miniatuur|Emmanuel Swedenborg, gravure door J.M. Bernigeroth. Collectie Vrijmetselarijmuseum De Swedenborgritus is een ritus in de vrijmetselarij die geïnspireerd is op de leer van de Zweedse wetenschapper, mysticus en filosoof Emanuel Swedenborg (1688-1772). Hoewel Swedenborg zelf nooit vrijmetselaar is geweest, is de ritus toch naar hem vernoemd.
Na zijn universitaire opleiding in Uppsala volgde Swedenborg nog diverse andere opleidingen en ontwikkelde zich tot een zeer veelzijdig wetenschapper. Swedenborg was daarbij ook sterk geïnteresseerd in spiritualiteit. Na een ernstige crisis in 1743 kreeg hij in de jaren 1744 en 1745 een reeks ‘visioenen’ die diepe indruk op hem maakten. Hierna ging hij zich steeds meer verdiepen in godsdienst, esoterie en mystiek. Op basis van zijn werken op dit gebied is het Swedenborgianisme ontstaan, een godsdienstige stroming die in verschillende landen actief is en ook wel bekend staat als The New Church.
Geschiedenis
Achttiende eeuw De eerste versie van de Swedenborgritus zou in 1786 zijn gecreëerd in Avignon door de Marquis de Thorn, over wie weinig bekend is. De ritus werd toegepast door een groep genaamd Société des Illuminés d'Avignon welke werd geleid door Dom Antoine-Joseph Pernéty (1716-1796), een voormalig benedictijner monnik, en de Poolse graaf en mysticus Thaddeus Grabianka (1740-1807)
De ritus zou niet alleen gebaseerd zijn op de werken van Emanuel Swedenborg, maar bevatte ook andere invloeden. Zij wordt wel omschreven als een mengsel van Swedenborgianisme, Rooms-Katholieke elementen zoals de verering van de Maagd Maria, hermetisme, alchemie en theürgie. De ritus kende slechts een kortstondig bestaan en verdween in de chaos van de Franse Revolutie. De wetenschapper Jan A.M. Snoek stelt echter dat deze ritus niet daadwerkelijk Swedenborgiaans kan worden genoemd, door het ontbreken van de kenmerken hiervan
Negentiende eeuw Een nieuwe versie van de Swedenborgritus werd opgesteld door de Engelsman Samuel Beswick (1822-1903). Van origine een bouwkundige, emigreerde hij naar de Verenigde Staten en werd daar in 1855 voorganger van een Swedenborgiaanse kerk in New York. Later verhuisde hij naar Canada en in 1886 terug naar New Jersey. Hij zou in Engeland zijn ingewijd als vrijmetselaar, hoewel hier geen sluitend bewijs van is.
In 1870 publiceerde hij het boek Swedenborg Rite and the Great Masonic Leaders of the Eighteenth Century, waarin hij - ten onrechte - stelde dat Emanuel Swedenborg een vrijmetselaar was geweest, en dat de Swedenborgritus terug in het leven was geroepen in de Verenigde Staten. Het boek bevatte ook een uitgebreide beschrijving van de ritus. Beswick zou een Grand Lodge of New York hebben opgericht voor de ritus, en in 1873 werd een Canadian Grand Lodge and Temple opgericht, beide echter met een zeer gering aantal leden.
Door de Engelse vrijmetselaar en schrijver John Yarker (1833-1913) werd de ritus naar Engeland gebracht waar in 1877 de Supreme Grand Lodge and Temple for Great Britain and Ireland van de Swedenborgritus werd opgericht in Londen. In Engeland had de ritus meer succes, er werden meerdere loges opgericht. Vanaf 1886 was de arts en theosoof William Wynn Westcott (1848-1925) - welke later de Hermetic Order of the Golden Dawn zou oprichten - Grand Secretary van de Supreme Grand Lodge.
Vanuit Engeland werden loges in Ierland en Roemenië opgericht en in 1902 werd door de occultist en vrijmetselaar Theodor Reuß (1855-1923) de ritus ook geïntroduceerd in Duitsland. Na 1908 werd niets meer van de ritus vernomen.
Graden De eerste Swedenborgritus uit de achttiende eeuw kende zes graden: Leerling Gezel Master Neophyte Illuminated Theophite Blue Brother Red Brother De ritus uit de negentiende eeuw kende slechts drie hogere graden, als vervolg op de eerste drie graden van leerling, gezel en meester die in een symbolieke loge werden verkregen.
Enlightened Phremason (Green Brother) Sublime Phremason (Blue Brother) Perfect Phremason (Red Brother) Wederopstanding In 1982 bracht de prominente Italiaanse auteur en wetenschapper Michele Moramarco de Swedenborg ritus terug tot leven, op basis van informatie uit het British Museum. Deze nieuwe versie van de ritus heet Antico Rito Noachita en heeft als centraal thema het verhaal van de ark van Noach. De ritus kent drie hogere graden en wordt erkend door de Grande Oriente d'Italia, de reguliere grootloge van Italië.
Zie ook
Swedenborgianisme
Appendix
Categorie:Vrijmetselaarsritus