De samarneushoornvogel (Penelopides samarensis) is een neushoornvogel die endemisch voorkomt op een aantal eilanden in de centrale en oostelijke Filipijnen. BirdLife International beschouwt de soort als ondersoort van de mindanaoneushoornvogel (Penelopides affinis), maar morfologische en geografische verschillen rechtvaardigen vaak een aparte soortstatus.BirdLife International (2020). Species factsheet: Mindanao Hornbill Penelopides affinis. Geraadpleegd van https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/mindanao-hornbill-penelopides-affinis op 29 mei 2026.
Kenmerken De samarneushoornvogel is een middelgrote neushoornvogel uit de familie Bucerotidae. Zoals bij verwante soorten uit het geslacht Penelopides is er een duidelijk seksueel dimorfisme: mannetjes hebben een kastanjebruin gezicht en onderdelen, terwijl vrouwtjes overwegend donkerbruin gekleurd zijn. De soort heeft een karakteristieke geribbelde neushoornvogelsnavel met een kleine casque (hoornachtig uitgroeisel op de bovenkant van de snavel).
Verspreiding en leefgebied De samarneushoornvogel komt voor op de eilanden Biliran, Bohol, Calicoan, Leyte en Samar in het midden en oosten van de Filipijnen. Het verspreidingsgebied van de gehele Penelopides affinis-complex beslaat een EOO van circa 265.000 km².
De soort leeft in zowel primair als secundair tropisch regenwoud en op bosranden, tot op een hoogte van circa 900 meter boven zeeniveau. Slechts een klein deel (naar schatting 6.307 km²) van het leefgebied wordt als optimaal beschouwd. De generatieduur bedraagt 7,8 jaar.
Voedsel en voortplanting De samarneushoornvogel voedt zich met vruchten, zaden en kleine dieren zoals hagedissen en kevers. De vogel wordt meestal in paren of kleine groepen van maximaal twaalf individuen waargenomen en is territoriaal van aard.
Het broedseizoen valt in april–mei. Het legsel bestaat uit drie eieren; de incubatietijd bedraagt 25 dagen en de nestperiode 47–54 dagen (vastgesteld in gevangenschap).
Status De samarneushoornvogel staat, samen met de mindanaoneushoornvogel, als niet bedreigd (Least Concern) op de Rode Lijst van de IUCN (beoordeling 2020). De populatieomvang is niet nauwkeurig gekwantificeerd, maar wordt verondersteld ruim boven de 10.000 volwassen individuen te liggen. De populatietrend is dalend als gevolg van voortgaande ontbossing en jacht voor menselijke consumptie, maar de afname is niet snel genoeg om een bedreiging te rechtvaardigen.
De soort is opgenomen in CITES Appendix II, wat de internationale handel in levende dieren en producten reguleert.
Externe link BirdLife DataZone – Mindanao Hornbill (Penelopides affinis, incl. samarensis)
Categorie:Endemisch dier uit de Filipijnen Categorie:Neushoornvogels Categorie:IUCN-status niet bedreigd