, componist 1952, 26 september, Thomas Jensen (1898-1965) dirigent 1953, 24 november, Else Brems (1908-1995) koninklijk kamerzanger 1954, 9 februari, Poul Wiedemann (1890-1969) koninklijk kamerzanger 1954, 10 mei, Erik Henning-Jensen (1887-1954) theater directeur 1955, 26 januari, Paul Bergsøe (1872-1963) chemicus, schrijver 1955, 24 maart, Jean Hersholt (1886-1956) Deens/Amerikaans acteur 1955, 26 maart, Margaret Rutherford (1892-1972) Brits actrice 1955, 16 september, John Meyer (1884-1972) acteur 1956, 3 december, Holger Byrding (1891-1980) koninklijk kamerzanger 1961, 23 juli, Sam Besekow (1911) regisseur 1963, 25 juni, Carl Th. Dreyer (1889-1968) filmregisseur